ప్రస్తుత విభాగం : model
పాఠం ఆరాధన (ఇబాదత్) యొక్క వాస్తవికత
ఆరాధన (ఇబాదత్): అల్లాహ్ కు ఇష్టమైన మరియు ఆయనను ప్రసన్నం చేసే ప్రతి మాట మరియు ప్రతి కార్యం అది అంతర్గతమైనదైనా లేదా బహిర్గతమైనదైనా, వీటన్నింటినీ కలిపి ఆరాధన అని అంటారు. కాబట్టి అల్లాహ్ కు ఇష్టమైన ప్రతి పని మరియు ప్రతి మాట ఆరాధనగా పరిగణించబడుతుంది.
ఆరాధన యొక్క వాస్తవికత
ఆరాధన (ఇబాదత్) అంటే: ప్రేమ, గౌరవం మరియు వినమ్రతతో కూడిన సంపూర్ణ విధేయత. ఇది తన దాసులపై అల్లాహ్ కు ఉన్న హక్కు. ఇది కేవలం ఆయనకు మాత్రమే ప్రత్యేకం, ఇతరులెవరికీ ఇందులో భాగం లేదు. అల్లాహ్ ఆదేశించిన మరియు ప్రోత్సహించిన, ఆయనకు ఇష్టమైన మరియు ఆయనను ప్రసన్నం చేసే ప్రతి మాట మరియు ప్రతి కార్యం ఇందులో భాగమే. అది నమాజు, జకాతు మరియు హజ్ వంటి బహిర్గత ఆచరణలు అయినా సరే, లేదా హృదయపూర్వకముగా అల్లాహ్ ను స్మరించడం, ఆయనకు భయపడటం, ఆయనపైనే భరోసా (తవక్కుల్) ఉంచడం మరియు ఆయన సహాయాన్ని అర్థించడం వంటి అంతర్గత పనులైనా సరే ఇవన్నీ ఆరాధన కిందకే వస్తాయి.
అల్లాహ్ తన దాసులపై చూపే కారుణ్యం ఏమిటంటే, ఆయన వారి కోసం ఆరాధనలను రకరకాలుగా (వైవిధ్యంగా) ఉంచాడు. వాటిలో కొన్ని:
మానవుడు తన మనసులో ఆరాధనల పట్ల ఉత్సాహాన్ని మరియు ఆసక్తిని కలిగి ఉండాలని, తద్వారా అతనికి విసుగు లేదా అలసట కలగకుండా ఉండాలని అల్లాహ్ తన జ్ఞానంతో ఆరాధనలను విభిన్నంగా మరియు అనేక రకాలుగా చేశాడు. అదేవిధంగా, మనిషి తన మనసు ఏ ఆరాధన వైపు ఎక్కువగా మొగ్గు చూపుతుందో, దానిని ఆసక్తితో చేసే అవకాశం కల్పించడం కూడా ఇందులో ఒక ఉద్దేశం.
ఆరాధనలు ఎలాగైతే విభిన్నంగా ఉంటాయో, అలాగే ప్రజల ఆసక్తులు మరియు సామర్థ్యాలు కూడా విభిన్నంగా ఉంటాయి. కొందరు ఒక నిర్దిష్ట ఆరాధనలో ఇతరులకన్నా ఎక్కువ ఉత్సాహాన్ని మరియు శ్రద్ధను కనబరుస్తారు. ఉదాహరణకు, ఒకరికి ప్రజల పట్ల ఉపకారం చేయడం అత్యంత ఇష్టమైనదిగా ఉండవచ్చు, మరొకరికి నఫిల్ ఉపవాసాలు ఎక్కువగా ఉండటం సులభతరం చేయబడవచ్చు, ఇంకొకరి హృదయం ఖుర్ఆన్ పఠనం మరియు దానిని కంఠస్థం చేయడంలో నిమగ్నమై ఉండవచ్చు.
దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: నమాజు(సలాత్) క్రమం తప్పకుండా పాటించే వారు స్వర్గంలోని 'బాబ్ అస్-సలాత్' (నమాజూ ద్వారం) నుండి పిలవబడతారు. జిహాద్ చేసే వారు 'బాబ్ అల్-జిహాద్' ద్వారా, దానధర్మాలు (సదకా) చేసే వారు 'బాబ్ అస్-సదకా' ద్వారా మరియు ఉపవాసాలు పాటించే వారు 'బాబ్ అర్-రయ్యాన్' ద్వారా పిలవబడతారు." అప్పుడు అబూ బకర్ సిద్దీక్ (ర) వారు, ఓ దైవప్రవక్త! ఈ ద్వారాలలో ఏదో ఒక దాని నుండి పిలవబడే వారికి ఇక ఎటువంటి ఇబ్బంది ఉండదు, కానీ ఈ అన్ని ద్వారాల నుండి పిలవబడే వారు ఎవరైనా ఉంటారా? అని అడిగారు. అందుకు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు, అవును ఉంటారు, నీవు కూడా వారిలో ఒకడివి కావాలని నేను ఆశిస్తున్నాను. అని సెలవిచ్చారు. (బుఖారీ: 1897, ముస్లిం: 1027).
