የአሁኑ ክፍል ::ሞዴል
ትምህርት የነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ሱና
የነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ሱና አሏህ ለነብዩ ሙሐመድ ያደረገላቸው ወህይ (ራዕይ) መገለጥ ነው። ከአሏህ መጽሐፍ ጋር የእስልምና ሃይማኖት ምንጭ እና መሰረት ነው። ሁለቱ የማይነጣጠሉ የሁለቱ የእምነት ምስክርነት አካል ናቸውና። በሱና ያላመነ ሰው በቁርአን አያምንም።
.jpg)
የሱና ፍች
የነቢዩ ሱና ደረጃ
1 ሁለተኛው የህግ ድንጋጌ ምንጭ ነው
2 ከሃያሉ አሏህ የሆነ መገለጥ ነው
3 የቁርአን ማብራሪያ ነው
የነብዩ ሱና አሏህ እንደሚጠብቀው ቃል ከገባው የአደራ ተውስታ ውስጥ አንዱ አካል ነው። አሏህ እንዲህ አለ፡ "በእርግጥ ዚክሩን (አስታዋሹን) ያወረድነው እኛ ነን። በእርግጥም እኛ እንጠብቀዋለን።" (ሱረቱል ሒጅር 9) ዚክር የሚለው ቃል አሏህ ለነብዩ ከቁርአን እና ከሐዲስ የገለጠላቸውን ነገር ሁሉ የሚያጠቃልል ስም ነው።
የዚህ ጥበቃ አንዱ መገለጫ የነብዩ ሱና ሐዲስ ለመሰብሰብ ፣ ለመፃፍ ፣ ዘገባውን ትክክለኛነት የሚቆጣጠሩ ህግጋትን ያስቀመጡ ሊቃውንትን ማዘጋጀቱ ነው።እነዚህ ሊቃውንት የተጨመሩ ውሸት እና ስህተቶችን የመለየት የመቆጣጠር ስራ ሰርተዋል። የዘጋቢዎችን እና የዐስተላላፊዎችን ታማኝነት አጥንተዋልም። ይህንንም በጥሩ መንገድ ጠብቀው አቆይተዋል።
የነብዩ ሱና ከታላቁ ቁርአን ቀጥሎ ሁለተኛው የህግ ምንጭ ሲሆን የሃያሉ አሏህ ሃይማኖት የጠሟላ አይሆንም መጽሐፉን (ቁርአን) እና ሱናን ጎንለጎን አድርጎ በመያዝ ቢሆን እንጅ።
.jpg)
የቅዱስ ቁርአን እና የነብዩ ሐዲሶች ማስረጃ በእስልምና ህግጋት ውስጥ ያለውን ደረጃ እና ቦታ የሚያረጋግጡ ናቸው። ብዙ አያት (አንቀፆች) እና ሐዲሶች ሱናን አጥብቆ መያዝን የሚያዙ እና ሙስጦፋን መታዘዝ ግዴታ መሆኑን የሚያሳዩ ማስረጃዎች አሉ። አሏህ እንዲህ አለ፡ "መልዕክተኛው የሠጣችሁን ማንኛውንም ነገር ያዙ። የከለከላችሁንም ነገር ሁሉ ተከልከሉ።" (ሱረቱል ሐሽር 7)
አሏህ ባሮቹ መልዕክተኛውን እና ሱናቸውን ፣ ንግግራቸውን ፣ ስራቸውን የህይወት ሁኔታ እንዲከተሉ ደንግጓል። አሏህ እንዲህ አለ፡ "አሏህ የምትወዱ እንደሆናችሁ ተከተሉኝ በላቸው። አሏህም ይወዳችኋል። ወንጀላችሁን ይምርላችኋል። በእርግጥ አሏህ አዛኝ መሃሪ ነው።" (ሱረቱል ኢምራን 31) አሏህ እንዲህ አለ፡ "ትመሩ ዘንድ ቅንን መንገድ ተከተሉ።" (ሱረቱል አዕራፍ 158)
መከተል (መታዘዝ) ከግዴታዎች ውስጥ አንዱ ግዴታ እና ከሚወደዱት ውስጥም አንዱ የሚወደድ ተግባር ነው።
ሱናን መከተል ብዙ ጥቅሞች እና ፍሬዎች አሉት። እነሱም
ሱናን አጥብቆ መያዝ መመራትን የሚያስገኝ እና ከጥመት የሚታደግ ነው። አሏህ አንዲህ አለ፡ ‹‹ትመሩ ዘንድ ተከተሉት።›› (ሱረቱል አዕራፍ 158) አቡ ኹረይራ (ረ.ዐ) እንዳስተላለፈው የዐሏህ መልዕክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ አሉ፡ ‹‹ሁለት ነገሮችን ትቼላችኋለሁ፤ እነሱን ከያዛችሁ አትጠሙም። እነሱም የአሏህ መጽሐፍ እና የእኔ ሱና ናቸው።›› (የአል-ሐኪም ሙስተድረክ 319)
የአንድ ስራ ተቀባይነት የሚወሰነው ከሱና ጋር የሚስማማ ከሆነ ነው። አንድ የአሏህ ባሪያ የሚሰራው ስራ በነብዩ ሱና መሰረት መሆን አለበት። አኢሻ (ረ.ዐ) እንዳስተላለፈችው የአሏህ መልዕክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ አሉ፡ ‹‹ከእኛ ትዕዛዝ ውጭ የሆነን ስራ የሰራ ሰው እሱ (ስራው) ተመላሽ ነው (ተቀባይነት የለውም)።›› (ሙስሊም 1718)
ሱናን መከተል ከፈተና እና ከሳማሚ ቅጣት ያድናል። አሏህ እንዲህ አለ፡ ‹‹እነዚያ ትዕዛዙን የሚጥሱ መከራ አይደርስባቸውም፤ አሳማሚ ቅጣት እንዳያገኛቸው ይጠንቀቁ።›› (ሱረቱ ኑር 63)
ሱናን መከተል እና መፈፀም በሁሉም ዳር (ቤት-ሐገር) ስኬት እና ደስታን ያስገኛል። አሏህ እንዲህ አለ፡ "አሏህ እና መልዕክተኛውን የሚታዘዝ ሰው ፣ አሏህንም የሚፈራ እና የሚጠነቀቅ ሰው፤ እነዚያ ፍላጎታቸውን የሚያገኙ ናቸው።" (ሱረቱ ኑር 52)
