تابع التعلّم

لم تقم بتسجيل الدخول
سجل الآن في منصة تاء لبدء التعلم ومتابعة تقدمك وجمع النقاط والدخول في المنافسات، بعد التسجيل ستحصل على شهادة إلكترونية بالموضوعات التي تتعلمها

القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI

الدرس EMPISA ZO BUSIRAAMU MUNKOLEGANA ZE BYE'NSIMBI

Tufuna mu musomo guno ezimu ku mpisa ezinonyezebwa munkolegana ze bye'nsimbi (ssente)

Okumanya kiki ekitegerwa mu nkolegana za ssente mu busiraamu kwoletsa nti sharia yo busiraamu eyawula mu nkolegana ze bye'nsimbi okunnyonyola empisa zo busiraamu ezo ezigwaana okugobererwa mu nkolegana ze 

Empisa ezo busiraamu ziyina akakwaate akaamaanyi kunsonga zo bulamu zonna, ne mpisa enkulu zeezo ezikwaata ku ssente ezo ennywevu, zeezo ezigwaana okulondoolwa. nolwekyo kyekyo ekifuula enkola yo busiraamu ekwata ku ssente okuba nga yanjawulo ku nkola endala eze bye ssente

Enkolegana za ssente mu busiraamu

kyekyo sharia kyekkiriza okukoleramu olwensonga yo okufuna halal, enkoolegana mu bye'nsimbi ebuna endagaano zonna ezo eziyimirira ku mmaali oba ezo amateeka ge mmaali kwegatambulila: nga okugula no kutunda no kupangisa wamu namakampuni nendagano endala. nennamula ezirina akakwaate kunkoolegana ezo busiraamu, ze nnamula zo busiraamu ezitekebwawo olwensonga ya bantu mu

EBIGENDERERWA BYE NKOLEGANA ZE BYE'NSIMBI EZO BUSIRAAMU

١
Okutuukiriza okusima kwa allah; okuteeka ekilagiro kya allah mu nkola ekyo ku tambula munsi, allah yagamba "allah yeyabafuulira ensi nga yawansi yamuseetwe kale mutambule mu yyo era mulye ne riziki ye era gyaali jemugenda okuddizibwa" mulk 15
٢
okufuna ssente, no okutuuka ku riziki eyo ewanika okuyimirizaawo empaangaala. no kwongera mu ssente olwo okutuukiriza emigaso ne biwomerera bye nsi ebikkirizibwa
٣
okutuuka ku kifo ekya waggulu mu jjana olwo kufaayo okufuna halal no kwewala haraam mu nkolegana zonna. omubaka wa allah صل الله عليه وسلم yagamba nti "omusuubuzi owa mazima omwesigwa agenda kubeera wamu ne bannabbi nabamazima wamu nabajulizi
٤
Okukola ne ssente ebyo ebikwatagana ne sharia ebyo ebiwagira okuzimba society ennongoofu mu nkulakulana ne byo bulamu
٥
Okumala ebyetaago bya bantu bonna ssekinnomu mu kitundu (society), mweebyo ebibayambako okutuukiriza allah byayagala mu bbo wamu no kumusiinza mu bikolwa byabwe wamu nebigambo byabwe
٦
Okusikizibwa mu nsi nokujiziimba ne sharia ya Allah. Allah yagamba nti: "Allah yoooyo eyabafuula abasika munsi nasitula abamu mu mwe ku balala amadaala asobole okubagezesa mweebyo byeyabawa mazima ddala omulezi wo mwangu nnyo mukubonereza era muyitirivu wakusonyiwa era muyitirivu wakusaasira

OKUBALANSINGA MU NKOLEGANA EZO BUSIRAAMU

obusiraamu ye ddiini eya mazima, obusiraamu bwajja neebyo ebiloongoosa abantu, kuba bwaava eri omutonzi wa bantu kuba ye yabamanyi neebyo ebibagasa. allah yagamba: "abaffe tamanyi oyo eyatonda mazima ye

Ekisooka-kuludda lwensi: sharia yo busiraamu yateekawo enkola yenkoolegana za bantu eze byensimbi, ezo ezitukira obwenkanya wakati wa bakolagana bonna, neezo eziwa buli nanyini mugabo omulabo gwe, neezo ezimala bonna, nga woolaba sharia yo busiraamu yagaziya omulyango gwa halal mu nkolegana, sharia neziyiza ekyo kyonna ekileeta obubi eri omu

Ekyokubiri-kuludda olweddiini: ekigendererwa ekyo busiraamu mubuli nnamula za sharia kwekukakasa (okufuna) okusima kwa allah no buwanguzi bwe jjana, nokwongerereza kweekyo mazima ennamula ze nkolegana ezo busiraamu zikakasaaawo oluluganda wakati wa bakkiriza nga ziyita mukusaasaana kwo bwenkanya nokutaambuza obubaka bwo kuloongoosa, no kuseembeza ebirwooyo byooyo azitoowereddwa, no kuziyiza ebyo ebipika ebifuba okugenda mu ribah no kuzannya zzaala

