ప్రస్తుత విభాగం : model
పాఠం నమాజు ఆచరించే పద్ధతి
1. సంకల్పం
నమాజు యొక్క ప్రామాణికతకు సంకల్పం (నియ్యత్) ఒక నిబంధన. అంటే, నమాజు చేసే వ్యక్తి తన హృదయపూర్వకంగా అల్లాహ్ పట్ల భక్తితో, తాను చేయబోయేది మగ్రిబ్ లేదా ఇషా నమాజు అని స్పష్టమైన అవగాహనతో ఉండాలి. ఈ సంకల్పాన్ని నోటితో ఉచ్చరించడం ధర్మసమ్మతం కాదు; కేవలం హృదయపూర్వకమైన మరియు మానసికమైన ఉద్దేశ్యం మాత్రమే అవసరం. దీనిని నోటితో పలకడం తప్పు; ఎందుకంటే దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి నుండి గానీ, వారి గౌరవనీయులైన సహాబీ (ర) వారి నుండి గానీ ఇటువంటి ఆధారాలు లేవు.
నమాజులో నిలబడి ఉండగా రెండు చేతులను భుజాల వరకు లేదా చెవుల వరకు ఎత్తుతూ 'అల్లాహు అక్బర్' అని అనాలి. ఆ సమయంలో అరచేతులు ఖిబ్లా వైపు ఉండేలా చూస్తూ, వ్రేళ్లను విప్పి ఉంచాలి.
తక్బీర్ యొక్క అర్ధం
నమాజులో 'అల్లాహు అక్బర్' అనే పదాలతోనే తక్బీర్ చెప్పడం తప్పనిసరి, అప్పుడే అది ప్రామాణికం అవుతుంది. దీని అర్థం అల్లాహ్ ను ఘనపరచడం మరియు కొనియాడటం. అల్లాహ్ అన్నిటికంటే గొప్పవాడు, ఈ ప్రపంచంలోని కోరికలు మరియు సుఖాల కంటే కూడా ఆయనే మిన్న. కాబట్టి ఆ లౌకిక సుఖాలన్నింటినీ పక్కన పెట్టి, అత్యున్నతుడైన అల్లాహ్ వైపునకు మన హృదయాలను మరియు మనస్సులను మళ్లించి, నమాజులో వినమ్రతతో (ఖుషూ) నిమగ్నం కావాలి.
3. తక్బీర్ తరువాత తన కుడి చేతిని ఎడమ చేతిపై ఉంచి, ఛాతీ మీద పెట్టుకోవాలి. నమాజులో నిలబడి ఉన్నప్పుడు (ఖియామ్) ఎల్లప్పుడూ ఇదే విధంగా చేయాలి.
4.దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి నుండి ప్రామాణికంగా వచ్చిన వేడుకోలు (దుఆ-ఎ-ఇస్తిఫ్తాహ్) లతో నమాజును ప్రారంభించాలి. అటువంటి వాటిలో ఒకటి: "సబ్’హానక అల్లాహుమ్మ వ బి హమ్దిక, తబారకస్ముక వ తఆలా జద్దుక, వ లా ఇలాహ గైరుక". అర్థం: "ఓ అల్లాహ్! నీవు పవిత్రుడవు, నీకే సమస్త స్థుతులు చెందుతాయి. నీ నామం ఎంతో శుభప్రదమైనది, నీ ఘనత అత్యున్నతమైనది. నీవు తప్ప ఆరాధ్యుడెవ్వడూ లేడు".
5. "అఊదు బిల్లాహి మినష్షైతానిర్రజీమ్" అని అనాలి. దీనినే 'ఇస్తిఆజా' అంటారు. దీని అర్థం: శపించబడిన షైతాన్ కీడు నుండి రక్షణ పొందడానికి నేను అల్లాహ్ ను శరణు వేడుకుంటున్నాను.
