تابع التعلّم

لم تقم بتسجيل الدخول
سجل الآن في منصة تاء لبدء التعلم ومتابعة تقدمك وجمع النقاط والدخول في المنافسات، بعد التسجيل ستحصل على شهادة إلكترونية بالموضوعات التي تتعلمها

القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI

الدرس OKUFUNA OKUBI NE NKOLEGANA ZE BYE'NSIMBI EZA AGAANIBWA

Tumnya mu musomo guno okufuna okubi ne nsonga ezikuleeta no bubi bbaako, neebitegeerwa mu nkolegana ze bye'nsimbi ebitakkirizibwa

Okumanya ku okufuna okubi no okunnyonyola obubi bbaako. okumanya ku nkolegana ze bye'nsimbi ebitakkirizibwa

Okufuna muli mukwo ekyo ekirungi ekikkirizibwa, era muli mukwo okubi okutakkirizibwa, Allah yagamba, "abange mwe abakkiriza muweeyo mweebyo ebirungi byemufunye neebyo byetubafulumirizza okuva muttaaka (ebimera), temugenderelamu ebibi mubyo nti byemuba muwaayo

Ne muhadiith ya abuhurairah Allah asiime kuyee, mazima Nabbi صلى الله عليه وسلم yagamba nti: «ekiseera kigenda kujja eri abantu, nga omuntu tafaayo biki bya jjamuu ssente (era azijjjawa) ziva mu halal oba ziva mu haraam? (al bukhari 2083)

Okufuna okubi

kweekulya emmaali ya bantu mu bukyaamu, oba okufuna mumbeera sharia jeeziya

AMAKUBO GO KUFUNA OKUBI

١
Mukuyita mu kkubo lyo kulya emmaali ya bantu mu bukyaamu, neemweekyo: okutwala emmaali ya bantu mu bulyazaamaanya oba mu bukuumpanya oba mukukweenyakweenya oba mubusuungu, oba okujajja kunnannyini yo ngatasiimye.
٢
Mu kkubo lye nkolegana ezitakkirizibwa mu busiraamu, neemweekyo muli: riba, okukuzannya zzaala, no okugula okutakkirizibwa; ngaomweenge, nenyama ye mbizzi, ebikozesebwa mu kuyimba (musical instruments)

ENSONGA EZIKULEEMBERA OKUFUNA OKUBI

١
Obutatya no butabeera nansonyi ewa Allah: okutya Allah ne nsonyi eri allah kasita biva mu mutima gwo muntu, aba tafaayo oba azifunye mu halal oba mu haraam
٢
Okululunkanira okufuna amangu: abantu abamu tebagumiikiriza, baagala okutuuka ku ssente ennyinji mu kaseera akatono, kino kibasindikieiza okulya haraamu
٣
Omululu no butekkusa: ne mu bantu muli abatasiima ekyo Allah kyabawadde mu riziki eri halal, nebataambula okufuna ennyongeza, keebe bajjje mu haraam

Obubi bwo kufuna okubi

١
Okugwa mu busuungu Bwa Allah no kuyingira omuliro, hadiith nga Eva Ku swahabah ayitibwa Abi umaamah, Mazima omubaka wa Allah yagamba nti:«Oyo yenna akutula omugabo gwo muntu omusiraamu nga akozesa omukono gwe mazima Allah aba amaze okumukakasaako omuliro,era naamuziyizaako ejjana».omusajja jaava agamba nti :Newekibanga nga kintu kitono? Omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم namuddamu nti:«Newekaba kati okuva mu muti gwa Araak»
٢
Ekizikiza Kyo mutima,no bugayaavu bwebiyuungo Ku kugondera omulezi Allah,okujja omukisa mu riziki ne mubuwaangaazi
٣
Obutaanukulwa kusaba, hadiith nga Eva Ku swahabah ayitibwa Abihurairah Allah asiime kuyye, mazima omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم «yayogera ku musajja atambudde olugendo oluwaanvu nga yenna agubaasidde,nawanika emikono gye waggulu nga akoowoola omulezi (Allah),naye nga byalya biri haraamu ne byokunywaabye biri haraamu,nebyembaloobye biri haraamu,nga yenna ajjudde haraamu,kati Oyo ayinza kwanukulwa batya?» (Muslim 1015)
٤
Okugwaawo koobulabe nookunyiigagana wakati wa bantu,no kusaanawo kwe kitundu (society),okutema mu mmaali za bantu nokujilya mu bukyaamu, Allah yagamba nti:«mazima sitaani eyagala kuteekawo wakati wammwe obulabe no kunyiinyiga nga eyita mu mweenge no kuzannya zzaala --} [Al maidah:91]

Emiteeko gye bitakkirizibwa mu nkolegana ze bye'nsimbi

١
Ebitakkirizibwa mu bintu
٢
Ebitakkirizibwa mu bikolwa

Ebitakkirizibwa mu bintu

Buli ekiri haraamu nga Kyo kyennyini;nga ennyama ye kintu ekifudde kyokka,Omusaayi(ogwa kafekye) Ne nnyama ye mbizzi,nebikyaamu,nebiri nagisi nebilala,era biri mubintu omwoyo gwe bigaana mu butonde (naturally) ebyesittaza omwoyo). Allah yagamba nti:{gamba siyina kyensaanga mu binzisimbwaako mu byokulya ebiriibwa nga biri haraamu okujjako ekifudde kyokka, Omusaayi omufu(ogwa kafekye) ne nnyama ye mbizzi ebyo bikyaafu oba bwoononefu----} {Al aniaamu:145}

Ebitakkirizibwa mu bikolwa

Buli nkolagana yonna eya wukana no busiraamu: nga riba,no kuzannya zzaala,no kukuumpanya, nebilala webityo ebirimu obulyaazaamaanya eri abaddu no kulya emmaali za bantu mu bukyaamu no muteeko guno omwoyo gugwaagala,kyetaagisa okukinafuya,nekibonerezo ekiziyiza okukigwaamu. Allah yagamba nti:{mazima abo abalya emmaali za bantu mu bulyaazaamaanya mazima balya muliro mu mbuto zaabwe era bajja kutuuka mu muliro}[Nissa:10],Era Allah yagamba nti:{Abange mwe abakkiriza mutye Allah muleke ekyo ekiba kisigadde ku riba wemubanga muli BAKKIRIZA(278) wemubanga temukikoze awo mulangilire olutalo ku Allah no mubaka we [278,279]

لقد أكملت الدرس بنجاح


ابدأ الاختبار