Kyusa olulimi

አማርኛ
العربية
বাংলা
English
Español
Français
هَوُسَ Coming Soon
עִבְרִית‎ Coming Soon
हिन्दी
Bahasa Indonesia
ភាសាខ្មែរ
한국어 Coming Soon
Luganda
മലയാളം
नेपाली
Oromoo
پښتو
Português
සිංහල
Shqip Coming Soon
Kiswahili
தமிழ்
తెలుగు
Tagalog
Uyƣurqə / ئۇيغۇرچە
اردو
Tiếng Việt
Yorùbá Coming Soon
中文

Sigala ng'oyiga

Emisomo

logo logo

Luganda
Tewayingidde
Wewaandiise kati ku mukutu gwa Taa otandike okuyiga, ogoberere enkulaakulana yo, okunngaanye obubonero era oyingire empaka, oluvannyuma lw'okwewandiisa, ojja kufuna satifikeeti ey'omutimbagano ku miramwa gy'osomye

Okuyingira

Okwewandiisa

Ekitundu ekiriwo kati: ENKOLAGANA Z'ABANTU MU BY'ENSIMBI

Omusomo Okupangisa

Tumanya mu musomo guno ekitegezebwa mu kupaangisa ne zimu ku nnamula zo kupaangisa mu mateeka go busiraamu

Okumanya amakulu go kupaangisa ne nnamula yakwo nekigendererwa ekiri mu kukukkiriza mu busiraamu.Okumanya empagi zo kupaangisa no bukwakkulizo bwaako.Okumanya emiteeko gye mpeera(omusaala) no mukozi.Okumanya embeera ezo eziziyizibwa mu ndagaano yo kupaangisa.

count: Omuyizi omulala yamaliriza omusomo guno

Enzivuunula z'omusomo guno ziri mu nnimi zino wammanga:
አማርኛ العربية বাংলা English Español Français هَوُسَ हिन्दी Bahasa Indonesia ភាសាខ្មែរ 한국어 മലയാളം नेपाली Oromoo پښتو Português සිංහල Kiswahili தமிழ் తెలుగు Tagalog Uyƣurqə / ئۇيغۇرچە اردو Tiếng Việt 中文

Ekitegezerwa mu kupaangisa

Ye ndagaano ku mulimu, oba Ku mugaso ogukkirizibwa ogumanyiddwa nga guva mu kintu ekimanyiddwa,oba ekitendebwa nga kiri mu bukuumi nga kirina ebbaanga elimanyiddwa,no kukyuuka okumanyiddwa.

Ennamula yo kupaangisa mu mateeka go busiraamu

Okupaangisa kikkirizibwa era tukulina buzibu, mazima Quran ne Sunnah wamu no kweegatta kwa bamanyi byaalaga kweekyo(okupaangisa). era ye ndagaano eyobuwaze okuva kunjuuyi zombiriri weeba etukiridde, era ekolebwa na buli kigambo ekijilaga :nga wonoogamba nti:nkubaangisizza, nebilala webityo mweebyo ebitambulilako embeera ya bantu.

Bumu ku bujulizi obulaga nti okupaangisa kukukkirizibwa.

Allah yagamba weyali atunyumiza ekyafaayo kya nabbi Musa عليه السلام :{omu kubawala ababiri yagamba nti taata Wange mupaangise mazima bulungi bwooba opangisizza

Hadiith nga Eva Ku Aisha Allah asiime kuyye -yagamba: omubaka wa Allah صلى الله عليه وسلم ne Abubakari baapangisa omusajja okuva mu kabira yaba ban diil,nga omulagirizi omulungi,yali ku ddiini ya bakafiiri abakuraish,nebamuwa engamiya zzaabwe ebbiri ,nebamusubiza nti bagenda kutwala engamiya zzaabwe mu lutalo lwe thawuli Oluvannyuma lwe biro bisatu,abawe engamiya zzaabwe Ku makya go lunaku olwo kusatu

Ekigeendererwa mu kukkiriza okupaangisa mu busiraamu.