విశ్వాసి చేసే ప్రతి పని వెనుక అల్లాహ్ సామీప్యాన్ని పొందాలనే సంకల్పం ఉన్నట్లయితే, అది ఆరాధన కిందకే వస్తుంది. ఇస్లాం ధర్మంలో ఆరాధన అనేది కేవలం నమాజ్, ఉపవాసం వంటి తెలిసిన కొన్ని ఆరాధన కృత్యాలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. మంచి ఉద్దేశం మరియు సరైన సంకల్పంతో చేసే ప్రతి ప్రయోజనకరమైన పని ఆరాధనగా మారుతుంది, తద్వారా పుణ్యం లభిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఒక ముస్లిము అల్లాహ్ యొక్క విధేయత(ఆరాధన)లో శక్తిని పొందే ఉద్దేశంతో తిన్నా, తాగినా లేదా నిద్రించినా, ఆ పనులకు కూడా అతడు పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
ఒక ముస్లిము తన జీవితమంతా అల్లాహ్ కోసమే జీవిస్తాడు. అల్లాహ్ యొక్క విధేయతను (ఇబాదత్ను) పాటించేందుకు అవసరమైన శక్తిని పొందే ఉద్దేశంతో అతను భుజిస్తే, ఆ ఉద్దేశం కారణంగా అతని భోజనం కూడా ఒక ఆరాధన అవుతుంది. అలాగే తనను తాను హరామ్ (నిషిద్ధం) నుండి కాపాడుకుని, పవిత్రంగా ఉంచుకోవడానికి వివాహం చేసుకుంటే, అతని వివాహం కూడా ఆరాధనగా మారుతుంది. ఇదే విధమైన సంకల్పంతో చేసే వ్యాపారం, ఉద్యోగం మరియు సంపాదన కూడా ఆరాధనలే అవుతాయి. విద్యను అభ్యసించడం, పట్టాలు పొందడం, పరిశోధనలు, ఆవిష్కరణలు మరియు అన్వేషణలు చేయడం కూడా ఆరాధన కిందకే వస్తాయి. ఒక స్త్రీ తన భర్తను, పిల్లలను మరియు ఇంటిని సంరక్షించడం కూడా ఆరాధన అవుతుంది. ఈ విధంగా జీవితంలోని అన్ని రంగాలు, ప్రయోజనకరమైన పనులు మరియు వ్యవహారాల వెనుక మంచి సంకల్పం మరియు సరైన ఉద్దేశం ఉన్నంత కాలం అవన్నీ ఆరాధనలుగానే పరిగణించబడతాయి.
సృష్టి వెనుక ఉన్న పరమార్థం ఆరాధనే.
అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "నేను జిన్నాతులను మరియు మనుష్యులను కేవలం నన్ను ఆరాధించడానికే సృష్టించాను. నేను వారి నుండి ఎటువంటి జీవనోపాధిని (రిజ్క్) ఆశించడం లేదు, మరియు వారు నాకు ఆహారం తినిపించాలని కూడా నేను కోరుకోవడం లేదు. నిశ్చయంగా అల్లాహ్ మాత్రమే అందరికీ జీవనోపాధిని ప్రసాదించేవాడు, మరియు ఆయన అమితమైన శక్తివంతుడు, అత్యంత బలవంతుడు." (జారియాత్: 56-58).
అల్లాహ్ తన సృష్టి వెనుక ఉన్న ముఖ్య ఉద్దేశ్యం జిన్నాతులు మరియు మనుష్యులు తనను ఆరాధించడమేనని తెలియజేశాడు. వాస్తవానికి అల్లాహ్ కు వారి ఆరాధనతో ఎటువంటి అవసరము లేదు, ఆయన స్వయంసమృద్ధుడు. అయితే మనుష్యులు తమ జీవిత సాఫల్యం కోసం మరియు మార్గదర్శకత్వం కోసం అల్లాహ్ పైనే ఆధారపడి ఉన్నారు కాబట్టి, ఆరాధన అనేది మనుష్యులకే ఎంతో ఆవశ్యకం.
