تابع التعلّم

لم تقم بتسجيل الدخول
سجل الآن في منصة تاء لبدء التعلم ومتابعة تقدمك وجمع النقاط والدخول في المنافسات، بعد التسجيل ستحصل على شهادة إلكترونية بالموضوعات التي تتعلمها

القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI

الدرس Okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula

Tumanya mu musomo guno ekitegezebwa mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat) nezimu kunnamula zaako.

. Okumanya ekitegezebwa mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat).. Okumanya ennamula ezikwaata ku kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat).. Okumanya enjawulo wakati wo kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula no okutereka oba okuteresa. 

Ekitegezerwa mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula

Kwekukkiriza okugasibwa ne kintu nga kifunibwaamu,kiyitibwa bwekityo olwo kuba tewali kifunibwaamu.

Ennamula yo kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula

Okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat) kiri mweebyo ebyokuyambagana mu bulungi ne mu kutya Allah, era nga kya mu busiraamu okusinzira ku Quran ne Sunnah wamu no kweegatta kwa bamanyi,no kugerageranya(qiyaas),nendagano yo kukozesa ekintu nga omuntu tasasula eri mu ndagaano ezikkirizibwa telimu ku gattirira, era kikkirizibwa buli luuyi mwaabo abakoze endagaano eyo okujisazaamu,no kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula kiseembeza omuntu ewa Allah era kyagalibwa: olwo kuloongoosa okukirimu,nokumala ebyetaago,kileeta okwagalana ne kikakasa nti nannyini waakyo yegaggawaza kukyo,no kubeera omwetaavu jekiri, endagaano eno ekolebwa na buli kigambo oba na buli okwaatula okulaga eri kyo

Ekigeendererwa ekiri mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula

Omuntu ayinza okwetaaga okweegasa ne kintu mu bintu, naye nga oluusi nga ayinza okuba nga tasobola ku kufuna(kukyeetuusaako), nga tayina mmaali okukisasula nekyenkanankana nekyo abantu abamu ayinza okuba tayina mutima kumalirira kuwayo kintu kino oba okukisaddaaka eri oyo akyeetaaga, waaba asiima omulala okukyeegasa nakyo akaseera Oluvannyuma nakimuddiza; Aaliyat (okukozesa ekintu nga omuntu tasasula) kiba kikakata kunjuuyi zombiriri.

Mwebyo ebiri mu kusasira kwa Allah kwe kukkiriza Aaliyat (okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula):nga ekyo kikolebwa olwe bwetaavu bwo muntu eyeewola (eyeeyambisa ekintu) wamu nooyo nannyini kintu atuukibwako empeera,nokuwaanyisa omugaso eri muganda we nga ne kintu kisigaddewo

Allah yagamba nti:{muyambaganeenga ku bulungi no kutya,temuyambaganaanga ku kikyaamu ne mubulumbaganyi. [Al-maidah:2].

Ne hadiith nga Eva Ku Anas bun maalik -Allah asiime kuyye -yagamba:obunkenke(panic )bwaliwoko mu madiinah nabbi صلى الله عليه وسلم neyeewola embalaasi okuva ewa Abi twalha yali eyitibwa almanduubu,najebagala,weyakomawo yagamba:«tetuyina kye tulabye kyonna, wabula kyetusaanze nyanja.» (Al bukhari 2627,ne Muslim 2307).

Obukwakkulizo obutuusisa okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat)

١
Ekintu kiyina okubeera nga kyegasibwa nakyo wamu nokubeelanga kisigaddewo.
٢
Omugaso guyina okubeera nga gukkirizibwa, tekikkirizibwa kweewola motoka okutambuza omwenge
٣
Awola ayina okubeera nga asobola okugaba(donation),no buyinza kweekyo kyaawoze oba akiyinako olukusa.
٤
Okubeera nga gwebakiwoze asobola okukikozesa.

Empagi za Aaliyat (okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula).

١
Awola: nga yennannyini kintu.
٢
Geebawola:nga yooyo eyeegasa ne kintu.
٣
Kyebawola:kye kintu kyebawola omuli ekyebagalwa oba ekyuuma (machine) oba ebitali ebyo.
٤
Okwaatula: buli kyonna ekilaga okuwola mu kwatula oba okulaza oba ekikolwa

Kikakata kwoyo eyeewoze okukuuma kyebamuwoze,no kukifaako,no okukikozesa okukozesa olulungi ,no kukizzaayo eri nyini kyo nga kilamu,singa ekintu kyononekera mu mukono gwooyo akipangisizza nga tannaba okukikozesa akisasula okutwaaliza ewamu, kakibeere nga kinji oba kitono (ekyonoonese), wabula singa kyonooneka mu okukikozesa mwekyo ekimukkiriziddwaako tasasula: okujjako gwebakipangisizza nga akyononye awo asasula.

Ennamula yokuzzaayo ekintu ekipangisiddwa(Aaliyat)

Kikakata kwoyo eyeewoze okuzzaayo kyeyeewoze waba amalilizza ekyetaago kye,era ayina okukizzaayo nga kilamu nga weyakimuwa, tekikkirizibwa kukikwaata oba okukigaanila, siinga akikola abeera mukuumpanya omukozi we kyonoono.

Awola waddembe okusaba ekintu kye bakimuddize wonna wayagalira ebbaanga lyaamala nga tagenda kuviilako akyeewoze kukosebwa(omutawana);nga awoze ettaka Oluvannyuma eyeewoze nalimirako awoze takkirizibwa kulisaba okutuusa nga eyeewola amaze okukuungula.

Allah yagamba:{mazima Allah abalagira okuzzaayo obwesigwa (ebintu) eri bannanyinibwo era wemubanga mulamula wakati wa bantu mulamuzisenga bwenkanya ekisinga kyekyo Allah kyababulirila nakyo mazima ddala Allah okuva edda yali muyitirivu wakuwulira era nga muyitirivu wakulaba [nisaa:58].

Enjawulo wakati wo kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula ( Aaliyat)nokutereka ekintu.(Alwadii-a)

١
Agaanira ekintu ekya muwolebwa alinga mubbo, omukono gwe gutemwa, wabula ekyo kutereka Nedda tebakola batyo.
٢
Aaliyat ( okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula ) omuntu atwaala ekintu amale obwetaavu bwe (olwebwetaavu bwe) naye nga kitileddwaako amateeka, wabula Al wadii-a okutereka oba okuteresa ekintu eri omuntu, omuntu kwekutwaala ekintu nga akimuteresa nga ayagala kusembera ewa Allah,oyo abeera mwesigwa tebamubanja oba tebamusasuza okujjako nga ayina kyayonoonye.

Bikyi ebikomekkerezebwa nabyo okuwola.

١
Okugwaawo kwe bbaanga elya teekebwawo mu kweewola.
٢
Awola okuzza ekintu okuva kukukiwola, ekyo kiri mu mbeera eziwela,
٣
Okugwa kwe ddalu eri omu kubabiri abakoze endagaano.
٤
Okugaana okukyuusa (transaction) ssente eri omu kwabo ababiri abakola endagaano olwobubuyabuyabwe oba okuzoonoona.
٥
Okufa kwoomu mwaabo abakoze endagaano.
٦
Okuzikirira ( okusaanawo) kwekintu ekipangisibwa.
٧
Okuwaayo ekintu ekipangisibwa eri omulala.

لقد أكملت الدرس بنجاح


ابدأ الاختبار