దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి పట్ల మనం పాటించవలసిన బాధ్యతలు కొన్ని ఉన్నాయి, అవి:

1 - దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు అల్లాహ్ యొక్క దాసుడు మరియు ఆయన ప్రవక్త అని మనం విశ్వసిస్తాము. వారు పూర్వీకులలోనూ మరియు తరువాతి వారిలోనూ అందరికంటే శ్రేష్టులు. వారు ప్రవక్తల పరంపరలో ఆఖరి వారు, వారి తర్వాత ఇక ఏ ప్రవక్త రాడు. వారు అల్లాహ్ సందేశాన్ని చేరవేశారు, తనకు అప్పగించబడిన బాధ్యతను (అమానత్) నెరవేర్చారు, సమాజానికి మేలు కోరి హితబోధ చేశారు మరియు అల్లాహ్ మార్గంలో చేయవలసిన విధంగా పోరాడారు.

2- వారు సెలవిచ్చిన విషయాలను మనం ధ్రువీకరించాలి, వారు ఆజ్ఞాపించిన వాటిని మనం పాటించాలి, వారు వారించిన మరియు నిషేధించిన వాటికి మనం దూరంగా ఉండాలి. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సున్నత్ (మార్గం) ప్రకారమే మనం అల్లాహ్ ను ఆరాధించాలి మరియు ఇతరులను కాకుండా వారిని మాత్రమే అనుసరించాలి. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: వాస్తవానికి, అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరునిలో మీకు ఒక ఉత్తమమైన ఆదర్శం ఉంది, వారి కొరకు ఎవరైతే అల్లాహ్ మరియు అంతిమ దినాన్ని ఆశిస్తారో మరియు అల్లాహ్ ను అత్యధికంగా స్మరిస్తారో! (అల్-అహ్జాబ్: 21).

3- దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారిని మన తల్లిదండ్రుల కంటే, సంతానం కంటే మరియు ప్రజలందరి కంటే ఎక్కువగా ప్రేమించాలి. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "మీలో ఎవరైనా సరే, తన తండ్రి, సంతానం మరియు మానవులందరి కంటే ఎక్కువగా నన్ను ప్రేమించే వరకు అతను విశ్వాసి (మోమిన్) కాలేడు" (బుఖారీ 15, ముస్లిం 44). వారిపై ఉన్న నిజమైన ప్రేమ అనేది వారి సున్నత్ ను అనుసరించడం మరియు వారి మార్గదర్శకత్వాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకోవడంలోనే ఉంటుంది. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "ఒకవేళ మీరు వారిని (ప్రవక్తను) అనుసరిస్తే, మీరు సన్మార్గం పొందుతారు. స్పష్టంగా సందేశాన్ని చేరవేయడం తప్ప ప్రవక్తపై వేరే బాధ్యత లేదు" (అన్ నూర్: 54). నిజమైన సాఫల్యం మరియు సంపూర్ణ సన్మార్గం కేవలం వారిని అనుసరించడం ద్వారానే లభిస్తుంది.

4- దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తీసుకువచ్చిన దానిని మనం అంగీకరించాలి, వారి సున్నత్ కు విధేయులై ఉండాలి మరియు వారి మార్గదర్శకత్వాన్ని ఎంతో గౌరవప్రదంగా, ఉన్నతమైనదిగా భావించాలి. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "అలా కాదు, నీ ప్రభువు సాక్షిగా! వారు తమ పరస్పర విభేదాల విషయంలో నిన్ను న్యాయనిర్ణేతగా స్వీకరించనంత వరకు మరియు (ఓ ప్రవక్తా!) నీవు ఏ నిర్ణయం చేసినా దానిని గురించి వారి మనస్సులలో ఏ మాత్రం సంకోచం లేకుండా దానికి (యథాతథంగా) శిరసావహించనంత వరకు, వారు (నిజమైన) విశ్వాసులు కాలేరు!" (అన్-నిసా: 65).

5- దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించడం పట్ల మనం జాగ్రత్తగా ఉండాలి, ఎందుకంటే వారి ఆజ్ఞను అతిక్రమించడం అనేది ఫిత్నా (ఆపద/ఉపద్రవం), మార్గభ్రష్టత్వం మరియు బాధాకరమైన శిక్షకు కారణమవుతుంది. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "దైవప్రవక్త ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించే వారు, తాము ఏదైనా ఆపదలో చిక్కుకు పోతారేమోననీ లేదా బాధాకరమైన శిక్షకు గురి చేయబడతారేమోనని భయపడాలి. (అన్-నూర్: 63).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సందేశం గత సందేశాలన్నింటినీ ముగించే అంతిమ సందేశం. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చారు: "ముహమ్మద్ మీ పురుషులలో ఎవరికీ తండ్రి కాడు, కానీ ఆయన అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడు మరియు ప్రవక్తల పరంపరను ముగించే అంతిమ ప్రవక్త." (అహ్ జాబ్ : 40)

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సందేశం అంతకుముందు ఉన్న ధర్మశాస్త్రాలన్నింటినీ రద్దు చేస్తుంది. కాబట్టి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి ఆగమనం తర్వాత, వారిని అనుసరించడం ద్వారా తప్ప అల్లాహ్ ఎవరి నుండి ఏ ఇతర ధర్మాన్ని అంగీకరించడు. అలాగే వారి మార్గంలో నడిచేవారు తప్ప మరెవ్వరూ స్వర్గ సుఖాలను పొందలేరు. వారు దైవప్రవక్తలందరిలోనూ అత్యంత గౌరవనీయులు, వారి ఉమ్మత్ (అనుచర సమాజం) అన్ని ఉమ్మతుల కన్నా ఉత్తమమైనది మరియు వారి ధర్మశాస్త్రం అత్యంత పరిపూర్ణమైనది. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చారు: "ఎవరైనా ఇస్లాం తప్ప ఇతర ధర్మాన్ని అనుసరించాలని కోరుకుంటే, అది అతని నుండి ఎంతమాత్రం అంగీకరించబడదు. మరియు పరలోకంలో అటువంటి వారు నష్టపోయిన వారిలో ఉంటారు." (ఆలె ఇమ్రాన్: 85). దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "ముహమ్మద్ ప్రాణం ఎవరి చేతిలో ఉందో ఆ అల్లాహ్ సాక్షిగా చెబుతున్నాను ఈ కాలంలోని ప్రజలలో ఎవరైనా సరే-వారు యూదులైనా, క్రైస్తవులైనా- నా సందేశం గురించి తెలిసి కూడా, నేను దేనితోనైతే పంపబడ్డానో దానిని విశ్వసించకుండా మరణిస్తే, వారు తప్పకుండా నరకవాసులే అవుతారు." (ముస్లిం 153, అహ్మద్ 8609).

3- ముహమ్మద్ ప్రవచించిన సందేశం జిన్నాతులు మరియు మానవులు అనే రెండు వర్గాలకు ఉద్దేశించిన సార్వత్రిక సందేశం. జిన్నాతులు అన్న మాటను అల్లాహ్ ఇలా ఉదహరించాడు: "ఓ మా జాతి ప్రజలారా! అల్లాహ్ వైపునకు పిలిచేవారి (ప్రవక్త) పిలుపును అంగీకరించండి" (అల్ అహ్కాఫ్: 31). అల్లాహ్ ఇంకా ఇలా సెలవిచ్చాడు: "మేము నిన్ను మానవాళి అందరికీ శుభవార్త అందజేసేవానిగా మరియు హెచ్చరించేవానిగా మాత్రమే పంపాము" (సబా: 28). దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "నాకు ఇతర ప్రవక్తల కంటే ఆరు విషయాలలో ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది: నాకు తక్కువ పదాలలోనే లోతైన అర్థాన్ని వివరించే మాటలు (జవామిఉల్ కలీమ్) ప్రసాదించబడ్డాయి, శత్రువుల గుండెల్లో భయం కలిగించడం ద్వారా నాకు సహాయం లభించింది, యుద్ధార్జిత ధనం (మాలే గనీమత్) నాకు ధర్మసమ్మతం చేయబడింది, భూమి అంతా నాకు పవిత్రమైనదిగా మరియు నమాజు చేసుకునే స్థలంగా చేయబడింది, నేను సకల సృష్టికి ప్రవక్తగా పంపబడ్డాను మరియు నాతో ప్రవక్తల పరంపర ముగించబడింది" (బుఖారీ 2977, ముస్లిం 523).

