Ebitendo n'empisa za Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Nabbi Muhammad ebyengera n’emirembe bibeere ku ye, yalina empisa n'ebitendo ebisinga obulungi. Yalina ebitendo eby’ekitiibwa eby’okuntikko, empisa ennungi. Oyo yenna afumiitiriza ku bitendo,n’engeri ze ajja kukizuula nti Yye ebengera n'emirembe bibeere ku yye, Ye muntu asinga obukulu eyamanyibwa abantu.

Ye muddu wa Allah asinga obulungi era yasinga okwagalibwa Allah Omugulumivu, mukwano gwa Allah, omulonde, yasinga obujjuvu baddu ba Allah mu kusinza era yasinga obulongoofu mu mpisa, yasinga ekisa mu mwoyo, era yasinga mu kwolagana, era yasinga mu kumanya Allah n’okutuukiriza obuddu eri Allah. Allah yamulonda abeere Omubaka we era Nabbi we eri ebitonde bye, era omutabaganya wakati we n’abantu mu kulungamya abantu okutuuka ku bulungi n’okubakoowola eri obulunngamu.

Yamulonda okuva mu bantu n'olulyo olusinga obulungi era n’ekitiibwa, era namuwa ebitendo bw’obuntu ebisinga okutuukirila mu mbeera z’obutonzi n’empisa, era namuwa ebitendo ebisinga obujjuvu mu ndabika ye eyakaayakana, mu maaso ge amalungi, amaaso ge agayakaayakana, n’engeri ez’ekika ekya waggulu. Emikisa n’emirembe gya Allah bibeere ku ye. Mu ebitendo bye ebimu wammanga:

1. Ennyonyola y’obuwanvu bwa Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye.

Hadithi nga eva ku Anas bin Malik Allah amusiime, ng’annyonnyola Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye, yagamba nti: “Yali wa kyigero wakati mu bantu, nga si muwanvu wadde omumpi.” Al-Bukhari (3547) nga ye muwandiisi w’ebitabo.

2. Okunyonyola engeri ya ffeesi Yye ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Nabbi ebyengera n’emirembe bibeere ku ye, yalina ffeesi esinga okulabika obulungi mu bantu bonna. Feesi ye yali neetooloovu, naye nga si neetooloovu nnyo, wabula yali nnyangu okulaba. Yali mulungi nnyo, ng’alabika ng’ayakaayakana era ng’ayakaayakana. Yayaka ng’amaaso g’omwezi mu kiro ky’omwezi omujjuvu. Yaleetera buli eyamulaba essanyu. Singa yali musanyufu, ennyiriri ezaali ku kyenyi ze zaayaka. Amatu ge gaali gatuukiridde.

Ekitendo kya maaso ge, ebengera n’emikisa bibeere ku ye

Ekirevu kye, ebyengera n'emirembe bibeere ku ye, kyali kya enviri nnyo, nga kiddugavu era nga kyetooloovu. wakati w’akalevu n’omumwa gwe ogwa wansi kyali kyeyoleka era nga kiwanvuye. Wansi w’omumwa gwe ogwa wansi, waaliwo enviiri ezaali ziwaniridde ku nviiri z’ekirevu kye, ng’elinga ekitundu ku kyo.

3. Langi y’olususu lwa Nabbi ebengera n’emirembe bibeere ku ye

Ebyengera n’emirembe bibeere ku ye, ye yali asinga langi ennungi mu bantu, langi ye yali njeru ng’erina akamyufu akatono, ate nga ne ffeesi ye nga njeru era ng’eyakaayakana. Hadithi nga eva ku Jubayr ibn Mut’im, nga agyi'jja ku Ali ibn Abi Talib: Yannyonnyola Nabbi ebengera n'emirembe bibeere ku ye, n’agamba nti: “Yali alina omutwe omunene, omweru nga gulimu akamyufu katono, n’ekirevu kye nga kinene.” Musnad Ahmad (944).

Enviiri za Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Nabbi ebengera n'emirembe bibeere ku ye, yalina enviiri nnyingi, nga zituuka wakati mu matu ge nga aziyimpayiza, ate bwe yabanga azilese zatuuka nga ku bibegabega bye. Enviiri ze tezaali zigolokofu wadde okuzitowa. Wabula zabanga wakatim oluusi agisindika mu kyenyi, ate olulala n’azisaansanya wakati mu mutwe, nga talina ky’asigazza mu kyenyi.

Hadith nga eva ku Qatada, yagamba nti: Nagamba Anas bin Malik Allah amusiimye nti: Enviiri z’Omubaka wa Allah zali zitya, ebengera n;emirembe bibeere ku ye? Yagamba nti: “Zali nviiri z’omusajja, nga tezikaluba wadde okugonda, zaali wakati w’amatu ge n’ebibegabega bye” (Bukhari 5905, ne Muslim 2338).

Teyaweza nvi makumi abiri mu mutwe wadde mu kirevu nviiri, ng’ezisinga zaali mu kirevu kye wakati w’akalevu n’emimwa egya wansi, ate enviiri enjeru ku mutwe ze zaali mu kwawukana kw’enviiri ze.

Nabbi Allah ebengera n'emirembe bibeere ku ye, yali asanirila enviiri ze n'ozilungiya, nga tatuuse mu kwejalabya ​​n’okwesanyusaamu. Yanditandikanga n'oludda olwa ddyo.