Okupaangisa kukakaseewo (kuleeta) emigaso minji eri abantu mu mpaangaala yaabwe:kuba beetaaga amakubo agawera age mirimu,namayumba ago kusulamu na maduuka ago kugula no kutunda,ne byebagalwa na mamotoka ne byuuma(machines) nebifaanana bwe bityo,ebyokusitula no kwebagala no kwegasa,banji mu bantu tebasobola kugula bintu bino, okupaangisa ne kubeera nga kukkirizibwa kugaziya ne kwanguyiriza abantu,no kubayambako okumala ebyetaago ne mmaali entono ate nga egasizza enjuuyi zombiriri,

Emiteeko gyo kupaangisa

١
Okubeera nga kintu kimanyiddwa,nga akawowo oba store nebilala.
٢
Okubeera ku mulimu ogumanyiddwa;apangisa omuntu okumuziimbira enyyumba oba ettaka lyo kulimirako nebifaanana bwe bityo

Emiteeko gyo kupaangisa

١
Okupaangisa okweyawulidde
٢
Okupaangisa okwo kweegatta

Okupaangisa okweyawulidde

Omuntu kwekupaangisa okuyina ebbaanga erimanyiddwa akolerewo,no lwekyo tekikkirizibwa kwo gwebatapangisizza,singa akolera ewomulala ebbaanga akendeeza ku musaala okusinzira Ku kigero kyo mulimu gwe.omusaala(empeera) gukakata okufunibwa waaba yewaddeyo,nakola omulimu,era ayina omusaala omujjuvu siinga eyamupangisizza(boss)asazaamu obupangisa(omulimu) nga ebbaanga telinnaba kujjula(kugwaayo)wewaba nga tewali kisonyiyisa(Excuse) nga omuli obulwadde,oba okulemererwa,awo afuna omusaala (empeera) ebbaanga lyakoledde kyokka.

Okupaangisa okugatta (okutabika)

Kweeko okugatta (okutabika) mu kugasa abasiinga okusukka kwo'mu;nga okukola ebyuuma,no kukola ebya mazzi(plumbing),no'kusiiga langi(pigment) wamu no kutuunga, waaba yeebala mwebyo byakola era nga akkiriza emirimu okuva eyo aba ajisabye okuva gyali,nabwekityo apangisizza tayina kugaana gwapangisizza okukolera omulala,era omusaala (empeera) tegukakata okujjako ku mulimu (ogukoleddwa)

Empagi ze ndagaano yo kupaangisa

١
Abalagaana ababiri (abakola endagaano)
٢
Okwaatula
٣
Omugaso
٤
Omusaala

Abalagaana ababiri

Ekitegezebwa mu byombiriri emitwe gye ndagaano (omupaangisa na pangisa) omuli okwaatula ebigambo wakati wabakoze endagaano.

Okwaatula

Kitegeeza ,buli kikolwa ekinyweeza okwaatula endagaano mu mbeera ya mateeka ge nsi oba embeera ya bantu.

Omugaso

Kyekigendererwa mu ndagaano yo bupangisa; kakibeere nga emigaso gya muntu oba ensolo oba ekintu, ebeera elaganyiziddwaako.

Omusaala (empeera)

Kwekukyuuka okwo okuwa ekyenkana omugaso gwe bintu oba omuntu,kwekwenkana no muwendo oguli mundagaano yo kugula