సహాబీ నిర్వచనం:

సహాబి అనగా : దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారిని విశ్వసించిన స్థితిలో కలుసుకుని, అదే విశ్వాసంతో మరణించిన వారిని సహాబీ (సహచరుడు) అంటారు. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు మరణించిన తర్వాత వారు ఎన్నడూ ధర్మం నుండి వైదొలగి ఉండకూడదు.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సహాబాల (ర) వారిని ప్రశంసిస్తూ, వారి గుణాలను మరియు వారి విశిష్టతలను వివరిస్తూ ఖుర్ఆన్ లోనూ మరియు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సున్నత్ (ప్రవక్త ప్రవచనాలు) లోనూ అనేక చోట్ల ప్రస్తావించబడింది. వాటిలో కొన్ని:

సహాబాల(ర) పట్ల పాటించవలసిన బాధ్యతలు:

ముస్లిములు సహాబాల పట్ల పాటించవలసిన బాధ్యతలు కొన్ని ఉన్నాయి:

1- వారిని ప్రేమించడం, గౌరవించడం మరియు వారి కోసం దుఆ (వేడుకోలు) చేయడం:

అల్లాహ్ తన ధర్మంపై ఉన్న మక్కువతో, ఆయన ప్రసన్నతను కోరుతూ మక్కాలోని తమ ఇళ్లను మరియు ఆస్తులను వదిలి మదీనాకు వలస వెళ్ళిన ముహాజిరీన్లను ప్రశంసించాడు. ఆ తర్వాత వారిని ఆదరించి, తమ వద్ద ఉన్న ధనము మరియు వస్తువులలో తమ సోదరులకు భాగం కల్పించడమే కాకుండా, తమ కన్నా వారికే ప్రాధాన్యతనిచ్చిన మదీనా వాసులైన అన్సార్లను అల్లాహ్ కొనియాడాడు. ఆపై ప్రళయ దినం వరకు రాబోయే వారిలో ఎవరైతే సహాబీ (ర) వారి గొప్పతనాన్ని, హోదాను గుర్తించి వారిని ప్రేమిస్తారో, వారి కోసం దుఆ చేస్తారో మరియు తమ హృదయాలలో వారి పట్ల ఎలాంటి ద్వేషం లేదా అసూయ లేకుండా ఉంటారో అల్లాహ్ అటువంటి వారిని కూడా ప్రశంసించాడు.

తన దివ్యవచనములో అల్లాహ్ ఇలా సెలవిస్తున్నాడు : (ముఖ్యంగా ఈ 'ఫై' సొమ్ము) తమ ఇళ్లూ వాకిలి నుండి, తమ ఆస్తిపాస్తుల నుండి గెంటివేయబడిన నిరుపేద ముహాజిర్లకు వర్తిస్తుంది. (ఎందుకంటే) వారు దైవానుగ్రహాన్ని, దైవప్రసన్నతను ఆశిస్తూ, దైవానికీ, ఆయన ప్రవక్తకు తోడ్పడుతున్నారు. వారే అసలు సిసలు సత్యసంధులు. ఇకపోతే వీరికంటే ముందే ఈ ప్రదేశం (మదీనా)లోనూ, విశ్వాసంలోనూ స్థానికులై ఉన్నవారు (వారికి కూడా ఈ సొమ్ము) తమ స్వార్థప్రియత్వం (పేరాశ) నుండి రక్షించబడినవారే కృతార్థులు. వారి తరువాత వచ్చినవారు (వారికీ ఈ సొమ్ము వర్తిస్తుంది), వారు ఇలా వేడుకుంటారు: “మా ప్రభూ! మమ్మల్ని క్షమించు. మాకన్నా ముందు విశ్వసించిన మా సోదరులను కూడా క్షమించు. విశ్వాసుల యెడల మా హృదయాలలో ఎలాంటి ద్వేష భావాన్నీ కలిగించకు. మా ప్రభూ! నిశ్చయంగా నీవు మృదు స్వభావం కలిగినవాడవు, కనికరించేవాడవు.” (59- 8-10)

2- సహాబాలందరి పట్ల ప్రసన్నతను వ్యక్తం చేయడం:

ఒక ముస్లిము సహాబీలలో ఎవరిని స్మరించినా 'రజియల్లాహు అన్హు' (అల్లాహ్ వారిపై ప్రసన్నమగుగాక) అని అనాలి. ఎందుకంటే అల్లాహ్ వారి పట్ల ప్రసన్నుడైనట్లు, వారి విధేయతను మరియు సత్కార్యాలను స్వీకరించినట్లు స్వయంగా ప్రకటించాడు. అలాగే అల్లాహ్ ప్రసాదించిన ధార్మిక మరియు ఐహిక అనుగ్రహాల పట్ల వారు కూడా పూర్తి సంతృప్తి చెందారు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "ముహాజిరీన్లలోనూ, అన్సార్లలోనూ మొట్టమొదట విశ్వసించిన అగ్రగాములు మరియు ఉత్తమ రీతిలో వారిని అనుసరించిన వారి పట్ల అల్లాహ్ ప్రసన్నుడయ్యాడు, వారు కూడా ఆయన పట్ల ప్రసన్నులయ్యారు. అల్లాహ్ వారి కోసం సెలయేర్లు ప్రవహించే స్వర్గవనాలను సిద్ధం చేశాడు, అందులో వారు శాశ్వతంగా ఉంటారు. ఇదే గొప్ప విజయం." (తౌబా: 100).

సహాబాల స్థానం:

1- దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సహాబాలు అందరూ ఎంతో గొప్పవారు మరియు ఉత్తమ గుణాలు కలవారు. అయితే వారిలో నలుగురు ఖలీఫాలు (ఖులఫాయె రాషిదీన్) అత్యంత శ్రేష్ఠులు. వారు వరుసగా: అబూ బకర్ సిద్దీక్ (ర) వారు, ఉమర్ బిన్ ఖత్తాబ్ (ర) వారు, ఉస్మాన్ బిన్ అఫ్ఫాన్ (ర) వారు మరియు అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (ర) వారు. అల్లాహ్ వారందరి పట్ల ప్రసన్నమగుగాక.

2- దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి అనుచరులు (సహాబాలు) మానవులే, వారు పొరపాట్లకు అతీతులు కారు మరియు వారి నుండి కూడా తప్పులు జరగవచ్చు. అయితే ఇతరులతో పోలిస్తే వారి పొరపాట్లు చాలా తక్కువ, అలాగే వారి సత్కార్యాలు ఇతరుల కంటే ఎంతో ఎక్కువ. ఈ ధర్మ బాధ్యతను మోయడానికి అల్లాహ్ తన ప్రవక్త సహవాసం కోసం ప్రజలందరిలో కెల్లా ఉత్తములను ఎంచుకున్నాడు. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "నా ఉమ్మత్‌లో ఉత్తమమైన వారు నేను పంపబడిన కాలం నాటి వారు, ఆ తర్వాత వారి తర్వాతి కాలం వారు." (ముస్లిం: 2534).

3- గౌరవనీయులైన సహాబాలందరూ నీతిమంతులని మరియు ఉత్తములని మేము సాక్ష్యమిస్తున్నాము. మేము వారిలోని మంచి గుణాలను మాత్రమే ప్రస్తావిస్తాము; వారి మధ్య జరిగిన పొరపాట్లు లేదా సరైనవి కానటువంటి వారి ఇజ్తిహాద్ (ధార్మిక సమస్యల పరిష్కారానికి చేసే మేధోమధనం) జోలికి వెళ్ళము. ఎందుకంటే, వాటి కంటే మిన్నగా వారి వద్ద నిజమైన విశ్వాసం (ఈమాన్), ఉత్తమమైన సత్కార్యాలు మరియు దైవప్రవక్తను అనుసరించిన గొప్ప గుణాలు ఉన్నాయి. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "నా సహాబాలను దూషించకండి. మీలో ఎవరైనా ఉహుద్ పర్వతమంత బంగారాన్ని దానం చేసినా, అది వారు దానం చేసిన ఒక 'ముద్' (ఒక గుప్పెడు) లేదా అందులో సగానికి కూడా సాటిరాదు." (బుఖారీ: 3673).

"అహ్లె బైత్ (ప్రవక్త వారి కుటుంబం)లో శ్రేష్ఠులైన వారు ఎవరంటే: దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారితో నిరంతరం గడిపిన వారు మరియు వారి సాంగత్యాన్ని పొందిన వారు. ఉదాహరణకు: అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (ర) వారు, ప్రవక్త కుమార్తె ఫాతిమా (ర) వారు, అలాగే వారి కుమారులు హసన్ మరియు హుసైన్ (ర) వారు (వీరిద్దరూ స్వర్గవాసులైన యువకులకు నాయకులు). మరియు దైవప్రవక్త(స) వారి ధర్మపత్నులు (విశ్వాసులందరికీ తల్లులు - ఉమ్మాహాతుల్ మోమినీన్); ఉదాహరణకు ఖదీజా బిన్త్ ఖువైలిద్ (ర) వారు మరియు ఆయిషా సిద్దీఖ (ర) వారు. అల్లాహ్ వారందరి పట్ల ప్రసన్నమగుగాక."