ఒకవేళ మనిషి తన ఉనికి వెనుక ఉన్న ఆ లక్ష్యాన్ని విస్మరించి, దైవం తనను సృష్టించిన ఉద్దేశాన్ని మరచి కేవలం ప్రాపంచిక సుఖాలలో మునిగిపోతే, అతను ఈ భూమిపై ఉన్న ఇతర ప్రాణులతో సమానమైపోతాడు. అప్పుడు అతనికి, ఇతర జీవులకు ఎటువంటి తేడా ఉండదు. ఎందుకంటే పశువులు కూడా ఆహారం తింటాయి మరియు వినోదాల్లో మునిగిపోతాయి. అయితే మనిషితో పోలిస్తే వాటికి పరలోకంలో లెక్క ఒప్పించవలసిన అవసరం లేదు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "సత్యతిరస్కారులు కేవలం ప్రాపంచిక సుఖాలను అనుభవిస్తారు మరియు పశువుల మాదిరిగా తింటారు. అలాంటి వారి నివాసం నరకాగ్ని." (ముహమ్మద్: 12). వారు తమ పనులలో మరియు లక్ష్యాలలో పశువులతో సమానమైనప్పటికీ, మనిషికి ఆలోచించే మరియు గ్రహించే విచక్షణ జ్ఞానం ఉన్నందున, వారు చేసే పనులకు తప్పకుండా శిక్ష అనుభవిస్తారు. పశువులకు అటువంటి తెలివితేటలు లేవు కాబట్టి వాటికి ఆ నిబంధన వర్తించదు.
అల్లాహ్ ఆజ్ఞాపించిన ఆరాధన మూడు ముఖ్యమైన స్తంభాలపై (అర్కాన్లపై) ఆధారపడి ఉంది. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఒకదానికొకటి పూరకంగా ఉంటాయి.
ఆరాధన యొక్క మూలస్థంబాలు
అల్లాహ్ తన దాసులపై విధిగా నిర్ణయించిన ఆరాధనలో, ఆయన పట్ల అత్యున్నత స్థాయి ప్రేమ, అభిలాషమరియు ఆశలతో పాటు, అల్లాహ్ పట్ల సంపూర్ణ అణకువ, విధేయత మరియు భయం కలిగి ఉండటం తప్పనిసరి.
దీని ప్రకారం, భయం మరియు అణకువ లేని ప్రేమ - ఉదాహరణకు ఆహారం మరియు ధనంపై ఉండే ప్రేమ వంటివి - ఆరాధన కిందకు రావు. అదేవిధంగా, ప్రేమ లేని భయం - ఉదాహరణకు క్రూర మృగం లేదా అక్రమంగా పరిపాలించే పాలకుడి పట్ల ఉండే భయం వంటివి - కూడా ఆరాధనగా పరిగణించబడవు. భయం, ప్రేమ మరియు ఆశ అనేవి ఒక కార్యంలో ఏకమైనప్పుడే అది ఆరాధన అవుతుంది. అటువంటి ఆరాధన కేవలం అల్లాహ్ కు మాత్రమే చెందుతుంది.
ఒక ముస్లిము నమాజు చేసినా లేదా ఉపవాసం ఉన్నా, అతని ఆ ఉద్దేశం వెనుక అల్లాహ్ పట్ల ప్రేమ, ఆయన ఇచ్చే పుణ్యఫలంపై ఆశ మరియు ఆయన శిక్ష పట్ల భయం ఉన్నప్పుడే అది ఆరాధన అవుతుంది. అలా కాకుండా, 'నమాజు చదవటం లేదు' అని ఇతరులు అనుకోకూడదనే ఉద్దేశంతో నమాజు చేసినా లేదా కేవలం ఆరోగ్యం కోసం ఉపవాసం ఉన్నా, అది ఆరాధనగా పరిగణించబడదు.
అల్లాహ్ తన దైవప్రవక్తల గురించి ఈ విధంగా ప్రశంసిస్తూ సెలవిచ్చాడు: "నిశ్చయంగా వీరు పుణ్యకార్యాల్లో ఒకరితో ఒకరు పోటీ పడుతూ ఉండేవారు. మరియు వారు ఆశతోనూ, భయంతోనూ మమ్మల్ని ప్రార్థిస్తూ ఉండేవారు. వారు మా పట్ల పూర్తి అణకువను కలిగి ఉండేవారు." (అన్బియా: 90).