6. (బిస్మిల్లా హిర్రహ్మా నిర్రహీం) అనాలి . దీని అర్థం: అల్లాహ్ నామంతో, ఆయన సహాయాన్ని మరియు శుభాలను కోరుకుంటూ నేను ప్రారంభిస్తున్నాను.
7. సూరహ్ అల్-ఫాతిహా పఠించాలి. అల్లాహ్ యొక్క గ్రంథమైన పవిత్ర ఖుర్ఆన్లో అల్ ఫాతిహా అత్యంత గొప్ప సూరహ్. అల్లాహ్ దీనిని దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారికి ప్రసాదించినప్పుడు ఒక వరంగా భావిస్తూ ఇలా సెలవిచ్చాడు: నిశ్చయంగా, మేము నీకు పదేపదే పఠించబడే ఏడు వచనాలను మరియు మహత్తరమైన ఖుర్ఆన్ను ప్రసాదించాము (అల్ హిజ్ర్: 87). ఆ పదేపదే పఠించబడే ఏడు వచనాలే 'అల్-ఫాతిహా'. నమాజులో ప్రతిరోజూ అనేకసార్లు ఈ ఏడు ఆయతులు (వచనాలు) పునరావృతం అవుతాయి కాబట్టి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
ప్రతి ముస్లిము సూరహ్ అల్-ఫాతిహాను తప్పనిసరిగా నేర్చుకోవాలి; ఎందుకంటే ఒంటరిగా నమాజు చేసేటప్పుడు లేదా ఇమామ్ బిగ్గరగా పఠించని నమాజులలో (సిర్రీ నమాజులు) అనుసరించే వ్యక్తికి దీని పఠనం నమాజులో ఒక ముఖ్యమైన భాగం (రుక్న్).
సూరా ఫాతిహా
సూరహ్ అల్-ఫాతిహా పఠించిన తర్వాత లేదా ఇమామ్ పఠిస్తున్నప్పుడు విన్న తర్వాత 'ఆమీన్' అని అనాలి. దీని అర్థం: ఓ అల్లాహ్! నా విన్నపాన్ని ఆలకించు (అంగీకరించు).
9. మొదటి మరియు రెండవ రకాత్ లలో సూరహ్ అల్-ఫాతిహా తర్వాత మరొక సూరహ్ లేదా కొన్ని ఆయతులు పఠించాలి. అయితే, మూడవ మరియు నాలుగవ రకాత్ లలో మాత్రం కేవలం సూరహ్ అల్-ఫాతిహా మాత్రమే పఠించాలి.
ఫజ్ర్ నమాజులో, అలాగే మగ్రిబ్ మరియు ఇషా నమాజుల మొదటి రెండు రకాత్ లలో సూరహ్ అల్-ఫాతిహా మరియు ఆ తర్వాతి సూరహ్ పఠనం బిగ్గరగా (జహ్రీ) ఉండాలి. దుహర్ మరియు అస్ర్ నమాజులలో, అలాగే మగ్రిబ్ యొక్క మూడవ రకాత్ లోనూ, ఇషా యొక్క మూడు మరియు నాలుగవ రకాత్ లలోనూ పఠనం నిశ్శబ్దంగా (సిర్రీ) ఉండాలి.
10. ఆ తర్వాత మొదటి తక్బీర్ సమయంలో చేసినట్లుగానే, తన రెండు చేతులను భుజాల వరకు లేదా అంతకంటే పైకి ఎత్తుతూ, అరచేతులను ఖిబ్లా వైపునకు ఉంచి 'అల్లాహు అక్బర్' అని అంటూ రుకూలోకి వెళ్లాలి.
