መግባት መግባት

ሎግ ኢን አላደረክም

መማር ለመጀመር፣ እድገትን ለመከታተል፣ ነጥቦችን ለመሰብሰብ እና ወደ ውድድር ለመግባት አሁኑኑ በታ ፕላትፎርም ይመዝገቡ፡ ከተመዘገቡ በኋላ ለሚማሯቸው ርዕሶች የኤሌክትሮኒክስ ሰርተፍኬት ይደርስዎታል።

መግባት

የአሁኑ ክፍል ::ሞዴል

ትምህርት በአላህ ስሞች እና ባህሪያት ማመን

አለትምህርቱ ማብራሪያ

ሁሉን ቻይ የሆነውን አላህን በመልካም ስሞቹ እና በታላቅ ባህሪያቱ ማወቅ እና ኃያላን አላህን በውሳኔያቸው ማምለክ እምነትን ከሚጨምሩ ታላላቅ ስራዎች መካከል አንዱ ነው። በዚህ ትምህርት ውስጥ ስለዚህ ጉዳይ ጥቂት ይማራሉ.

ዓላማዎች

ስለ ስሞች እና ባህርያቱ አንድነት ማወቅ።
በስሙ እና በባህሪያቱ የአህሉስ ሱና ወል-ጀማዓን እምነት ማወቅ።
የአንዳንዶቹን የአላህ ስሞች ትርጉም ማወቅ።

20,918 ሌላ ተማሪ ይህን ትምህርት አጠናቀቀ

የዚህ ትምህርት ትርጉም በሚከተሉት ቋንቋዎች ይገኛል።

العربية বাংলা English Español هَوُسَ हिन्दी Bahasa Indonesia ភាសាខ្មែរ 한국어 Luganda മലയാളം नेपाली Oromoo پښتو Português සිංහල Kiswahili தமிழ் తెలుగు Tagalog Uyƣurqə / ئۇيغۇرچە اردو Tiếng Việt 中文

በአላህ ስሞችና ባህሪያት ማመን፡-

ይህ ማለት፥ አላህ በመፅሐፉ ውስጥ ወይም መልእክተኛው በስሱናቸው ያፀደቁትንና አላህ እራሱን የሰየመበትን ስም እንዲሁም ማንነቱን የገለፀበትን ባህሪ ለአላህ በሚገባው መልኩ ማመን ማለት ነው፡፡ከጉድለት የጠራ የሆነው አላህ ምርጥ የሆኑ ስሞችና ሙሉዕ የሆኑ ባህሪያት አሉት፡፡ በስሙም ሆነ በባህሪያቱ ፍፁም አምሳያ የሌለው ጌታ ነው፡፡

አላህ በመፅሐፉ ውስጥ ወይም መልእክተኛው በስሱናቸው ያፀደቁትንና አላህ እራሱን የሰየመበትን ስም እንዲሁም ማንነቱን የገለፀበትን ባህሪ ለአላህ በሚገባው መልኩ ማመን ማለት ነው፡፡

ከጉድለት የጠራ የሆነው አላህ ምርጥ የሆኑ ስሞችና ሙሉዕ የሆኑ ባህሪያት አሉት፡፡ በስሙም ሆነ በባህሪያቱ ፍፁም አምሳያ የሌለው ጌታ ነው፡፡ እንዲህ ይለናል “የሚመስለው ምንም ነገር የለም እርሱም ሰሚው ተመልካቹ ነው፡፡” (አል-ሹራ፥11) አላህ በሁሉም ስሞቹና ባህሪያቱ ከየትኛውም ፍጡር ጋር ፍፁም የማይመሳሰልና የጠራ ነው፡፡

(አላህን ለምኑ ወይም አልረሕማንን ለምኑ፤ በየትኛውም ብትለምኑ ለርሱ መልካም ስሞች አሉት) (አል ኢስራእ 110)

ከአላህ ስሞች ውስጥ የተወሰኑት እናቀርባለን ፡-

“እጅግ በጣም ርኀሩኀ በጣም አዛኝ”

