القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI
الدرس Riba(enfissi)
Hikmah ya Allah yasalawo riba okubeera mu mazaambi amanene agatakkirizibwa mu sharia yo busiraamu,era riba yali takkirizibwa nemu ummah ezaakuleembera:olwo kuba muli obubi (damage)ne bibonerezo ebinene eri ekitundu (society)na'bantu mu mbeera ya sekinnoomu, Allah yagamba:{olwo bulyaazaamaanya obwa bayudaaya twabaziyizaako ebirungi ebyali bikkiriziddwa gyebali,no kwekiika kwaabwe mu kkubo lya kwali kunji(160) nookulyaakwaabwe riba ate nga yabaziyizibwaako---} [160,161: Nissa]
Nemweebyo ebinnyonnyola akabeenje ka riba,kwekulagaanyisa okubi okwo okwajja kuye (riba), Allah yagamba:{Abange mwe abakkiriza mutye Allah muleke ekyo ekiba kisigadde ku riba wemubanga nga muli bakkiriza (278) wemubanga temukikoze awo mulangilire olutalo ku Allah no mubaka we [ Al baqarah :278,279 ] Awo nno Allah yaziyiza riba era namufuula haraamu,naalaganyisa nyini kumulya olutalo.
Era nabbi صلى الله عليه وسلم yakkaatiriza obwa haraamu BWE(riba),nokulagaanyisa okubi eri oyo alya riba, hadiith nga Eva Ku swahabah ayitibwa jaabiri Allah asiime kuyye yagamba nti:"Omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم yakolimira omuli wa riba nooyo customer wa riba,nomuwaandiisi nabajulizi ba riba, nabbi yagamba nti: Bonna beenkana(mu zzaambi lya riba) (Muslim 1598 Muslim)
Riba KYEKI?
Riba mu lulimi:okwoyongera no kukula,Nemweekyo kye kigambo kya Allah:{okubeera nga ummah esituka Ku ndala},kyategeeza Omuwendo omungi
Riba kyeki
Wabula mu busiraamu kyebayita riba:Okwongera mu bintu ,okweyawuliza ebintu ebyenjawulo sharia yajja nobwa haraamu bwabyo
Emiteeko gya riba
Riba -ALFADHUL
Kwekwoongera mu bintu ebyeyawudde kubyo Nebyeekutte kubyo, Okwongeramu ne kubeerawo mu bwaangu ne mmaali eya riba ku mmaali eya riba eye kika ekimu
Riba -annasii-a
Ebeerawo no kwongera mu bbaanga(obudde)mwebyo ebikakasawo ENDAGAANO(contract)
Ennamula ya riba
Riba takkirizibwa okusinzira Ku Quran ne Sunnah wamu no kweegatta kwa BAMANYI. Nawawi Allah amusasire yagamba nti: "Abamanyi beegatta Ku bukkirizibwa bwa riba era nti riba ali mu mazaambi amanene" Almajmuu-u(391/9)
Ensonga eri mu butakkirizibwa bwa riba
Okuyimusa (okuzzaamu amaanyi) ebyenfuna ebituufu(Real Economy):omuli wa riba emmali ye tevaamu bibala mu muli ogufulumya(productive work) nga yegasa nagwo yye wamu ne kitundu (society):nga mukulima (Agriculture),oba kukola ebintu (manufacturing) oba mu busuubuzi oba ebirala
Okuziyiza okufuna okutali mu mateeka:: obusiraamu buteekawo enkolegana ze bye'nsimbi ezo ezikakasa emigaso ezenjuuyi zoombiriri,buli Ludda luwaayo kyeluwaayo ne lufuna ekirala (ekikijjaamu).kino tekiri mu riba
Mazima riba akutula obulungi wakati wa bantu:kino kyaawukana ne kigendererwa kyo busiraamu ekyo kusaasaanya obulungi no kuloongoosa wakati waabwe.
Okuziyiza okunyigiriza: Nkola yooyo awola (ebiseera ebisiinga)okukoze obwetaavu bwooyo eyeewola;namuwolera ku riba
Okuziyiza obulyaazaamaanya:riba bulyaazaamaanya eri oluuyi olumu, Ate Allah yaziyiza obulyaazaamaanya mu buli muteeko gwaabwo
Obubi bwa riba
Obubi bwa riba no bubeenje bwe bunene,era bugaziwa Nebubuna entambula zo bulamu bwa bantu sekinnoomu ne bituundu (society)
Obubi bwe mpisa ezo mwooyo
Riba afuula nannyini ku mulya okubeera nomululu(omululu negufuuka nga ye mbeera ye),no kugumya OMUTIMA(negukaluba),nokubeera omuddu wa SSENTE:natuuka nga afuula obulyaazaamaanya eri abalala nga bukkirizibwa,no kukozesa obwetaavu bwaabwe no bunafu bwaabwe no bwaavu bwaabwe.nekyennyume kyekyo mazima kimenya omutima gwo mweetaavu eri emmali, nateeka omwoyo gwe mu kunyigirizibwa ne nsi olweebyo byeyayaniriza
Riba ayonoona ebituundu(societies),Abifuula nga bikutufukutufu byawukamuyawukamu;owamanyi mu bbyo yalya omunafu, era tewali ayamba mulala okujjako nga omugaso gudda eri yye
Obubi eri ebyenfuna (economic damages)
Riba aleetera okutataganyizibwa kwenkola ye byenfuna Ku miteendera gyonna :nekyongeza amabaanja ku sekinnoomu,naanuubula(riba) oba no kukola ebintu nekugwa(production declines) okwaddala okwebibala eri ekitundu (society)