దైవప్రవక్త(స) వారి ధర్మపత్నులకు అత్యున్నతమైన మర్యాదలు మరియు ఉత్తమమైన గుణాలను బోధించిన తర్వాత, అల్లాహ్ వారి గురించి ఇలా సెలవిచ్చాడు: "ఓ అహ్లె బైత్ (ప్రవక్త కుటుంబీకులారా)! అల్లాహ్ మీ నుండి అపవిత్రతను తొలగించి, మిమ్మల్ని పూర్తిగా పవిత్రులుగా చేయాలని కోరుకుంటున్నాడు." (అల్ అహ్జాబ్: 33).

దైవప్రవక్త (స) వారి కుటుంబీకుల పట్ల ప్రేమ.

ఒక ముస్లిము, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సున్నత్‌ను అనుసరించే విశ్వాసులైన అహ్లె బైత్ (ప్రవక్త కుటుంబ సభ్యుల)ను ప్రేమిస్తాడు; దైవప్రవక్త(స) వారిపై గల ప్రేమలో భాగంగానే వారి కుటుంబం పట్ల కూడా అనురాగాన్ని కలిగి ఉంటాడు. తన అహ్లె బైత్ పట్ల శ్రద్ధ వహించాలని, వారి హక్కులను గౌరవించాలని మరియు వారితో సత్ప్రవర్తనతో మెలగాలని దైవప్రవక్త(స) వారు చేసిన ఈ హితబోధను ఆయన పాటిస్తాడు: "నేను నా అహ్లె బైత్ విషయంలో మీకు అల్లాహ్‌ను గుర్తు చేస్తున్నాను (అల్లాహ్‌కు భయపడమని కోరుతున్నాను), నేను నా అహ్లె బైత్ విషయంలో మీకు అల్లాహ్‌ను గుర్తు చేస్తున్నాను, నేను నా అహ్లె బైత్ విషయంలో మీకు అల్లాహ్‌ను గుర్తు చేస్తున్నాను." (ముస్లిం: 2408). దీనిని ఒక దయామయుడైన తండ్రి తన సంతానం యొక్క హక్కుల విషయంలో "అల్లాహ్‌కు భయపడండి, అల్లాహ్‌కు భయపడండి" అని హెచ్చరించే ఆవేదనతో కూడిన మాటలతో పోల్చవచ్చు.

మరియు ఒక ముస్లిము ఈ రెండు వర్గాల నుండి దూరంగా ఉంటాడు :

అహ్లె బైత్ (ప్రవక్త కుటుంబ సభ్యులు) పొరపాట్లకు అతీతులు కారు:

అహ్లె బైత్ కూడా ఇతర మనుషుల వంటివారే; వారిలో ముస్లిములూ ఉన్నారు, అవిశ్వాసులూ ఉన్నారు, అలాగే సన్మార్గులూ మరియు పాపాత్ములూ ఉన్నారు. కాబట్టి వారిలో దైవాజ్ఞలను పాటించే వారిని మేము ప్రేమిస్తాము మరియు వారికి ప్రతిఫలం దక్కాలని ఆశిస్తాము; అలాగే పాపాలకు పాల్పడే వారి విషయంలో భయపడుతూ, వారు సన్మార్గం పొందాలని దుఆ చేస్తాము. అహ్లె బైత్ యొక్క ఘనత అంటే అన్ని పరిస్థితుల్లోనూ మరియు వ్యక్తులందరి కంటే వారే శ్రేష్ఠులని కాదు. ఎందుకంటే మనుషులు అనేక అంశాల ప్రాతిపదికన ఒకరిపై ఒకరు ఆధిక్యతను కలిగి ఉంటారు. కాబట్టి అహ్లె బైత్ కాని వారిలో కూడా వారికంటే శ్రేష్ఠులైన వారు మరియు గొప్ప వారు ఉండవచ్చు.