Ebifaananyi bye nkolegana ze bye'nsimbi nga tutunuulidde ebivunaanwa

Ekisooka-obwenkanya: kyekyo ekiruunda omulabo gwe njuyyi ebbiri mu nkolegana ze bye'nsimbi nga temuli kwongeramu oba okukeendeeza nga okutuunda, okukupangisa kumu wendo ogwe bwenkanya (fair price) nebilala, allah yagamba nti: "allah yakkiriza okutuunda (obusuubuzi) baqarah 275 ekyo kubiri - alfadhul: kwekuloongoosa: nga okuseembeza ebirwooyo byooyo azitoowereddwa oba okumujjilawo ebbanja. allah yagamba "era siinga azitoowereddwa mumutunulemu paka webinaayaangu gyaali, no kusaddaaka kwe kusiinga obulungi gyemuli siinga mwali mu manyi baqarah 280 nabwekityo akkaanye negwakoolegana naye ku ssente oluvannyuma amuwe nezisiingawo awo, allah yagamba nti: "mulongoose mazima allah ayagala abaloongoosa

Ekyokusatu-obulyazamanya: omuntu kwekufuna ekisukka ku mubagabo gwe no kulya emmali ya bantu mu bukyaamu: nga ribah ne zzaala, no kumma omukozi omulabo gwe, nebilala. allah yagamba nti "abange mwe abbakkiriza muleke ekyo ekiba kisigadde ku riba wemubaanga muli bakkiriza (278), wemubaanga temukikoze mulangirire olutalo ku allah no mubaka we, siinga muba mwenenyezza mubeere ne capital we mmaali zamwe, temulyaazaamaanya era temulyaazaamanyibwa (baqarah 279, 278) no Nabbi صلى الله عليه وسلم yagamba nti: Allah yagamba "ngenda kwekwaatila ku bantu ba miteeko essatu ku lunaku lwenkomerero: oyo eyaampa oluvannyuma nanjijako, nooyo eyatuunda omuntu ataali muddu naamutuunda nga omuddu nalya omuwendo ogwo kutunda atali muddu, nooyo akozeza omukozi, omukozi oyo natuukiriza ate natamusasula (albukhari 2227)

EZIMU KU MPISA EZE NKOLEGANA EZO BUSIRAAMU

١
Okweekwaata ku ndagaano ezikkirizibwa, no okutuukiriza. allah yagamba: "abange mwe abakkiriza mutuukirize endagaano" (al maidah:
٢
Okutuukiriza obwesigwa, Allah yagamba: (atuukirize oyo aba yeesigiddwa ekyo kyebaba bamwesigizza nakyo era atye Allah omulezi we) (al baqarah:
٣
Obutakweeka bujulizi, Allah yagamba: (temukweekanga bujulizi yenna abukweeka aba ayina ekyoonoono, ne allah ebyo byemukola abimanyi nnyo) (al baqarah:283)
٤
Amazima no bwesiimbu: omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم yoyogera kubagulana (agula no atunda): (singa bombiriri babeera bamazima nebooleka obumogo bweekyo ekituundibwa (nababeela beelufu) allah abateelamu omukisa mu kya maguzi kyaabwe, ate siinga bakweeka obumogo bweekyo ekituundibwa ne baliimba omukisa guvaamu mu kya maguzi kyaabwe) (al bukhari 2079, muslim
٥
okunnyonyola ebikwata ku kyamaguzi no butattirira no butalimba, omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم yagamba. (oyo yenna atukuumpanya siwaamuffe) (muslim

MU MPISA ZE NKOLEGANA EZO BUSIRAAMU

١
Okweewala ebibuzaabuza, byee byo ebya mbazibwamu halal ne haraam eri omuntu (okutabika halal ne haraam) omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم yagamba nti: (mazima halal mweeyo lefu, era ne haraam mweeyo lefu naye wakati we byo mbiriri (halal ne haraam) waliwo ebifaanagana banji mu bantu tebabimanyi, oyo yenna eyeewala ebibuzaabuza aba akuumye eddiini ye ne kitiibwa kye, ate oyo yenna ateewala bibuzaabuza aba agudde mu haraam) (al bukhari 52, muslim 1599)
٢
Obutalya mmaali ya bantu mu bukyaamu, Allah yagamba: (temulyaanga emmaali yammwe wakati wammwe mu bukyaamu, ne mugulirila abalamuzi musobole okutwala emmaali ya balala mu bukyaamu ate nga mukimanyi) (al baqarah:188)
٣
omusiraamu okwagaliza muganda we kyeyeeyagaliza, omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم yagamba "(omu mumwee tagenda kuba mukkiriza okutuusa ngayagalizza mugandawe ekyo kyayagaliza omwoyo gwe) (al bukhari 13, muslim 45)

لقد أكملت الدرس بنجاح


ابدأ الاختبار