نۆۋەتتىكى بۆلەك :ساياھەت ھۈكۈملىرى
دەرس سەپەردە ناماز ۋە روزا تۇتۇش
سەيلە گاھتا نامازنىڭ ۋاقتى بۇلۇپ يېنىدا مەسجىد بۇلمىسا، ھەر ناماز ئۈچۈن ئۈنلۈك ئەزان ئېتىدۇ.
بۇنىڭدىن نامازغا چاقىرىشنىڭ پەزىلىتى بىلىنىدۇ، سەپەرگە چىققانلار بۇنىڭدىن نومۇس قىلماسلىقى، ياكى ئۇنىڭغا كۆڭۈل بۆلمەسلىك قىلماسلىقى كېرەك، ۋە يەنە بىر ھەدىستە مۇنداق دېيىلگەن: «مۇئەززىننىڭ ئاۋازى يەتكەن يەرگە قەدەر ئۇنىڭغا مەغپىرەت قىلىنىدۇ. ۋە ھەر قانداق ھۆل قۇرۇق نەرسىلەر ئۇنىڭ ئۈچۈن مەغپىرەت تەلەپ قىلىدۇ» (ئىبنى ماجە رىۋايتى:24).
.jpg)
سەپەر ياكى ساياھەتتىكى كىشى قىبلەنىڭ يۆنىلىشىنى بىلىشكە تىرىشىشى كېرەك، ئۇنىڭدىكى مەقسەد مەككە تەرەپكە يۈزلىنىش، ئەگەر كەئبىنى كۆرەلمىسە، ئۇنىڭ تېرىپىگە يۈزلىنىش كۇپايە قىلىدۇ، ئىنچىكلەپ كەئبەنىڭ ئۈزىگە يۈزلىنىش زۆرۈر ئەمەس، چۈنكى بۇ قىيىن ھەم ساھابەلاردىن كەلمىگەن.
سەپەردە نامازغا رىئايە قىلىش ئەڭ چوڭ مۇھىم ئىشلارنىڭ بىرى بۇلۇپ، ئۇ بەدىنىڭ ئېتىقادىنىڭ سەمىمىيلىكىنىڭ دەلىلىدۇر.
كىشىلەر سوغۇق جايلارغا قىلغان سەپىرىدە ئوت ياقىدۇ، ئۇ بەلكىم قىبلە تېرىپىدە بولۇشى مۇمكىن، ئۇتقا چۇقۇنىدىغان مەجۈسلارغا ئۇخشاپ قالماسلىق ئۈچۈن، ئەڭ ياخشىسى نامازنى ئوتقا قاراپ ئۇقۇماسلىق، بولۇپمۇ ئىمام، چۈنكى ئوت نامازدىكى كىشىنىڭ زھنىنى چېچىۋىتىدۇ، ئەگەر ئۇلار ئىسسىنىش ئۈچۈن ئېھتىياجلىق بولسا، ياكى بۇ يەرنى ئۆزگەرتىشتە قىيىنچىلىق بۇلسا، ئۇنىڭدا چاتاق يوق.
ئىككى نامازنى بىرلەشتۈرۈشنىڭ مەنىسى شۇكى، پىشىن نامىزىنى ئەسر نامىزى بىلەن جۈغلاپ، ياكى شام نامىزىنى خۇپتەن نامىزى بىلەن بىللە جۈغلاپ ئۇقۇشتۇر. بىرلەشتۈرۈش ياكى ئالدىنقىسىنى ئارقىغا كىچۇكتۈرۈش، ياكى كېيىنكىسىنى ئالدىغا سۈرۈش بىلەن بۇلۇپ، ئىككى ناماز بىرىنىڭ ۋاقتىدا ئوقۇلىدۇ. بىرلەشتۈرۈشكە رۇخسەت قىلىدىغان ئۆزرە لەرنىڭ بىرەرسى يۈز بەرگەندە.
سەپەردە نامازنى بىرلەشتۈرگەندە بىر ئەزان يىتەرلىك بۇلىدۇ، ئاندىن ھەر بىر نامازدغا ئايرىم ئىقامەت ئۇقۇلىدۇ. ئەمما نامازنىڭ زىكرى تەسبىھلىرى ئىككنجى نامازدىن كېيىن ئېتىلىدۇ.
سەپەردە رۇزا تۇتۇش مەقسەت قىلىنمايدۇ، ئەمما كىمنىڭ روزا تۇتۇش ئادىتى بۇلۇپ، مەسىلەن دۈشەنبە ۋە پەيشەنبە كۈنلىرى ئۇنىڭ سەپىرىگە توغرا كەلسە، ئۇنىڭ روزا تۇتۇشىغا ھېچ چەكلىمە يوق.
ئەنەسنىڭ ھاۋالىسى بىلەن رىۋايەت قىلىنىدۇكى ئۇ مۇنداق دېدى: «بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن بىللە سەپەر قىلاتتۇق، روزا تۇتقۇچى ئاغزى ئۇچۇق كىشىنى، نە ئاغزى ئۇچۇق كىشى رۇزا تۇتقۇچىنى ئېيىپلىمىدى» (بۇخارى رىۋايتى:1947، مۇسۇلىم رىۋايتى:1118).