రుకూ చేయాలి, అంటే తన తన వీపును ఖిబ్లా వైపునకు వంచి, వెన్ను మరియు తల సమానంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. తన రెండు చేతులను మోకాళ్లపై ఉంచి, వ్రేళ్లను విడదీయాలి. రుకూలో "సుబ్ హాన రబ్బీయల్ అజీమ్" (మహోన్నతుడైన నా ప్రభువు పవిత్రుడు) అని అనాలి. ఈ తస్బీహ్ ను మూడుసార్లు పఠించడం ఉత్తమం (ముస్తహబ్), అయితే ఒక్కసారి పఠించడం తప్పనిసరి (వాజిబ్). రుకూ అనేది అల్లాహ్ ను ఘనపరచడానికి మరియు కొనియాడటానికి ఉద్దేశించిన స్థితి.
""సుబ్'హాన రబ్బీయల్ అజీమ్" అర్థం: మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ను సమస్త లోపాల నుండి పవిత్రుడుగా మరియు ఉన్నతుడుగా నేను కీర్తిస్తున్నాను. నమాజు చేసే వ్యక్తి రుకూ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు దీనిని పఠించాలి.హాన రబ్బీయల్ అజీమ్" అర్థం: మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ను సమస్త లోపాల నుండి పవిత్రుడుగా మరియు ఉన్నతుడుగా నేను కీర్తిస్తున్నాను. నమాజు చేసే వ్యక్తి రుకూ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు దీనిని పఠించాలి.
12. రుకూ నుండి నిలబడే స్థితికి (ఖియామ్) రావాలి. ఆ సమయంలో తన రెండు చేతులను భుజాల వరకు పైకి ఎత్తుతూ, అరచేతులను ఖిబ్లా వైపునకు ఉంచి 'సమిఅల్లాహు లిమన్ హమిదహ్' అని అనాలి - ఇది ఇమామ్ లేదా ఒంటరిగా నమాజు చేసే వ్యక్తి మాత్రమే అనాలి. ఆ తర్వాత అందరూ (ఇమామ్, ముక్తదీలు మరియు ఒంటరిగా నమాజు చేసే వారు) 'రబ్బనా వలకల్ హమ్ద్' అని పఠించాలి.
దానితో పాటుగా ఇది కూడా చెప్పడం ఉత్తమం : "హందన్ కసీరన్ తయ్యిబన్ ముబారకన్ ఫీహి. మిల్అస్సమావాతి వ మిల్అల్ అర్ది వ మిల్అ మా షియ్ త మిన్ షైఇన్ బాదు" (ఓ అల్లాహ్! నీకే అనంతమైన, పవిత్రమైన మరియు శుభప్రదమైన స్తోత్రాలు. ఆకాశమంతటా, భూమి నిండా మరియు వీటి తర్వాత నీవు కోరుకున్న ప్రతి దాని నిండా నీకే స్తోత్రాలు కలుగుగాక).
13. ఆ తర్వాత 'అల్లాహు అక్బర్' అని అంటూ నెలపై సాష్టాంగం (సజ్దా) చేయాలి. సజ్దా చేసేటప్పుడు శరీరంలోని ఏడు భాగాలు నేలను తాకాలి. అవి: ముక్కుతో కలిపి నుదురు, రెండు అరచేతులు, రెండు మోకాళ్లు మరియు రెండు పాదాల వ్రేళ్లు. సజ్దాలో ఉన్నప్పుడు తన రెండు చేతులను పక్కటెముకలకు దూరంగా, పొట్టను తొడలకు తగలకుండా మరియు తొడలను కాళ్లకు దూరంగా ఉంచడం ఉత్తమం. అలాగే తన మోచేతులను (ముంజేతులను) నేలకు తగలకుండా పైకి లేపి ఉంచాలి.
