Sehemu ya sasa:
Somo Namna ya kufanya Hija
:idadi wanafunzi wengine walimaliza somo hili
Kuna aina tatu za Hija: Tamattu, Qiran na Ifrad. Mwenye kuhiji anaweza kuchagua moja ya aina hizi tatu kwa ajili ya Hija yake.
Tamattu
Qiran
Ifrad
Muislamu lazima awe na bidii ya kuhiji kwa namna ambayo Mtume wetu Muhammad, rehema na amani za Mwenyezi Mungu zimshukie, alivyofanya Hija na namna alivyowaamrisha maswahaba zake watukufu, Mwenyezi Mungu awe radhi nao. Imesimuliwa kutoka kwa Jabir, Mwenyezi Mungu amuwie radhi, kuwa alisema: Nilimuona Mtume, rehema na amani za Mwenyezi Mungu zimshukie, akirusha vijiwe akiwa juu ya kipando chake siku ya kuchinja na akisema: “Chukueni (kwangu) ibada zenu za Hija. Kwani mimi hakika sijui kama nitahiji baada ya Hija yangu hii.” (Muslim 1297)
Hujaji anapofika kwenye stesheni za Hija na akataka kuingia katika ihram kwa ajili ya Hija, anapaswa kuvua nguo zake za kawaida, aoge, ajipake manukato kichwani na ndevuni, avae nguo za ihramu, kisha aswali swala ya faradhi ikiwa ni wakati wa swala hiyo ya faradhi, la sivyo ataswali rakaa mbili akitaka, akikusudia kwayo kuswali sunna ya baada ya wudhu.
Anapomaliza kuswali, ataingia katika ihram na kunuia Hija anayotaka, kimoyomoyo, kisha:
Kisha atasema kwa wingi Talbiya, akisema: “Labbayka Aluhumma llabayk, labbayka laa sharika laka labbayk, innal hamda wa nna'amata laka wal mulk, laa sharika laka (Nimekuitika ewe Mwenyezi Mungu nimekuitika, nimekuitika huna mshirika nimekuitika. Hakika sifa njema, na neema na Ufalme, ni vyako, huna mshirika wako).” Mwanaume atanyanyua sauti yake kwa hili, naye mwanamke atayasema kwa kiasi wanavyoweza kusikia wanawake walio karibu naye, siyo wanaume. Hujaji anapaswa kujiepusha na makatazo ya ihram anapokuwa bado katika hali ya Ihram.
Inapendekezwa kwa mwenye kuhiji kuoga ili aingie Makka, kisha ataenda kwenye Msikiti Mtukufu kufanya Umra ikiwa yuko katika Tamattu. Inapendekezwa kwa hujaji anayefanya Hija ya Qiran na Ifrad kufanya Tawaf ya kuingia Makka.
Anapoingia ndani ya Msikiti Mtukufu atatanguliza mguu wake wa kulia na aseme dhikri ya kuingia msikitini. Anapoifikia Al-Kaaba, ataacha kusema Talbiyah kabla hajaanza kuizunguka. Inapendekezwa kwa wanaume kulifunika bega lake la kushoto na kuliwacha wazi bega lake la kulia.
Kisha ataliendea Jiwe Jeusi ili aanze kuzunguka Al-Kaba. Ataligusa jiwe hilo kwa mkono wake wa kulia na alibusu, lakini asipoweza, basi atalielekea na kuliashiria kwa mkono wake. Ataiweka nyumba kushotoni kwake, kisha ataizunguka mara saba. Mwanamume atazunguka kwa haraka katika mara tatu za kwanza.
Akifika kwenye kona ya upande wa Yemen, ataigusa bila ya kuibusu. Lakini asipoweza, basi asiiashirie. Na aseme baina ya kona hiyo ya upande wa Yemen na lile jiwe jeusi: “Mola wetu Mlezi, tupe duniani mema, na Akhera mema, na utulinde na adhabu ya Moto!"
Atakapomaliza kuzunguka raundi saba, atavaa ihram yake vizuri, kisha ataelekea nyuma ya Maqam Ibrahim, ikiwezekana, au popote pale msikitini humo, na aswali rakaa mbili, akisema “Sema: Enyi makafiri,” katika rakaa ya kwanza baada ya Suratul-Fatiha. Na aseme: “Sema: Yeye Mwenyezi Mungu ni wa pekee,” baada ya Suratul-Fatiha katika rakaa ya pili.
Kisha atatoka kwenda Al-Mas'a, na atapokaribia Safaa, atasoma kauli ya Mola Mtukufu: “Hakika vilima vya Safaa na Marwa ni katika alama za Mwenyezi Mungu," kisha atasema: "Ninaanza kwa aliyoanza nayo Mwenyezi Mungu."
