శుక్రవారం (జుమా) యొక్క విశిష్టత.

వారంలోని అన్ని రోజులలో శుక్రవారం (జుమా) అత్యంత విశిష్టమైనది మరియు గౌరవప్రదమైనది. అల్లాహ్ ఈ రోజును ఇతర రోజులపై ఎంపిక చేసి, అనేక ప్రత్యేకతల ద్వారా ఇతర సమయాల కంటే దీనికి ప్రాధాన్యతను ఇచ్చాడు. వాటిలో కొన్ని:

1- అల్లాహ్ ఇతర జాతులకు కాకుండా కేవలం దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి జాతికి (ఉమ్మత్) మాత్రమే ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా ప్రసాదించాడు. దీని గురించి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "మాకు పూర్వం ఉన్నవారికి అల్లాహ్ జుమా (శుక్రవారం)ను తప్పించాడు. తద్వారా యూదులకు శనివారం, క్రైస్తవులకు ఆదివారం పవిత్ర దినాలుగా ఏర్పడ్డాయి. ఆ తర్వాత అల్లాహ్ మమ్మల్ని తీసుకువచ్చి, మాకు జుమా రోజు గురించి మార్గదర్శకత్వం చేశాడు." (ముస్లిం 856).

2- ఆదమ్(అ) వారు శుక్రవారం రోజే సృష్టించబడ్డారు మరియు ఆ రోజే ప్రళయం (ఖియామత్) సంభవిస్తుంది. దీని గురించి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "సూర్యుడు ఉదయించే రోజులలో అత్యంత ఉత్తమమైనది జుమా (శుక్రవారం) రోజు. ఆ రోజే ఆదమ్(అ) వారు సృష్టించబడ్డారు, ఆ రోజే వారు స్వర్గంలో ప్రవేశింపబడ్డారు మరియు ఆ రోజే వారు అక్కడ నుండి బయటకు పంపబడ్డారు. ప్రళయం కూడా శుక్రవారం రోజే సంభవిస్తుంది." (ముస్లిం 854).

జుమా నమాజు ఎవరిపై విధి అవుతుంది?

నమాజు చదివే వారు ఖుత్బాను తప్పనిసరిగా వినాలి. ఆ సమయంలో మాట్లాడటం లేదా తివాచీలు, రాళ్లు మరియు మట్టితో ఆడుకుంటూ ప్రసంగం నుండి వచ్చే ప్రయోజనాన్ని పొందకుండా ఉండటం నిషిద్ధం.

ఎవరైనా జుమాను అందుకోలేకపోతే

జుమా నమాజు అనేది మసీదులలో నమాజు చదివే వారు సమావేశం కావడం ద్వారా మాత్రమే ధర్మబద్ధం అవుతుంది. ఎవరైనా దీనిని కోల్పోయినా లేదా ఏదైనా కారణం వల్ల హాజరు కాలేకపోయినా, వారు దానికి బదులుగా దుహర్ నమాజు చేయాలి. వారి నుండి జుమా నమాజు ఆమోదయోగ్యం కాదు.

ఎవరైతే జుమా నమాజుకు ఆలస్యంగా వచ్చారో..

ఎవరైతే జుమా నమాజుకు ఆలస్యంగా వచ్చి, ఇమామ్ వారితో ఒక రకాతు కంటే తక్కువ మాత్రమే పొందగలిగారో, వారు ఆ నమాజును దుహర్ నమాజుగా పూర్తి చేయాలి.

స్త్రీలు మరియు ప్రయాణికుల వంటి ఎవరికైతే జుమా నమాజు అనివార్యం కాదో, వారు దానిని ముస్లిముల జమాత్ (సమూహం) తో కలిసి నిర్వర్తిస్తే అది ఆమోదయోగ్యం అవుతుంది. ముస్లిముల జమాత్ తో కలిసి జుమా నమాజు చదవడం వల్ల వారిపై దుహర్ నమాజు బాధ్యత తొలగిపోతుంది.