14. సజ్దాలో "సుబ్'హాన రబ్బీయల్ అలా" అని ఒక్కసారి పఠించడం తప్పనిసరి, మూడుసార్లు పఠించడం ఉత్తమం. "సుబ్'హాన రబ్బీయల్ అలా" అర్థం: అత్యున్నతమైన మహిమ మరియు అధికారం కలిగినవాడు, తన ఆకాశాలకు పైన ఉండి సమస్త లోపాలకు మరియు దోషాలకు అతీతుడైన అల్లాహ్ ను నేను పవిత్రుడుగా కీర్తిస్తున్నాను. విధేయతతో మరియు వినమ్రతతో నేలకు ఆని సాష్టాంగం చేస్తున్న వ్యక్తికి, తనకు మరియు అత్యున్నతుడైన తన సృష్టికర్తకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని గుర్తుచేయడమే ఇందులో ఉన్న అంతరార్థం. తద్వారా ఆ వ్యక్తి తన ప్రభువు ముందు వినమ్రతతో తలవంచి, తన యజమానికి పూర్తిగా లోబడి ఉంటాడు.
అల్లాహ్ యందు మొరపెట్టుకోవడానికి (దుఆ చేయడానికి) సజ్దా అత్యంత గొప్ప సమయం. కాబట్టి, ముస్లిము అందులో తప్పనిసరిగా పఠించవలసిన తస్బీహ్ తర్వాత, ఇహలోక మరియు పరలోక శ్రేయస్సు కోసం తనకు కావలసిన దానిని వేడుకోవాలి. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "దాసుడు తన ప్రభువుకు అత్యంత సమీపంలో ఉండే స్థితి సజ్దా, కావున అందులో మీరు ఎక్కువగా వేడుకోండి" (ముస్లిం 482).
15. ఆ తర్వాత 'అల్లాహు అక్బర్' అని అంటూ, రెండు సజ్దాల మధ్య కూర్చోవాలి. ఈ స్థితిలో తన ఎడమ కాలుపై కూర్చుని, కుడి పాదాన్ని నిలబెట్టడం మరియు తన రెండు చేతులను మోకాళ్లకు సమీపంలో ఉండేలా తొడల ముందు భాగంలో ఉంచడం ఉత్తమం.
నమాజులో కూర్చునే విధానం
నమాజులోని అన్ని రకాల కూర్చునే స్థితులలో పైన పేర్కొన్న పద్ధతినే అనుసరించడం ఉత్తమం. అయితే, చివరి తషహ్హుద్లో మాత్రం కుడి పాదాన్ని నిలబెట్టి, ఎడమ పాదాన్ని దాని క్రింద నుండి బయటకు తీసి, కుడి వైపున ఉంచి, తన పిరుదులపై నేలపై కూర్చోవడం ఉత్తమం.
16.రెండు సజ్దాల మధ్య కూర్చున్నప్పుడు "రబ్బిగ్ ఫిర్ లీ" (ఓ నా ప్రభూ! నన్ను క్షమించు) అని అనాలి. దీనిని మూడు సార్లు పఠించడం ఉత్తమం.
17. ఆ తర్వాత మొదటి సజ్దా చేసినట్లే రెండవ సజ్దా కూడా చేయాలి.
18. ఆ తర్వాత రెండవ సజ్దా నుండి 'అల్లాహు అక్బర్' అని అంటూ నిలబడే స్థితికి (ఖియామ్) రావాలి.
19. రెండవ రకాతును కూడా మొదటి రకాతు వలెనే పూర్తిగా నిర్వర్తించాలి.