እነዚህ ሁለቱ ስሞች አላህ የመጽሃፉን ፋቲሃን የጀመረበት እና አላህ ክብር ለሱ ይሁን ለባሮቹ እራሱን ያሳወቀበት የመጀመሪያ ስሞች ናቸው። ከሱረቱል ተውባህ በስተቀር በነሱም የቅዱስ ቁርኣን ሱራዎች በሙሉ ይጀምራሉ፡- (በአላህ ስም እጅግ በጣም ሩኅሩህ በጣም አዛኝ በሆነው)።

ጌታችንም በነፍሱ ላይ እዝነትን ጻፋ። እዝነቱም ለሁሉ ነገር ሰፈች። ስለዚህ የፍጡራን እዝነት አንዱ ለአንዱ፣ የእናት ምህረት ለልጇ እና ለፍጥረታት ምግብ ማመቻቸት በፍጡራኑ ላይ የሆነ የአላህ እዝነት ነው።ኃያሉ አላህ እንዳለው፡- (የአላህን እዝነት ፣ ምድርን ከሞተች በኋላ እንዴት እንደሚያነቃቃ ተመልከት) (አል-ሩም፡ 50)።

በዑመር ኢብኑል ኸጣብ (ረዲየላሁ ዐንሁ) እንዳስተላለፉት፡- “አንድ ምርኮኛ ወደ ነቢዩ ሰለሏሁ ዐለይሂ ወሰለም መጣ። የተማረከች ሴት ለማጠጣት ጡቶቿን ብታጠባ፣ ወንድ ልጅ ተማርኮ ብታገኝ፣ ወስዳ ወሰደችው። እሷም ከማህፀኗ ጋር አያይዘው አጠባችው። ነቢዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ አሉን፡- ይህች ሴት ልጇን በእሳት ውስጥ ስትጥል ታያለህን? እኛ፡-አይደለም እርሷም ልትጥልበት አልቻለችም።እርሱም፦አላህ ለባሮቹ ከዚህ የበለጠ መሐሪ ነው።(ቡኻሪ 5999፣ ሙስሊም 2754)

ምየፈጣሪ እዝነት የተመሰገነ እና የተከበረው ሌላው ታላቅ እና የላቀ ነገር ሲሆን ከሁሉም በላይ አድናቆት፣ ግምት ወይም ምናብ ነው።አገልጋዮቹ የአላህ የምሕረት መጠን ቢያውቁ ማንም ሰው በምሕረቱ ተስፋ አይቆርጥም ነበር።

የአላህ ምሕረት ደግሞ ከሁለት ዓይነት ነው።

ለፍጥረታት፣ ለሰዎች፣ ለእንስሳት እና ግዑዝ ነገሮች፣ አለማዊ ማመቻቸት ለሚደረግላቸው ሁሉ ምሕረት ሁሉን ቻይ የሆነው የመላእክቱን ዱዓ ሲያበስር፡- (ጌታችን ሆይ አንተ በችሮታና በእውቀት ሁሉን ነገር ያከበብክ) እንዳለ (ጋፊር፡ 7)።

።ለታማኝ ባሮቹ ልዩ እዝነት ነውና ወደ ታዛዥነት ይመራቸዋል፣ መልካምን ነገር ያመቻችላቸዋል፣ በእዝነቱም ያጸናቸዋል።ምህረቱን በምህረት እና በምህረት ሞላላቸው ጀነት አስገብቷቸው ከጀሀነም በማዳን። ኃያሉ እንዳለው፡- (ለምእምናንንም አዘነላቸው፡ በሰላም በሚገናኙበት ቀን ሰላምታ አቅርቡላቸው፡ ለነርሱም መልካም ምንዳ አዘጋጅቶላቸዋል) (አል-አህዛብ፡ 43-44)።

እሳቸውም አላህ ይባርከው። እሳቸውም እንዲህ አሉ፡- “በሥራው ማንም ጀነት አይገባም።” አሉ፡- አንተስ የአላህ መልእክተኛ ሆይ?! እሱም “እኔም አይደለሁም። አላህ እዝነቱን ካልሰጠኝ በስተቀር።” (ቡኻሪ 6467፣ ሙስሊም 2818)