జుమా నమాజుకు హాజరు కావడం అనివార్యం (వాజిబ్)

ఎవరికైతే జుమా నమాజు అనివార్యమో, వారు తప్పనిసరిగా దానికి హాజరు కావాలని ఇస్లాం స్పష్టం చేసింది మరియు ఐహిక సుఖాలలో మునిగిపోయి దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని హెచ్చరించింది. అల్లాహ్ ఈ విధంగా సెలవిచ్చాడు: "ఓ విశ్వాసులారా! జుమా రోజున నమాజు కోసం అదాన్ ఇవ్వబడినప్పుడు, అల్లాహ్ స్మరణ (నమాజు) వైపునకు త్వరపడండి మరియు వ్యాపారాన్ని వదిలివేయండి. మీరు తెలుసుకోగలిగితే ఇది మీ పాలిట ఎంతో శ్రేయస్కరం" (జుముఅ: 9).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు జుమా నమాజుకు హాజరు కానివారిని ఏమని హెచ్చరించారు?

ధర్మబద్ధమైన కారణం లేకుండా జుమా నమాజుకు హాజరు కానివారి హృదయాలపై ముద్ర వేయబడుతుందని హెచ్చరిస్తూ, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఈ విధంగా సెలవిచ్చారు: "ఎవరైతే సోమరితనంతో, ఎటువంటి కారణం లేకుండా వరుసగా మూడు జుమా నమాజులను వదిలివేస్తారో, అల్లాహ్ వారి హృదయంపై ముద్ర వేస్తాడు" (అబూ దావూద్: 1052, అహ్మద్: 15498). అల్లాహ్ హృదయంపై ముద్ర వేయడం అంటే: దానిని పూర్తిగా మూసివేసి, కప్పివేసి, కపట విశ్వాసులు (మునాఫిక్లు) మరియు పాపాత్ముల హృదయాల మాదిరిగా అజ్ఞానం మరియు కఠినత్వంతో నింపివేయడం అని అర్థం.

పని మరియు ఉద్యోగ విధులు జుమా నమాజుకు హాజరు కాకపోవడానికి కారణం అవుతాయా?

ఎవరికైతే జుమా నమాజు అనివార్యమో, వారు తమ శాశ్వత మరియు నిరంతర పనిని సాకుగా చూపి దానికి హాజరు కాకపోవడం ధర్మబద్ధం కాదు. అయితే కేవలం ఈ క్రింది రెండు సందర్భాలలో మాత్రమే మినహాయింపు ఉంటుంది:

1. ఆ పనిలో ఎంతో గొప్ప ప్రయోజనం ఉండి, అతను ఆ పనిలో ఉండి జుమా నమాజును వదిలివేస్తే తప్ప ఆ ప్రయోజనం సిద్ధించని పక్షంలో; మరియు అతను తన పనిని వదిలి వెళ్లడం వల్ల గొప్ప నష్టం జరుగుతుందని భావించినప్పుడు, అలాగే ఆ పనిలో అతనికి బదులుగా ఉండేవారు ఎవరూ లేనప్పుడు.

ఉదాహరణలు

2. ఆ పని మాత్రమే అతని జీవనోపాధికి ఏకైక మార్గమై ఉండి, అతను మరియు అతని కుటుంబానికి అవసరమైన ఆహారం, పానీయం మరియు ఇతర నిత్యావసర ఖర్చుల కోసం ఆ పని తప్ప మరే ఇతర ఆధారం లేనప్పుడు; అటువంటప్పుడు అతను మరో పని లభించే వరకు లేదా తనకు మరియు తనపై ఆధారపడిన వారికి అవసరమైన ఆహార పానీయాలు, ఇతర నిత్యావసరాలకు సరిపడా వనరులు సమకూరే వరకు అనివార్య పరిస్థితిలో ఆ పనిలో ఉంటూ జుమా నమాజును వదిలివేయడానికి అనుమతి ఉంది. అయినప్పటికీ, అతను నిరంతరం వేరే పని కోసం మరియు ఇతర జీవనోపాధి మార్గం కోసం అన్వేషిస్తూనే ఉండాలి.