20. రెండవ రకాతులో రెండవ సజ్దా తర్వాత, రెండు సజ్దాల మధ్య కూర్చున్నట్లే తషహ్హుద్ కోసం కూర్చోవాలి. తన కుడి చేతి చూపుడు వేలును ఖిబ్లా వైపునకు చూపిస్తూ ఇలా పఠించాలి: అత్తహియ్యాతు లిల్లాహి వస్సలవాతు వత్తయ్యిబాతు, అస్సలాము అలైక అయ్యుహన్నబియ్యు వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు, అస్సలాము అలైనా వ అలా ఇబాదిల్లాహిస్సాలిహీన్, అష్ హదు అల్లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వ అష్ హదు అన్న ముహమ్మదన్ అబ్దుహు వ రసూలుహు. అర్ధం : సమస్త ఆరాధనలు, ప్రార్థనలు మరియు పవిత్రమైనవన్నీ అల్లాహ్ కే సొంతం. ఓ ప్రవక్తా! మీపై అల్లాహ్ శాంతి, ఆయన కారుణ్యం మరియు శుభాలు వర్షించుగాక. మాపై మరియు అల్లాహ్ యొక్క సజ్జనులైన దాసులందరిపై శాంతి కలుగుగాక. ఆరాధనకు అర్హుడు అల్లాహ్ తప్ప మరెవ్వరూ లేరని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను మరియు ముహమ్మద్(స) అల్లాహ్ యొక్క దాసుడు మరియు ఆయన ప్రవక్త అని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను.
21. ఒకవేళ నమాజు ఫజ్ర్ వలె రెండు రకాతులు ఉన్నట్లయితే, దరూద్ ఎ ఇబ్రాహీం పఠించి ముగింపు సలామ్ చేయాలి. దీని వివరణ ముందు వస్తుంది. ఒకవేళ నమాజు మూడు రకాతులు లేదా నాలుగు రకాతులు ఉన్నట్లయితే, మిగిలిన నమాజు పూర్తి చేయడానికి నిలబడాలి. అయితే, మూడవ మరియు నాలుగవ రకాతులలో కేవలం సూరా ఫాతిహా మాత్రమే పఠించాలి.
22. ఆ తర్వాత చివరి రకాతులో రెండవ సజ్దా తర్వాత చివరి తషహ్హుద్ కోసం కూర్చోవాలి. దీని పద్ధతి ఏమిటంటే, తన కుడి పాదాన్ని నిలబెట్టి, ఎడమ పాదాన్ని దాని క్రింద నుండి బయటకు తీసి, తన పిరుదులపై నేలపై కూర్చోవాలి. మొదటి తషహ్హుద్లో పఠించినట్లే పఠించి, ఆ తర్వాత దరూద్ ఎ ఇబ్రాహీం పఠించాలి: “అల్లాహుమ్మ సల్లి అలా ముహమ్మదిన్ వ అలా ఆలి ముహమ్మద్, కమా సల్లైట అలా ఆలి ఇబ్రాహీమ ఇన్నక హమీదుమ్మజీద్. వ బారిక్ అలా ముహమ్మదిన్ వ అలా ఆలి ముహమ్మద్, కమా బారక్త అలా ఆలి ఇబ్రాహీమ ఇన్నక హమీదుమ్మజీద్”. ఓ అల్లాహ్! ఇబ్రాహీం (అ) మరియు వారి సంతతిపై నీవు కారుణ్యాన్ని కురిపించినట్లే, ముహమ్మద్ (స) మరియు వారి సంతతిపై కూడా నీ కారుణ్యాన్ని కురిపించుము. నిశ్చయంగా నీవు స్తోత్రములకు అర్హుడవు మరియు మహోన్నతుడవు. ఓ అల్లాహ్! ఇబ్రాహీం (అ) మరియు వారి సంతతిని నీవు శుభప్రదం చేసినట్లే, ముహమ్మద్ (స) మరియు వారి సంతతిని కూడా శుభప్రదం చేయుము. నిశ్చయంగా నీవు స్తోత్రములకు అర్హుడవు మరియు మహోన్నతుడవు.
