تابع التعلّم

لم تقم بتسجيل الدخول
سجل الآن في منصة تاء لبدء التعلم ومتابعة تقدمك وجمع النقاط والدخول في المنافسات، بعد التسجيل ستحصل على شهادة إلكترونية بالموضوعات التي تتعلمها

القسم الحالي: AMAKA AMASIRAAMU

الدرس Empisa zo kuwasa

Tumanya mu musomo guno omuwendo mu mpisa zo kuwasa

  • Okunnyonnyola obukulu bwe biwoomera oba bwebinyumira buli mugole mwaabo abagole ababiri nga beyambisa empisa zo kuwasa.
  • Okumanya omuwendo gwe zimu ku mpisa zo kuwasa ezo obusiraamu ze bwatulaga oba ze bwatulungamyaako.

Okwongera kunnamula za sharia ezikwaata ku kuwasa,waliwo ezibeelawo nga endagaano yo bufumbo tennaba kukolebwa(okuwoowa) ,ate nemubaamu ezibeelawo mu kaseera kookuwoowa,ate mulimu ezo ezibeelawo oluvannyuma lwo kuwoowa, obusiraamu bweetooloola okuwasa ne mpisa eziwela ezo nga buli mufumbo mu bafumbo ababiri bayina nga ayina okuzeekuumilako: nga ayagala okutuuka(okufuna) empeera okuva ewa Allah, nga ayina essuubi eri abo abazeekwaatako nti bayina amanyi,no bunyweevu bwakakwaate ako bufumbo.

Enniya

Enniya eyina ekifo ekifo ekinene mu busiraamu,ekilaga ekyo ye Hadith emmanyifu:«buli mulimu gutuuka nakumalilira(niyya)era buli muntu afuna ekyo kyamaliridde(kyagenderedde)»(Al-bukhari 1,ne muslim 1907),kigwaanira abafumbo ababiri okubeera ne nniya ennongoofu(ennuungi) mu kufumbiriganwa, wabula ate kyaamubukeenkufu okubeera ne nniya nyiingi basobole okwongera ku mpeera,nemu nniya ennongoofu (ennuungi) mu kuwasa (mukufumbiraganwa), okwolesa akobonero mububonero bwa Allah,no kuteekesa ekilagiro Kya sharia mu nkola ekyo ekitukubiriza okuwasa,nokusuubira nti bagenda kufulumamu ezzadde eddoongoofu nga lyaawula Allah no kumusiinza,no buli omu okukuuma ensa zaamunne, nokumutaangira okugwa mu bikemo,nebitali ebyo.

Okugoberera Sunnah mu kiro kyokuziimba obufumbo

١
Omwaami okukwaata empola mukyala we mu kaseera ko kuziimba
٢
Omusajja ateeka omukono gwe mu mpumi yo mukyala we (mu ntandikwa yo mutwe) namusabira ne dduwa eyo nabbi صلی الله علیه وسلم gyeyamuyigiriza"Ayi Allah mazima nze nkusaba ompe obulungi bwe no bulungi bwewa mutonderamu ,era neewogoma gyoli ontaase obubi bwe no bubi bwewamutonderamu"(Ibn majah 1918).
٣
Omusajja asaaza mukyala we eraaka bbiri nga wekyatulagibwa baswahaba abamu.
٤
Okusaba(okusoma edduwa) nga tebannaba kweegatta, omusajja okugaamba:«kulwe linnya lya Allah,ayi Allah tutaase sitaani era nekyo kyooba otugabiridde (omwana)nakyo kitaase sitaani »(Al-bukhari 3271, muslim 1434),tekiyina buzibu omukyala naye okugisoma(okujoogera).
٥
Okweewala ebyo Allah byeyaziyiza mu mpaangaala yaabwe, nga omusajja wanaageenda eri mukyala we nga ayita emabega(nga woolaba enkola yasiyazi) oba nga ali mu nsonga (menstruation periods).
٦
Omusajja waaba agenze eri mukyala we (namala) oluvannyuma nayagala okuddamu Kya mu Sunnah okufuna wuzu olwa Hadith egamba:«omu mummwe waaba ageenze eri mukyala we,oluvannyuma nayagala okuddamu afuneenga wuzu»(muslim 308).
٧
Omusajja oba omukazi obutasaasaanya byaama byebaanyumira wakati waabwe,omubaka wa Allah صلی الله علیه وسلم yagamba « mazima mu bantu abagenda okusiinga okubeera ne kifo ekibi mu maaso ga Allah ku lunaku lwenkomerero,ye musajja annyumya ku mukazi we(ebyama oba byalabye ku mukazi we), no mukazi naye namunyumyaako, oluvannyuma ebyama bye(omukazi) nebisaasaanyizibwa» ( muslim 1437).

Omukolo gwo kuwasa ( embaga)

Omukolo gwo kuwasa(embaga) Sunnah ennyweevu:olwe kigambo kya nabbi ﷺ eri abdul Rahman bun Auf Allah asiime kuyye weyawasa«nabbi yamugamba kolayo omukolo newekuba kusala mbuzi»(Al-bukhari 2048, muslim 1427).

Mweebyo ebigwaana okulondoola mu /ku mukolo(mbaga)

١
Obutakomeka muggwo okuyita abagagga(bokka),olwe kigambo kya nabbi ﷺ :«emmere esiinga okubeera nga mbi ye mmere yo mukolo,bayitako bagagga ne baleka abaavu»(Al-bukhari 5177, muslim 1432).
٢
Omukolo okubeera nga gwa mbuzi(kusala mbuzi yokka) oba okusiingako awo siinga ensonga (omukolo) ngazi,naye nga tewali kudiibuuda.
٣
Omukolo (embaga) ekkirizibwa nga tewali nnyama.

Okuyiimba kwa bakazi ku mbaga

Kikkirizibwa ku bakazi bokka okuyimba (ku mbaga) nga bakozesa ebigambo ebirungi ebikkirizibwa (ebitayina buzibu) nokukuba ettaali nga beeyawudde ku basajja, nga tebakozesa bintu bikozesebwa mu kuyimba (musical instruments): okwolesa essanyu mu mbeera eno egwaana ennuungi kikkirizibwa mu busiraamu (tekiyina buzibu).

Okuwangaala mu bulungi (empaangaala ennuungi)

Mu nneeyisa zo kuwasa ennyweevu kwekuwaangaala mu bulungi:kwekusigala no mukwaano ogwo abafumbo ababiri gwebalamusa nago obulamu obwemirembe(mu bufumbo bwaabwe) nga Allah akkirizza,Allah yagamba nti:{era muwangaale nabo (abakyala) mu mbeera ennuungi}[Annisaa:19}.

لقد أكملت الدرس بنجاح


ابدأ الاختبار