5. Okunnyonnyola ebibegabega, n’emikono gya Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye.

Hadithi nga eva ku Anas Allah amusiime, eyagamba nti: “Sikwatangako ku silika oba brocade egonvu okusinga ekibatu kya Nabbi ebengera n'emirembe bibeere ku ye.” Al-Bukhari (3561) ne Muslim (2330).

6. Ennyonyola y’Envumbo y’Obwannabbi

Ku kibegabega kye ekya kkono kuliko Envumbo y’Obunnabbi, nga kino kitundu kya nnyama ekigulumivu ekifaananako langi y’omubiri gwe, ekinene ng’eggi ly’ejjiba, nga lyetooloddwa ebiwuka [obungi bwa mole], era ku yo kuliko enviiri ezikuŋŋaanyiziddwa.

Hadithi nga eva ku Jabir ibn Samurah, Allah amusiime, yagamba nti: “Era nnalaba envumbo ku kibegabega kye, ng’eggi ly’ejjiba, ng’efaanana omubiri gwe.” Muslim (2344).

7. Okunnyonnyola ekifuba n’olubuto lwe ebengera n'emirembe bibeere ku ye.

8. Ennyonyola ku ebisambi n’ebigere bya Nabbi ebengera n'emirembe bibeere ku ye

Hadithi nga eva ku Anas, yagamba nti: “Sawunyirizako misk oba anbara nga awunya bulungi okusinga akawoowo k’Omubaka wa Allah ebengera n'emirembe bibeere ku ye.” Muslim (2330).

Ekigambo ekibuna ekinnyonnyola empisa ze ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Allah Omugulumivu yagamba nti: {Era mazima ddala Ggwe oli wampisa nungi nnyo.} [Al-Qalam: 4]. Jibriil bwe yajja ewa Nabbi okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye omulundi gwe ogwasooka, okutya kwamubuutikira, n'agamba Nnyina w’abakkiriza, Khadija Allah amusiime nti: “Nze ntidde ku lw'omwoyo gwange.” Yamugamba nti: “Guma ndayira Allah tajja kukuswaza lubeerera, ndayira Allah mazima gwe oyunga oluganda, oyogera amazima, weetikkirako emigugu gy'abantu, olabirira abali mu bwetaavu, osembeza abagenyi, era oyamba mu biseera eby’obwetaavu.” (Bukhari 4953, ne Muslim 160).

1. Obwesigwa bwa Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Nabbi ebyengere n'emirembe bibeere ku ye, yali amanyiddwa nnyo olw’obwesigwa, okutuuka abantu be okumutuma “omwesigwa” nga tannaba kutuma. Wadde nga baali bamukyawa oluvannyuma lw’obutume bwe, era basigala bakyamukwasa obwesige bwabwe.

2. Okisa kye n’okusaasira kwe ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Yali Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye musaasizi era nga waakisa eri ekibiina kye. Allah Omugulumivu yagamba nti: (Omubaka yabajjira nga ava mu mmwe mwennyini nga kimuzitoowerera nnyo ekyo ekibakaluubiriza abalumirwa nnyo, era eri abakkiriza bonna wa kisa musaasizi.) (159). era Yagamba Owekitibwa Allah: (Kulwokusaasira kwa Katonda wabagondera (Gwe Muhammad) naye singa wali waboggo omuzito w'omutima bandikudduseeko) (Al Imreen:159)

3. Okusonyiwa kwe ebyengera n'emirembe bibeere ku ye

Omubaka wa Allah ebyengera n'emirembe bibeere ku ye, bwe yayingira Mekka ng’omuwanguzi, abakulembeze n’abakulu b’e Makka bayimirira mu maaso ge nga bagoovu, oluvannyuma lw’okugumiikiriza mu bulabe bwabwe gy’ali n’okumutuusaako obulabe ne banne okumala emyaka mingi. N’olwekyo teyalina kya kukola okuggyako okubagamba nti: “Leero temulina kunenyezebwa: Mugende, nga muli mu ddembe.”

4. Okwagala kwe eri okulungamya ebitonde ebyengera n'emirembe bibeere ku ye.

Yali ayagala nnyo okulungamya abantu ne kiba nti katono yeetugire olw’okubakuba ennaku. Katonda Omuyinza w’ebintu byonna yagamba nti: (Olw'okunnyolwa, olabika nga obula kwetta ku lwa bwe olw'okuba tebakkiriza bigambo bino.) (Al Kahfi: 6)

5. Obuvumu n’amaanyi ge, Allah amuwe omukisa era amuwe emirembe

Ali Allah amusiime - eyali omu ku bazira mu bazira - yagamba, ng’annyonnyola obuzira bwa Nabbi ebyengera n'emirembe bibeere ku ye nti: “Olutalo bwe lwafuuka olw’amaanyi era ekibinja ekimu ne kisisinkana ekirala, twanoonya obukuumi emabega w’Omubaka wa Katonda, Katonda amuwe omukisa n’okumuwa emirembe, era tewali n’omu ku ffe yandibadde kumpi n’ekibinja okusinga ye.” (Ahmad 1347) nga bwe kiri.

لقد أكملت الدرس بنجاح