القسم الحالي: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI
الدرس Okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula
Ekitegezerwa mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula
Kwekukkiriza okugasibwa ne kintu nga kifunibwaamu,kiyitibwa bwekityo olwo kuba tewali kifunibwaamu.
Ennamula yo kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula
Okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat) kiri mweebyo ebyokuyambagana mu bulungi ne mu kutya Allah, era nga kya mu busiraamu okusinzira ku Quran ne Sunnah wamu no kweegatta kwa bamanyi,no kugerageranya(qiyaas),nendagano yo kukozesa ekintu nga omuntu tasasula eri mu ndagaano ezikkirizibwa telimu ku gattirira, era kikkirizibwa buli luuyi mwaabo abakoze endagaano eyo okujisazaamu,no kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula kiseembeza omuntu ewa Allah era kyagalibwa: olwo kuloongoosa okukirimu,nokumala ebyetaago,kileeta okwagalana ne kikakasa nti nannyini waakyo yegaggawaza kukyo,no kubeera omwetaavu jekiri, endagaano eno ekolebwa na buli kigambo oba na buli okwaatula okulaga eri kyo
Ekigeendererwa ekiri mu kukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula
Omuntu ayinza okwetaaga okweegasa ne kintu mu bintu, naye nga oluusi nga ayinza okuba nga tasobola ku kufuna(kukyeetuusaako), nga tayina mmaali okukisasula nekyenkanankana nekyo abantu abamu ayinza okuba tayina mutima kumalirira kuwayo kintu kino oba okukisaddaaka eri oyo akyeetaaga, waaba asiima omulala okukyeegasa nakyo akaseera Oluvannyuma nakimuddiza; Aaliyat (okukozesa ekintu nga omuntu tasasula) kiba kikakata kunjuuyi zombiriri.
Mwebyo ebiri mu kusasira kwa Allah kwe kukkiriza Aaliyat (okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula):nga ekyo kikolebwa olwe bwetaavu bwo muntu eyeewola (eyeeyambisa ekintu) wamu nooyo nannyini kintu atuukibwako empeera,nokuwaanyisa omugaso eri muganda we nga ne kintu kisigaddewo
Allah yagamba nti:{muyambaganeenga ku bulungi no kutya,temuyambaganaanga ku kikyaamu ne mubulumbaganyi. [Al-maidah:2].
Ne hadiith nga Eva Ku Anas bun maalik -Allah asiime kuyye -yagamba:obunkenke(panic )bwaliwoko mu madiinah nabbi صلى الله عليه وسلم neyeewola embalaasi okuva ewa Abi twalha yali eyitibwa almanduubu,najebagala,weyakomawo yagamba:«tetuyina kye tulabye kyonna, wabula kyetusaanze nyanja.» (Al bukhari 2627,ne Muslim 2307).
Obukwakkulizo obutuusisa okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula (Aaliyat)
Empagi za Aaliyat (okukkiriza omuntu okukozesa ekintu nga tasasula).
Kikakata kwoyo eyeewoze okukuuma kyebamuwoze,no kukifaako,no okukikozesa okukozesa olulungi ,no kukizzaayo eri nyini kyo nga kilamu,singa ekintu kyononekera mu mukono gwooyo akipangisizza nga tannaba okukikozesa akisasula okutwaaliza ewamu, kakibeere nga kinji oba kitono (ekyonoonese), wabula singa kyonooneka mu okukikozesa mwekyo ekimukkiriziddwaako tasasula: okujjako gwebakipangisizza nga akyononye awo asasula.
Kikakata kwoyo eyeewoze okuzzaayo kyeyeewoze waba amalilizza ekyetaago kye,era ayina okukizzaayo nga kilamu nga weyakimuwa, tekikkirizibwa kukikwaata oba okukigaanila, siinga akikola abeera mukuumpanya omukozi we kyonoono.
Awola waddembe okusaba ekintu kye bakimuddize wonna wayagalira ebbaanga lyaamala nga tagenda kuviilako akyeewoze kukosebwa(omutawana);nga awoze ettaka Oluvannyuma eyeewoze nalimirako awoze takkirizibwa kulisaba okutuusa nga eyeewola amaze okukuungula.
Allah yagamba:{mazima Allah abalagira okuzzaayo obwesigwa (ebintu) eri bannanyinibwo era wemubanga mulamula wakati wa bantu mulamuzisenga bwenkanya ekisinga kyekyo Allah kyababulirila nakyo mazima ddala Allah okuva edda yali muyitirivu wakuwulira era nga muyitirivu wakulaba [nisaa:58].