ባሪያውም ታዛዥነቱ በበዛ ቁጥር ለጌታው ያለው ቅርበትና ምስጢሩ ይጨምራል ኃያሉ አላህ እንዲህ ብሏል፡- (በእርግጥ የአላህ እዝነት ለበጎ ሰሪዎች ቅርብ ነው) (አል-አዕራፍ፡ 56) በማለት ለዚህ እዝነት የሚገባውን ድርሻ ጨመረ።

ሁሉን ሰሚው ሁሉን የሚያይ

አላህ ክብር ምስጋና ይግባውና የንግግሩ ሚስጥርና ህዝባዊነቱ ቢኖረውም ድምጾቹን ሁሉ በተለያዩ ቋንቋዎችና ፍላጎቶች ይሰማል። አንዳንድ አላዋቂዎችም ሁሉን ቻይ የሆነው አምላክ ምሥጢራቸውንና ድብቅ ንግግራቸውን እንደማይሰማ ባሰቡ ጊዜ፣ የተባረከና የተከበረው የአላህ ቃል ሊገሥጻቸውና ሊገሥጻቸው ወረደ። (ወይስ እኛ ምስጢራቸውንና ምስጢራቸውን የማንሰማ መስሏቸው ከነሱ ጋር ያሉ መልክተኞቻችንም ይጽፋሉ) (አል-ዙኽሩፍ 80)።

አላህም ክብር ይገባው ሁሉንም ነገር ያያል ትንሽም ትንሽም ቢሆን ከርሱ የተሰወረ ነገር የለም።ኢብራሂም ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም አባቱን የማይሰማና የማያይ ጣኦት ያመልኩ ብሎ ካደ (አባቴ ሆይ የማይሰማህን የማያይ ለአንተም የማይጠቅምህን ለምን ትገዛለህ) (መርየም፡ 42)።

ባሪያው አላህ ሰሚ ተመልካች መሆኑን ቢያውቅ በሰማያትና በምድር ያለው የብናኝ ሚዛን አይሰወርበትም።ሚስጥሩንም ስለሚያውቅ ከሁሉ በላይ የተሰወረው ፍሬም ሁሉን ቻይ አምላክን መጠበቅ ነውና አንደበቱን በውሸትና በማታለል እንዳይወድቅ ጠበቀው።አላህ ከሚያስቆጣ ነገር ሁሉ እጆቹንና የልቡን መመሪያ ጠብቅ።እናም አላህ በሚወደው እና በሚደሰትበት ነገር እነዚያን በረከቶች እና ችሎታዎች ተሳለቀባቸው ምክንያቱም ሚስጥሩን፣ ህዝባዊነቱን፣ ውጫዊውን እና ውስጡን ስለሚያውቅ ነው።ለዚህም ነው የአላህ ሰላት እና ሰላም በእሱ ላይ ይሁን፡- "ኢህሳን አላህን እንዳየኸው አድርገህ ማምለክ ነው፣ ካላየኸውም ያየሃል" (ቡኻሪ 4777፣ ሙስሊም 9) ያለው።

ህያው ሁሉን ቻይ

ሁሉን ቻይ የሆነው አምላክ ካለመኖር የማይቀድመው እና በመጥፋቱ ወይም በመጥፋቱ የማይከተለው ፍጹም ሕይወት አለው።ጉድለትም ጉድለትም የላትም ለዛም አላህ የተመሰገነ ይሁን ከፍ ከፍ ይበል ለዛም የእውቀት፣ የመስማት፣ የማየት፣ የችሎታ እና የፈቃድ ባህሪያቱን ፍፁምነት የሚጠይቅ ህይወት ነው።ከባህሪያቱ ሌላ ጥራት ይገባው፤ ይህ የርሱ ጉዳይ የሆነ ሰው ሊመለክ፣ ሊሰግድለት፣ ሊሰጠውም ይገባዋል።ኃያሉ እንዳለው፡- ((በማይሞትም ሕያው ላይ ተመካ) (አል-ፉርቃን 58)።