ఆరాధన యొక్క రకాలు
స్వచ్ఛమైన ఆరాధన
ఆరాధన అంటే అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త(స) ఆదేశించిన ఆచరణలను, మాటలను ఒక నిర్దేశిత విధానంలో చేయడం, మరియు ఇవన్నీ అల్లాహ్ కు మాత్రమే అంకితం చేయబడడం. ఉదాహరణకు నమాజు చేయడం, ఉపవాసం ఉండడం, దైవగృహమైన కాబా యొక్క తవాఫు(ప్రదక్షణం) చేయడం, దుఆ(వేడుకోలు), సాష్టాంగం మరియు ఇటువంటివి. ఆరాధన యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం అల్లాహ్ కు తన దాస్యాన్ని చాటడం మరియు ఆయన నుండి మాత్రమే వీటి ప్రతిఫలాన్ని ఆశించడం. ఆరాధన యొక్క ప్రతిఫలాన్ని ఇతరుల నుండి ఆశించకూడదు.
2. ఉన్నతమైన నడవడిక
సద్గుణాలు, మంచి నడవడికలు కూడా ముఖ్యమైన ఆరాధనాలే. అల్లాహ్ ఆదేశించిన లేదా జనులకు సిఫార్సు చేయబడిన మంచి నైతిక విలువలను సద్గుణాలు అంటారు. తల్లిదండ్రులపట్ల విధేయత కలిగి ఉండడం, ప్రజల పట్ల దయ, బాధితులకు సహాయం వంటివి దీనికి ఉదాహరణలు. ఈ సద్గుణాలను పాటించడం ద్వారా మనకు అల్లాహ్ యొక్క సామీప్యత దక్కుతుంది. ఈ మంచి నడవడికలను అల్లాహ్ సాధారణంగా ఆదేశించాడు. వాటిని విస్మరించడం వలన ఒక ముస్లిం పాపం చేసిన వాడవుతాడు. ఈ రకమైన ఆరాధనలో దైవప్రవక్త (స) వారిని పూర్తిగా తు.చ తప్పకుండా అనుసరించ లేకపోయినా కనీసం హరాం (నిషిద్ధ) కార్యాలను చేయకుండా ఉండటం మరియు వారి(స) బోధనలకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించకుండా ఉండటం ఉన్నా కూడా సరిపోతుంది.
ఈ క్రింది పనులను ఒక వ్యక్తి సద్సంకల్పంతో, అల్లాహ్ ఆజ్ఞలను పాటిస్తున్నాను అనే ఉద్దేశంతో చేస్తే అతనికి దాని పుణ్యం లభిస్తుంది. అవే పనులను అల్లాహ్ కోసం కాకుండా చేస్తే, పుణ్యం లభించదు కానీ పాపం కూడా రాదు. ఉదాహరణకు నిద్ర, పని, వ్యాపారం, వ్యాయామం మొదలైన రోజువారీ జీవితంలో చేసే పనులు ఉన్నాయి. ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఉపయోగకరమైన పనిని అల్లాహ్ కోసం చేస్తే, అది ఆరాధనగా పరిగణించబడుతుంది. “నిశ్చయంగా మేము అలాంటి వారి మంచిపనుల ప్రతిఫలాన్ని వృథా కానివ్వము”. (అల్-కహఫ్: 30).
ఆరాధన యొక్క ప్రామాణికత మరియు స్వీకరించబడడం అనేది ఈ రెండు షరతులపై ఆధారపడి ఉంది.
తన దివ్య వచనంలో అల్లాహ్ ఇలా సెలవిస్తున్నాడు : కావున తన ప్రభువును కలుసుకోవాలని ఆశించేవాడు సత్కార్యాలు చేయాలి. మరియు ఆరాధనలో తన ప్రభువుతో పాటు మరెవ్వరినీ భాగస్వాములుగా కల్పించుకోరాదు." (అల్ కహఫ్ : 110)
ఈ వచనం కేవలం సర్వసృష్టికర్త అయిన అల్లాహ్ ను మాత్రమే ఆరాధించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది. సదాచరణలు (అమలన్ సాలిహా) అనే పదం దైవప్రవక్త(స) వారి సున్నత్ అనుసరించడం అని కూడా సూచిస్తుంది. ఎందుకంటే సరైన పని అనేది మంచి పని, మరియు ఒక పని దైవప్రవక్త(స) యొక్క మార్గదర్శకానికి అనుగుణంగా ఉండే వరకు అది సరైనదిగా పరిగణించబడదు. కాబట్టి, అల్లాహ్ మరియు స్వర్గాన్ని కోరుకునే వ్యక్తి ఈ వచనంలో పేర్కొన్న రెండు షరతుల ప్రకారం అల్లాహ్ను ఆరాధించాలి.