القسم الحالي: HIJJA
الدرس Enkizo y'ekibuga makka wamu n'omuzikiti gwa haram
ebirungi bya makka eyeekitiibwa: ekibuga kino ekirungi kirina enkizo n'ebirungi bingi, nga mu bbyo:
Swahaaba ayitibwa Abdullah bin adiyi bin hamra Allah asiime ku yye yagmba: nalaba omubaka wa Allah okusaasira ebyengera n’emirembe bibeere ku yye ng'ayimiridde mu kifo kyebayita hazuura, n'agamba: mazima ddala gwe (makka) gwe kitundu ekisinga obulungi mu nsi ya Allah, era ekitundu ekisinga okwaagalwa mmaaso ga Allah, era singa ssi kuba nti nafulumizibwa okuva mu ggwe sandikufulumye" (kitabi kya tirmidhi: 3925), mu njogera endala yagamba: "era gwe kitundu mu nsi ya Allah jyensinga okwaagala".
2. Mazima kyo kibuga kya mizizo
Allah yaziyiza ku baddu be okuyiwa omusaayi mu makka, oba okulyazamanyizaamu omuntu, oba okuyigga ebisolo byamu, oba okutema emiti n'okukuula omuddo gwaamu. Allah ow'ekitiibwa yagamba: " (Gamba nti) mazima ddala nze Muhammadi nalagirwa okusinza mukama wa kino ekibuga (makka) ekyo kye yaziza, era buli kintu kikye, era nalagirwa okubeera mwabo abasiraamu" (essuula 27:91)
Nabbi okusaasira ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yagamba nti: "Mazima ddala ekibuga makka Allah yakifuula kya mizizo abantu ssi beebakifuula, omuntu yenna akkiriza Allah n'olunaku lw'enkomerero takkirizibwa kuyiwa musaayi mukkyo, obu okumenya omunti gwaamu" (kitabo kya bukhari:104, ne muslim:1354)
Swahaba ow'ekitiibwa ayitibwa Abu dharri al-gifaari Allah yasiima ku yye yagamba nti: owange gwe Omubaka wa Allah Muzikiti ki ogwaasooka okuzimbibwa ku nsi? Nabbi n'amugamba: omuzzikiti ogw'emizizo (haram), n'emmugamba nti: oluvanyuma muzikiti ki? N'agamba: "omuzikiti gwa aqswa" n'emmugamba nti: wakati w'okuzimbibwa kwagyo waliwo emyaaka emeka? Nabbi n'amuddamu nti: "emyaaka ana (40), naye wonna esswala weeba ekusanze gisaale kuba awo nawo waba buvunnamiro (ewasaalirwa)" (bukhari:3366, ne muslim:520)
2. Kirimu kaaba ey'ekitiibwa
Kaaba kizimbe kya nsonda nya ezenkankana (bookisi) ekiri wakati mu lujja lwa masjid haram, era yyo bwebwoolekero bwa basiraamu (ekibula) bonna okuva e bugwanjuba okutuuka e buvanjuba gyebatunula nga basaala, Nabbi Ibrahim omwaagalwa wa Allah yeyaagizimba ng'ali ne mutabani we ismail gibeere ku bbo emirembe ne okusaasira kwa Allah, ng'era baagizimba lwa kiragiro kya Allah, oluvanyuma kaaba yaddamu okuzimbibwa emirundi egiwerako, Allah ow'ekitiibwa yagamba: "era jjukira Ibrahim ng'ali ne Ismaili bweebasitula ebisenge by'enyumba kaaba ne (n'essaala eno), mukama waffe kiriza okuva gyetuli (omulimu gwaffe) kubanga mazima gwe awulira byonna era amanyi byonna" (Essuula 2:127), era abantu b'ekika kya Quraishi (omuva Nabbi Muhammad) bwebaali baddamu okuzimba kaaba, basiima Nabbi Muhammad yaaba assa ejinja eriddugavu mu kifo kyaalyo.
3. Esswala esaalibwaamu ekubisibwaamu empeera
Nabbi okusaasira ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yagamba: "esswala esaaliddwa mu muzikiti gwange guno (ogwe madiina) esinga esswala endala lukumi, okujjako esswala esaaliddwa mu mizikiti gw'emakka kubanga yyo erimu empeera za sswala emitwaalo kkumi" (hadith eri mu kitbi kya ibun maaja:1406, be ahmada:14694)
4. Allah yalaalika okukola hijja nga tulambula enyumba ye kaaba ku oyo aba asobodde
yakowoola Ibrahim ebyengera n'emirembe bibeere ku yye abantu bakole hijja (ku kiragiro kya Allah), abantu nebaanukula nga bagenda gyeeri okuva mu bifo byonna mu nsi, era ne ba Nabbi ba Allah nabo baagenda ne bakola hijja, nga Nabbi waffe Muhammadi okusaasira ebyengera n’emirembe bibeere ku yye bweyatugamba, Allah agamba mu Quran ng'atubuulira ku kiragiro kyeyawa Ibrahim: "era (twaamugamba nti) kowoola abantu okujja okukola hijja, bajja kukujjira abatambuza ebigere, era n'abeebagadde ku nsolo yonna enkovu (olw'obukoowu) nga zijja okuva mu buli kkubo ery'ewala" (essuula 22:27)