ቃዩም የሚለው የአላህ ስም ትርጉም ሁለት ነገሮችን ያመለክታል።

የሀብቱ ፍፁምነት ክብር ለእርሱ ይሁን በራሱ ብቻ የቆመ በፍጥረቱ የበለፀገ ነው።ኃያሉ እንዳለው፡- (እናንተ ሰዎች ሆይ፣ እናንተ ለአላህ ድኾች ናችሁ፤ አላህም ባለ ጠጋ ምስጉን ነው።) (ፋጢር፡ 15)። ክብር ምስጋና ይግባውና በነገር ሁሉ ከፍጡር በላይ ነውና ታዛዥን መታዘዝ አይጠቅመውም የኃጢአተኛም አለመታዘዝ አይጎዳውም። (የታገለም ሰው የሚታገለው ለነፍሱ ብቻ ነው። አላህም ከዓለማት ተድላ ነውና።) (አል-አንከቡት፡ 6)። በሙሳም አንደበት፡- (ዐለይሂ-ሰላም)፡- (እናንተና በምድር ያሉትም በፍፁም ብትክዱ አላህ ምስጉን ነውና) አለ።(ኢብራሂም፡8)።

የኃይሉ ፍፁምነት እና የፍጡራን አያያዝ እርሱ በኃይሉ ኗሪ ነውና ክብር ለእርሱ ይሁን።እና ሁሉም ፍጥረታት ድሆች ናቸው እና ያስፈልጋቸዋል, ለዓይን ጥቅሻ አስፈላጊ ናቸው ስለ ዩኒቨርስ ሥርዓትና የሕይወት ጎዳና የምናየው የጸናነቱ ውጤቶች ብቻ ናቸው ክብር ለእርሱ ይሁን።ሃያሉ አላህ እነዚያን በአላህ የሚያጋሩትን በመካድ፡- (እንግዲህ ነፍስ ሁሉ በሠራችው ሥራ ተጠያቂ ነውን?) (ነጎድጓድ፡ 33)።ኃያሉም እንዲህ አለ፡- (አላህ ሰማያትንና ምድርን እንዳያልፉ በእርግጥ ይይዛቸዋል፤ ቢያደርጉም ከእርሱ አንድንም ቢይዛቸው ነው፡ 41)።

ስለዚህም ነው የሁለቱ ታላላቅ ሰዎች ስብሰባ በልመናና በምልጃ ልዩ ቦታ የነበረው።ከልመናዎቹ አንዱ የሆነው የአላህ ሰላትና ሰላም በእሱ ላይ ይሁን፡- “ኦህ ሕያው ቃዩም ሆይ በአንተ እዝነት እርዳታ እሻለሁ” (አል-ቲርሚዚ 3524)።

በአላህ ስሞች እና ባህሪያት የማመን ውጤቶች

ሁሉን ቻይ የሆነውን እግዚአብሔርን ማወቅ፣ በአላህ ስም እና ባህሪያት የሚያምን ሁሉን ቻይ የሆነውን አምላክ እውቀት ይጨምራልና።በአላህ ላይ ያለው እምነት በእርግጠኛነት ይጨምራል፣ እና ሁሉን ቻይ የሆነው አምላክ አንድ አምላክነቱ እየጠነከረ ይሄዳል የአላህን ስሞች እና ባህሪያት የሚያውቅ ሰው ልቡን በአክብሮት ፣በፍቅር እና ለእርሱ በመገዛት መሙላት መብቱ ነው ክብር ለእርሱ ይሁን።

አላህን በመልካም ስሞቹ አመስግኑት ይህ ደግሞ ከምርጥ የማስታወስ ዓይነቶች አንዱ ነው።ኃያሉም እንዲህ አለ፡- (እናንተ ያመናችሁ ሆይ አላህን ብዙ ጊዜ አውሱ) (አል-አህዛብ፡ 41)።

አላህን መለመን እና በባህሪያቱ መጥራቱ ጥራት ለርሱ የተገባው፡ እንዳለ፡- (የአላህም መልካሞች ስሞች አሉት። በነሱም ጥራው) (አል-አዕራፍ 180)ለዚህ ምሳሌ፡- አቅራቢ ሆይ፣ ስጠኝ፣ ንስሐ የገባህ ሆይ፣ ወደ እኔ ንስሐ ግባ፣ መሐሪ ሆይ፣ ማረኝ ማለት ነው።

ትምህርቱን አጠናቅቀሃል

ፈተና ጀምር

ቋንቋ መቀየር

መማርዎን ይቀጥሉ

Recently viewed

Recent Members

ትምህርቶች