القسم الحالي: Okufa n'okuwerekera omufu
الدرس Okusaalira omufu n'okumuziika
Esswala y'omufu ekakata ku basiraamu abaliwo mu kiseera ky'okufa kw'omusiraamu si ku muntu omu mu bbo, yyo yatteeka ey'okumalira nti (abamu bwebamusaalira abaasigadde tebafuna musango). Era Nabbi ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yasanyusa abasaalira omufu nti bbo balina empeera eyenkanankana n'olusozi olunene, yagamba: "omuntu abeera ku mufu mpaka lw'amusaalira afuna empeera ezenkana kiiraat, ate oyo abeera ku mufu mpaka n'amuziika yye afuna kiiraat bbiri", n'abuuzibwa nti: kiiraatu ebbiri z'ezitya? N'agamba: "kipimo ekyenkana ensozi bbiri ennene" (bukhari:1325, muslim:945)
Obulungi obuli mu kubeera ewali omufu
Okubeera ku mufu n'okumuwerekerako kirimu emigaso mingi, nga: okutuukiriza ebivunanyizibwa by'omufu ng'okumusaalira, okumusabira ku dduwa, okumuwolereza mmaaso ga Allah (olw'omuwendo gw'abantu abalongoofu abamusaalidde), okutuukiriza ebivunanyizibwa by'abafiirwa wamu n'okubabudaabuda mu kassera k'ekizibu ky'okufiirwa, era nga n'oyo azze okuziika afuna empeera ennene n'okweebulirira okusinziira ku kufa n'entana, kwossa n'emigaso emirala.
1. Kikubirizibwa okusaala esswala y'omufu mu kikungo, era imaam abeera mu maaso g'abo baakulembera mu kusaala nga bwekibeera mu kusaala okwaabulijjo.
Omufu ateekebwa mumaaso g'abasaaze nga batunudde mu kibula, imaam ayimirira ng'atebedde mu mutwe gw'omufu omusajja, ate ku mukyaala wakati we, nga nabbi muhammad ebyengera n’emirembe bibeere ku yye bweyakola. (Abu dawuda:3194)
-
Takibiira esooka
Omusaaze asitula emikono gye okuteebera mu bibegaabega bye oba okutuuka ku kanyama k'okutu ak'awansi n'akuba takibiira esooka,oluvanyuma ateeka omukono gwe ogwa ddyo kungulu kw'ekibatu kye ekya kkono nga giri mu kifuba kye, naye tasoma dduwa eggulawo sswala, oluvanyuma asoma a-udhu billahi mina sshayitwaani rrajiimi, n'asoma ne bismillah, oluvanyuma asoma essuula al faatiha (al-hamdu) mu kyaama.
Takibiira ey'okubiri
Oluvanyuma akuba takibiira ey'okubiri, n'asalira ku Nabbi ebyengera n’emirembe bibeere ku yye mu ngeri yonna nga: Allahuma swalli wasallim ala nabiyyina muhammad, naye ate singa aba asomye okusaalira Nabbi okujjuvu nga bwaakusoma mu sswala ku tahiyyaatu esembayo ky'ekisinga obulungi: (Allahuma swalli ala muhammadi wa-ala ali muhammadi kama swallayita ala ibrahiima wa-ala ali ibrahiima innaka hamiidu majiidu, wa baarik ala muhammadi wa-ala ali muhammadi kama baarakta ala ibrahiima wa-ala ali ibrahiima innaka hamiidu majiidu).
Takibiira ey'okusatu
Oluvanyuma akuba takibiira ey'okusatu, era mu yyo n'asabira omufu Allah okumusonyiwa n'okumusaasira, n'okumuwa ejjana, n'okumusitula amadaala ng'amuggulirawo omutima n'olulimi lwe okwaanukula ebimubuuzibwa, era omusaaze bwaaba amanyi ezimu ku dduwa ezaava ku nnabi nga zaakusabira mufu ku takibiira eyo ky'ekisinga obulungi.
Nga mu dduwa ezo mulimu egamba nti: "Allaahum-maghfir lahu warhamhu, wa 'aafihi, wa'fu 'anhu, wa 'akrim nuzulahu, wa wassi' mudkhalahu, waghsilhu bilmaa'i waththalji walbaradi, wa naqqihi minal-khataayaa kamaa naqqaytath-thawbal-'abyadha minad-danasi, wa 'abdilhu daaran khayran min daarihi, wa 'ahlan khayran min 'ahlihi, wa zawjan khayran min zawjihi, wa 'adkhilhul-jannata, wa. 'a'ithhu min 'athaabil-qabri wa 'athaabin-naar. ( hadith eri mu kitabo kya muslim:963).
Takibiira ey'okuna
Oluvanyuma akuba takibiira ey'okuna, n'asiriikiriramu katono , Oluvanyuma n'atoola salam ku ludda lwe olwa ddyo lwokka.
Kikkirizibwa okusaalira esswala y'omufu mu muzikiti, oba mu kifo ekirala ekyateekebwaawo okusaalirwaamu abafu wabweeru w'omuzikiti, oba okugisaalira mu limbo ewaziikibwa, bino byonna Nabbi muhammad ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yabikola.
Enkola ya Nabbi entuufu kwe kwanguya mu kuteekateeka omufu, n'okumusaalira, atwaalibwe ewaziikibwa aziikibwe. Hadith eva ku abi hurayira Allah asiime ku yye, Nabbi ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yagamba: "mwanguye okuteekateeka omufu mumuziike, bwaaba mulongoofu muba mumuweereza mu birungi, bwaaba mwonoonefu, olwo nno kiba kibi kyemwejja ku bibegaabega byammwe" (bukhari : 1315, ne muslim:944).
Kikubirizibwa eri oyo aba awerekedde (omufu) jeneza okuyambako mu kugisitula, era abasajja bokka beebasitula omufu ssi bakyaala, ewaziikibwa bwewabeera wala, oba nga waliwo embeera ekalubyeemu olwo tewali buzibu kugiteeka ku mmotoka oba ekyeebagalwa ekirala.
Ensonga z'etulina okufaako nga tuziika omufu.
Kikubirizibwa eri abo ababa baziise okusabira ku mufu oluvanyuma lw'okumuziika Allah okumunyweeza era n'okumusonyiwa, Nabbi muhammad ebyengera n’emirembe bibeere ku yye yali nga bwaamala okuziika, ayimirira kumpi n'entaana n'agamba: "musabire muganda wammwe, era musabe Allah amunyweeze, mazima ddala yye kati abuuzibwa" (abu dawuda:3221).