ఆ తరువాత ఇది చదవడం ఉత్తమం : "అవూజుబిల్లాహి మిన్ అజాబి జహన్నమ, వ మిన్ అజాబిల్ ఖబ్రి, వ మిన్ ఫిత్నతిల్ మహ్యా వల్ మమాతి వ మిన్ ఫిత్నతిల్ మసీహిద్దజ్జాలి". ఆ తరువాత తను కోరుకున్నది దుఆ చేసుకోవాలి. దీని తరువాత ఈ విధంగా వేడుకోవడం ఉత్తమం: (ఓ అల్లాహ్! నేను నరక శిక్ష నుండి, సమాధి యాతన నుండి, జీవిత మరియు మరణ పరీక్షల నుండి మరియు మసీహ్ దజ్జాల్ సృష్టించే ఉపద్రవం(ఫిత్నా) నుండి నీ శరణు కోరుతున్నాను). అలాగే తనకు నచ్చిన ఇతర దుఆలు కూడా చేసుకోవచ్చు.
ఆ తరువాత కుడివైపునకు తిరిగి "అస్సలాము అలైకుంవ రహమతుల్లాహ్" అని, ఆపై ఎడమవైపునకు తిరిగి అదే విధంగా చెప్పాలి. ఈ సలాం పలకడం ద్వారా ముస్లిము తన నమాజును పూర్తి చేసినట్లవుతుంది. దీని గురించి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "నమాజు (లో ఇతర పనుల) నిషేధం తక్బీర్ ద్వారా ప్రారంభమవుతుంది, దాని ముగింపు (అనుమతి) సలామ్ ద్వారా జరుగుతుంది" (అబూ దావూద్: 618, తిర్మిజీ: 3). అంటే, మొదటి తక్బీర్ (తక్బీరె తహ్రీమా) ద్వారా నమాజులోకి ప్రవేశించడం జరుగుతుంది మరియు సలామ్ పలకడం ద్వారా నమాజు నుండి బయటకు రావడం జరుగుతుంది.
ఫరజ్ నమాజు ముగించిన తర్వాత ఈ క్రింది విధంగా పఠించడం ఉత్తమం:
అరబీ భాషలో సూరహ్ అల్-ఫాతిహా నేర్చుకోవడానికి అత్యంత శ్రద్ధతో ప్రయత్నించాలి, ఎందుకంటే అది లేకుండా నమాజు చెల్లదు. అలాగే నమాజులో తప్పనిసరిగా పఠించాల్సిన (వాజిబ్) అజ్కార్లను నేర్చుకోవడానికి కూడా అతడు ప్రయత్నం చేయాలి. అవి: అల్-ఫాతిహా, తక్బీర్, సుబ్'హాన రబ్బియల్ అదీమ్, సమి అల్లాహులిమన్ హమిదః, రబ్బనా లకల్ హమ్ద్, సుబ్'హాన రబ్బియల్ ఆలా, రబ్బిగ్ ఫిర్ లీ, అత్తహియ్యాత్ (తషహ్హుద్), దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారిపై దురూద్ పఠించడం మరియు అస్సలాము అలైకుమ్ వ రహమతుల్లాహ్ అని అనడం.
వాటిని నేర్చుకునే వరకు, నమాజులో తనకు తెలిసిన తస్బీహ్ (సుబ్'హానల్లాహ్), తహ్మీద్ (అల్హందులిల్లాహ్) మరియు తక్బీర్ (అల్లాహు అక్బర్) వంటి వాటిని పదేపదే పఠించాలి. లేదా నిలబడినప్పుడు (ఖియామ్) తనకు తెలిసిన ఖుర్ఆన్ ఆయతును మళ్ళీ మళ్ళీ చదవాలి. తన దివ్య వచనములో అల్లాహ్ ఇలా సెలవిస్తున్నాడు. కావున మీరు మీ శక్తి మేరకు అల్లాహ్ యందు భయభక్తులు కలిగి ఉండండి. (అల్-తగాబున్: 16).
పరిపూర్ణమైన నమాజు కోసం అతడు తన శక్తి మేరా జమాతుతో కలిసి నమాజు చేయడానికి ప్రయత్నించాలి, సామూహిక నమాజులో ఇమామును అనుసరించడం వలన అతడికి తప్పులు జరిగే అవకాశాలు ఉండవు కాబట్టి.
