القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI
الدرس Okweewola (loan)
Allah yagabanya zi riziki wakati wa bantu olwobwenkanya no kuteekaakwe ebintu mu kifo ekisaanidde(hikmah):ne mubeeramu mubbo omugagga,no mwaavu, nooyo ayina obusobozi wamu no mweetaavu, embeera ya bantu entambula nga beewola wakati waabwe ekyo ekibayambako okumala ebyetaago byaabwe.ye nsonga lwaki sharia yo busiraamu nzijuvu ebuna, ennamula ezikwaata ku kweewola eziwera zajja . Allah yayawula okweewola ne aya esiinga obuwaanvu mu quran eye kitibwa,nga ye aya eya 282 eri mu surat al BAQARAH,era eyitibwa aya ye bbaanja
Okweewola kyeki?(Definition)
Kwekuwaayo emmali eri oyo agenda okweegasa nayo era nga agenda kujizza.
Ennamula yo kweewola
Okweewola kyaagalwa(Sunnah) eri oyo awola,era kikkirizibwa eri oyo geebawola . okweewola tekiri mu mulyango gwo kusaba ogutamwa: kubanga eyeewola akwaata(afuna) emmali osobole okwegasa nazo mu kumala ebyetaago bye, Oluvannyuma najikomyaawo.
Wabula wekiba mumbeera yo kuzza omugaso eri oyo awola oyo abeera riba atakkirizibwa:nga okumuwola emmali nga agenda kujimuddiza nga jongeddemu,weeba ezingiddwa mu kweewola akola endagaano endala nga okutunda ne kitali kutunda, tekikkirizibwa
Obusiraamu bakkiriza okweewola olwekikirimu mu kugondeza abantu,no kwanguya ensonga zaabwe,nokubajjilawo ebizibu byaabwe.nokukubagiza abeetaavu.era mulyango mu milyango ejiseembeza oyo awola eri Allah, obwetaavu jebukoma okuba ngabwaamanyi ne mpeera jeekoma okuba ennene
Kyagalibwa okuteekawo ekiwaandiiko ku kwewoola -oba ebbaanja litono oba ddene-okuwandiika no kujulirira:ekigero kyalo(ebbaanja)nekiwaandikibwa,no muteeko gwaalyo,nebbaanga lyaayo: ebyo bikolebwa lwa kukuuma kwewoola (bbaanja) no kutebeenkeza awola obuteeralikirira kubula kwa mugabo gwe olwo kufa kwooyo gwaabaanja oba okweelabiraakwe oba okugaana kwe(okulyeegaana) nebifaanana bwe bityo, Allah yagamba mu aya ye bbaanja (ekwaata ku kweewola):{Abange mwe abakkiriza we muba mwewolaganye nga ebbaanja eliriko ekiseera ekigere muwandiikeenga ,omuwandiisi ateekeddwa okuwandiika endagaano wakati wammwe mu bwenkanya, omuwandiisi tateekeddwa kugaana kuwaandiika nga Allah bweyayigiriza , (omuwandiisi) ateekwa awandiike,gwe babaanja yatekwa okwogera ebyo ebiwandiikibwa mu ndagaano era mu kukola kino ateekeddwa okutya Allah,tasaanye kulekayo kintu kyonna kikwaata ku bbaanja eryo.al baqarah :282, era Allah yagamba mu aya yennyini: temweekaanyanga okuwandiika ebbaanja kalibe ttono oba ddene mu wandiikeenga nga mulaga ekiseera kyaalyo weliggweerayo, ekyo nno kilaga obwenkanya mu maaso ga Allah era mungeri yemu kye kisiinga obujulizi obutabula no butabeelawo kubuusabuusa} [al baqarah: 282]
Obukwakkulizo obutuusisa okweewola
Kikakata kwoyo eyeewoze emmali okuva ewomulala okumalirira okuzzaayo ebbaanja, tekikkirizibwa ku muntu okutwaala emmali ya bantu nga amaliridde obutajizza eri bannyiniyo,singa akaseera kokusasula ebbaanja katuuka kimukakatako okulisasula.hadiith nga Eva Ku swahabah ayitibwa Abihurairah Allah asiime kuyye ngajja ku nabbi صلى الله عليه وسلم yagamba nti "oyo yenna atwaala emmali za bantu (eyeewola)nga ayina enniyya (obumalirivu) okujizzaayo natasobola Allah amusasulira( ebbaanja), ate oyo yenna atwaala emmali za bantu nga amaliridde obutazizza (okwonoona) ne Allah amwoonoonera" (Al bukhari 2387)
Embeera zooyo gwe babaanja mu kaseera ko kusasula ebbaanja
Ennamula yo kuteeka ssente mu mabanka
Tekikkirizibwa ku teekawo ngasi(fine) ku gwebabaanja waaba akeereye mu kusasula ebbaanja mu kaseera akakomeke.kuba abeera riba tekikkirizibwa kwewoola nga waliwo akakwakkulizo Kano,nekibanga gwe bawola akakasa nti asobola okutuukiriza endagaano nga tewali ngasi (fine), kubanga kiyingira mu ndagaano elimu okumalirira ku riba
Okulongoosa mu kaseera kokuzzaayo ebbaanja
Okulongoosa mu kusasula ebbaanja–nga okumuwola ekintu kyonna namuddiza ekisinga kukyo, oba ekisinga kukyo oba ekisinga obungi kukyo -kyagalibwa wekiba nga si kakwakkulizo: kubanga kiri mu kuloongoosa mu kusasula ebbaanja,era Kya mu mpisa eze kitibwa,singa kabeera nga kakwakkurizo ekyo kibeera riba atakkirizibwa