Mwenye kuhiji akimaliza sa'ayi, atanyoa kichwa chake au apunguze nywele zake, ikiwa anafanya Tamattu. Kunyoa kwa mwanamume ndiyo bora, lakini akipunguza na kuacha kunyoa, basi hakuna ubaya. Mwanamke atakusanya nywele zake kisha azipunguze kwa inchi moja. Mwenye kufanya Hija ya Tamattu akifanya hivyo, basi Umra yake inakuwa imekamilika, na kila alichoharamishiwa wakati wa Ihram kinajuzu kwake. Ama ikiwa ni mwenye kufanya Hija ya Ifrad au ya Qiran, yeye hafai kunyoa au kupunguza baada ya sa'ayi, lakini atabakia katika ihram yake.
Siku ya Tarwiyah ni siku ya nane ya Dhul-Hijja, nayo ndiyo siku ambayo Hija huanza. Mwenye kufanya Tamattu', ataingia katika ihramu ya Hija asubuhi ya siku hiyo katika sehemu aliyopo. Ataoga, ajipake manukato, avae nguo za ihram na aswali. Kisha atakusudia kuingia katika ihram ya Hija na aseme Talbiyah: “Nimekuitikia ewe Mwenyezi Mungu, kwa kunuia kufanya Hija.” Ama wa Ifrad na Qarin bado watakuwa kwenye ihramu yao iliyotangulia. Kisha hujaji ataondoka aende Mina kabla ya adhuhuri, na atakaa na kulala huko. Ataswalia huko adhuhuri, alasiri, magharibi na ishaa, kwa kufupisha swala za rakaa nne bila kuziunganisha, na ataswalia hapo swala ya alfajiri ya siku ya tisa. Hujaji anafaa kuushughulisha muda wake kwa kufanya talbiyah, dhikri, na kusoma Qur-ani.
Pindi linapochomoza jua siku ya Arafa, ambayo ni siku ya tisa ya Dhul-Hijja, hujaji atatembea kutoka Mina hadi Arafa kwa utulivu na unyenyekevu, akimtaja Mwenyezi Mungu na kusema Talbiyah. Inapendekezwa ashukie na kukaa Namrat mpaka adhuhuri ikiwa ataweza kufanya hivyo, la sivyo ataingia Arafa na hakuna tatizo lolote katika hilo. Jua litakapopita katikati ya mbingu, ataswali swala ya adhuhuri na ya alasiri kwa kuzifupisha na kuziunganisha pamoja kwa kuswali swala ya alasiri katika wakati wa swala ya adhuhuri. Kisha baada ya hapo atakaa faragha kwa ajili ya kufanya dhikri na kumuomba dua Mwenyezi Mungu Mtukufu huku amenyanyua mikono yake juu na kuielekea Kibla.
Mwenye kuhiji akifika Muzdalifa, ataswali swala ya Maghrib na Isha kwa kuziunganisha na kuzifupisha kwa adhana moja na iqama mbili, na atalala huko Muzdalifa. Na alfajiri itakapopambazuka, ataswali swala ya alfajiri, kisha ataendelea kufanya dhikri na kuomba dua huku ameelekea Kibla huku amenyanyua mikono yake juu, mpaka alfajiri idhihirike vizuri.
Unapochomoza mwanga wa mchana na kudhihirika vizuri siku ya kumi ya Dhul-Hijja, hujaji ataelekea Mina kabla ya jua kuchomoza, na atachukua changarawe saba katika kutembea kwake, ambazo atazitupa kwenye Jamarat. Atakapofika Mina, atairushia changarawe Jamrat al-Aqaba, ambayo ndiyo ya mwisho na iliyo karibu na Makka - kwa changarawe saba, huku akisema; “Allahu Akbar,” kwa kila changarawe. Atakapomaliza, atachinja mnyama wake wa dhabihu, kisha atanyoa nywele au kuzipunguza. Ama mwanamke, yeye atachukua katika nywele zake kiasi cha ncha ya kidole na azikate hizo. Inapendekezwa kwa hujaji kupaka manukato, kisha aende Makka na kufanya Tawaf al-Ifadha, ambayo ni moja ya nguzo za Hija. Kisha atafanya Sa'ayi ya Hija, kisha baada ya hayo atarudi Mina, na alale huko usiku wa kumi na moja.
Yapaswa kwa mwenye kuhiji katika siku za Tashriq alale Mina usiku wa kumi na moja na usiku wa kumi na mbili, na pia anaweza kulala huko usiku wa kumi na tatu ikiwa atataka kuchelewesha. Atakuwa akizitupia changarawe Jamarat hizo tatu katika siku hizi baada ya jua kupita katikati ya mbingu.
Jinsi ya kutupa vijiwe
Atakapotaka kutoka Makka kwenda nchini kwake, hatatoka hadi afanye tawaf ya kuaga Makka; na aifanye Tawaf hiyo kuwa kitu cha mwisho katika nyumba hiyo ya Makka ikiwa anataka kusafiri. Imesimuliwa kutoka kwa Ibn Abbas, Mwenyezi Mungu amridhie, kuwa alisema: Amesema Mtume wa Mwenyezi Mungu, rehema na amani ziwe za Mwenyezi Mungu juu yake: “Asiondoke, tena asiondoke mtu yeyote mpaka la mwisho lake liwe kuizunguka Nyumba." (Muslim 1327) Lakini Tawaf hii huondolewa kwa mwanamke akiwa ana hedhi.