Obukwakkulizo obutuusisa okupaangisa

١
Okubeera nga buli omu mwabo abakozi endagaano akkirizibwa okukola mu mbeera nga kakwakkurizo ku Muntu akola endagaano mulungamya(abitageera) nga simubuyabuya nga era ayawula bulungi; endagaano yo bupangisa tebeera ntuufu okuva eri omwana omuto atayawula oba omulalu.kikakata Ku muntu akoze endagaano okubeera nga ayina obusobozi (okujikolerako)
٢
Okumanya omugaso nga okusula mu nyyumba,oba obuweereza bwo muntu (services)
٣
Okumanya omusaala (empeera)
٤
Okubeera nga omugaso gukkirizibwa nga teguli haraamu: tekikkirizibwa kupaangisa bateekemu bya nnyiimba (music),oba okufuula enyyumba ekkanisa(church),oba ekifo ekyo kuguliramu omwenge (bar, club)
٥
Okumanya ekintu ekipangisibwa no kulabako oba nekiteendo,no kukola endagaano ku mugaso gwakyo si mpeera yakyo, kiyina okubeera nga kisoboka okuweebwaayo,nga kirimu emigaso egikkirizibwa, kiyina okubeera nga kifugibwa oyo akipangisa,oba kimuweebwaako olukusa
٦
Okupaangisa kuyina okubeeramu okusiima wakati wenjuuyi ebbiri
٧
Okutuuka ku kwatula wakati wenjuuyi ebbiri .
٨
Okumanya ebbaanga lyo kupaangisa nga omwezi,oba omwaka nebifaanana bwe bityo .
٩
Okubeera nga ekintu ekipangisibwa nga kilamu nga tekituuseeko kamogo nga kisobozesa okukyeegasa nakyo

Obudde bwe tteeka bwo musaala (empeera)go bupangisa.

Omusaala gwatteeka mu ndagaano, kikakata okuwaayo omusaala Oluvannyuma lwo kuggwako kobupangisa.

Singa babeera basiimye ku kwanguya, oba okukereya,oba mu bitundu tundu kikkirizibwa,era gwebapangisizza empeera ye ebeera ekakase waba ajjuzza omulimu bulungi.

Singa okupaangisa kubeera ku kintu ekipangisibwa omusaala gukakata Oluvannyuma lwo kuganyulwa emigaso jaakyo, hadiith nga Eva Ku swahabah ayitibwa Abihurairah Allah asiime kuyye,ngajja ku nabbi صلى الله عليه وسلم yagamba nti:«Allah yagamba: abantu bamuteeko essatu ngenda kubeekwatirako ku lunaku lwe nkomerero : omuntu eyaampa ate nanjijako ,no muntu eyatunda omuntu atali muddu nalya Omuwendo gwe(price) no'muntu eyapaangisa omukozi namukolera natamuwa musaala gwe».(Al bukhari 2227)

Embeera ezimalawo endagaano yo bupangisa

١
Okuzikirira(okusaanawo) kwekintu ekipangisibwa;nga ennyumba oba ekidduka nebifaanana bwe bityo .
٢
Okuggwaawo kwe bbaanga lyo bupangisa.
٣
Okujjamu obwesigwa(impeachment), omuntu okuva ku luyi olumu kwekunoonya omulala okumajjamu obwesigwa na mujjamu.
٤
Okugwaawo kwa kamogo ku kintu ekipangisibwa nga ensonga tevudde kwoyo apangisa(nannyini);nga okumenyeka kwe nyyumba,okwononeka kwekyuuma(machine)

Okupaangisa tekusazibwaamu lwa kufa kwo mu kunjuuyi ebbiri,wadde okugulibwa kwe kintu ekipangisibwa, oyo yenna apangisa olwo ogweyawulidde Oluvannyuma naafa mazima okupaangisa kuba kusazibwaamu,wonna ebbaanga lyo kupaangisa weliggwera apangisa akijako omukono (akitabuti),naawaayo ekipangisibwa eri akipangisizza wekibanga kikyuusiddwa.

Mu njawulo zo kupaangisa no kugula

١
Kyebalagaanyeeko mu kupaangisa -nga gwe mugaso-tekisasulwa mulundi gumu wabula mu kugula ekigulibwa kisasulibwa omulundi gumu.
٢
Sibuli ekkirizibwa okukipaangisa nti kikkirizibwa okugula okupaangisa omuntu atali muddu (omwana wabwobwe) kikkirizibwa kubanga okupaangisa wano guba mulimu
٣
Wamu no kupaangisa okwenkana no kugula kwawukana kuba kugula mugaso so ssi kintu kyennyini nga wekiri mu kugula.
٤
Okupaangisa kukukkiriza okubaako ekituukibwaako(achievement) no kwongera ku mu biseera ebyo mu maaso (future).

Mazima omusomo ogumaliriza bulungi

Tandika ekibuuzo