ప్రస్తుత విభాగం : model
పాఠం ఇజారా (అద్దె)
ఇది ఒక పనికి సంబంధించి లేదా స్పష్టంగా తెలిసిన ఒక వస్తువు నుండి పొందే అనుమతించబడిన ప్రయోజనానికి సంబంధించి జరిగే ఒప్పందం. దీనిలో కాలపరిమితి మరియు దానికి ప్రతిఫలంగా ఇచ్చే మొత్తం (అద్దె) ముందస్తుగా నిర్ణయించబడి ఉండాలి.
ఇస్లామీయ నియమావళిలో అద్దె (లీజు) కు సంబంధించిన ఆదేశం:
అద్దె (లీజు) ఒప్పందం అనుమతించబడినది మరియు ధర్మబద్ధమైనది. దీనికి పవిత్ర ఖుర్ఆన్, సున్నత్ మరియు ఇస్లామీయ పండితుల ఏకాభిప్రాయం (ఇజ్మా) ఆధారాలుగా ఉన్నాయి. ఈ ఒప్పందం పూర్తయిన తర్వాత ఉభయ పక్షాలకూ ఇది తప్పనిసరి అవుతుంది. 'నేను మీకు అద్దెకు ఇచ్చాను', 'లీజుకు ఇచ్చాను' వంటి అద్దెను సూచించే ఏ పదంతోనైనా లేదా వాడుకలో ఉన్న అటువంటి ఇతర పదాలతోనైనా ఈ ఒప్పందం కుదురుతుంది.
అద్దె అనుమతించబడినదనడానికి గల ఆధారాలలో ఒకటి:
అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "ఆ ఇద్దరిలో ఒకరు ఇలా అన్నారు: నాన్నా! ఇతనిని అద్దెకు (పనిలో) పెట్టుకోండి, ఎందుకంటే మీరు అద్దెకు పెట్టుకోదగిన వారిలో బలవంతుడు మరియు నమ్మకస్థుడు అందరికంటే ఉత్తముడు" [అల్ ఖసస్: 26].
ఆయిషా (ర) వారి ఉల్లేఖనం : "దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు మరియు అబూ బక్ర్ (ర) వారు బనూ అద్దీల్ తెగకు చెందిన ఒక వ్యక్తిని అద్దెకు తీసుకున్నారు. ఆయన దారి చూపడంలో ఆరితేరిన మార్గదర్శి. అప్పుడు ఆయన ఖురైష్ అవిశ్వాసుల ధర్మంపైనే ఉన్నాడు. వారిరువురు తమ వాహనాలను (ఒంటెలను) అతనికి అప్పగించి, మూడు రాత్రుల తర్వాత సౌర్ గుహ వద్ద కలవాలని గడువు నిర్ణయించుకున్నారు. ఆ ప్రకారమే మూడవ రోజు ఉదయం ఆయన వారి ఒంటెలతో వారి వద్దకు వచ్చాడు." (బుఖారీ: 2264)
అద్దె విధానాన్ని ధర్మబద్ధం చేయడంలోని వివేకం:
అద్దె అనే విధానం ప్రజల జీవనోపాధిలో ఎన్నో ప్రయోజనాలను చేకూరుస్తుంది. ప్రజలకు పని కోసం వివిధ వృత్తుల వారు, నివసించడానికి ఇళ్లు, క్రయవిక్రయాల కోసం దుకాణాలు మరియు వస్తువులను మోయడానికి లేదా ప్రయాణించడానికి వాహనాలు, యంత్రాలు వంటివి అవసరమవుతాయి. చాలా మంది ప్రజలు వీటిని నేరుగా కొనుగోలు చేయలేరు, కావున అద్దె విధానం అనుమతించబడటం వల్ల ప్రజలకు ఎంతో వెసులుబాటు మరియు సౌకర్యం కలిగింది. ఇది రెండు పక్షాలకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తూ, తక్కువ ధనంతోనే వారి అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
అద్దె రకాలు:
కూలీకు తీసుకునే వ్యక్తుల (కార్మికుల) రకాలు:
సొంత/ప్రత్యేక కూలీ కార్మికుడు
ఇతడు ఒక నిర్దిష్ట కాలం పాటు తన వద్ద పనిచేయడానికి ఒక వ్యక్తి అద్దెకు తీసుకున్న వాడు. ఇతడు తనను అద్దెకు తీసుకున్న యజమాని వద్ద తప్ప వేరొకరి వద్ద పనిచేయడానికి అనుమతి లేదు. ఒకవేళ ఆ నిర్ణీత సమయంలో వేరొకరి వద్ద పనిచేస్తే, ఆ పనికి తగినట్లుగా ఇతని వేతనంలో కోత విధించబడుతుంది. ఇతడు పనికి సిద్ధంగా ఉండి, పనిని పూర్తి చేసినప్పుడు వేతనానికి అర్హుడవుతాడు. ఒకవేళ అద్దెకు తీసుకున్న యజమాని గడువు ముగియక ముందే ఒప్పందాన్ని రద్దు చేస్తే, ఇతనికి పూర్తి వేతనం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే అనారోగ్యం లేదా అశక్తత వంటి కారణాల వల్ల పని నిలిచిపోతే మాత్రం, పనిచేసిన కాలానికి మాత్రమే వేతనం లభిస్తుంది.
ఇతడు తన సేవల ద్వారా ఒకరి కంటే ఎక్కువ మందికి ప్రయోజనం చేకూర్చేవాడు. ఉదాహరణకు: కమ్మరి, ప్లంబర్, పెయింటర్ మరియు దర్జీ. వీరు తమ సొంతంగా పని చేస్తూ, ఎవరైనా పని కోరితే దానిని స్వీకరిస్తారు. ఇతనిని అద్దెకు తీసుకున్న వ్యక్తి, ఇతడు ఇతరుల వద్ద పని చేయకుండా అడ్డుకోలేరు. అలాగే ఇతడు పని పూర్తి చేసిన తర్వాత మాత్రమే వేతనానికి అర్హుడవుతాడు.
అద్దె ఒప్పందంలోని మూలస్తంభాలు/కీలకాంశాలు:
ఇద్దరు ఒప్పందదారులు
వీరిద్దరినీ ఒప్పందదారులు (అద్దెకు ఇచ్చేవారు మరియు అద్దెకు తీసుకునేవారు) అని అంటారు. వీరికి అద్దె ఒప్పంద ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం తెలిపే హక్కు ఉంటుంది.
అంటే ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం; చట్టరీత్యా లేదా ఆచారరీత్యా ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసే ఏ విధమైన ప్రవర్తననైనా ఒప్పంద ప్రక్రియ అని అంటారు.
ప్రయోజనం
అద్దె ఒప్పందంలో దీనినే ప్రధాన ఉద్దేశ్యంగా పరిగణిస్తారు; అది ఒక వ్యక్తి అందించే సేవ కావచ్చు, జంతువు లేదా ఒక వస్తువు నుండి పొందే ప్రయోజనం కావచ్చు. దీని ఆధారంగానే ఒప్పందం కుదుర్చుకోబడుతుంది.
ఇది వస్తువుల లేదా వ్యక్తుల సేవల ద్వారా పొందే ప్రయోజనానికి బదులుగా చెల్లించే ప్రతిఫలం. విక్రయ ఒప్పందంలో ధర ఎలాగో, అద్దె ఒప్పందంలో ఇది అలా పనిచేస్తుంది.
అద్దె ఒప్పందం (ఇజారా) చెల్లుబాటు కావడానికి నిబంధనలు:
అద్దె చెల్లింపు విధిగా మారే సమయం.
ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నప్పుడే అద్దె చెల్లించే బాధ్యత ఏర్పడుతుంది మరియు అద్దె కాలపరిమితి ముగిసిన తర్వాత ఆ అద్దెను చెల్లించడం విధిగా మారుతుంది.
ఒకవేళ ఇరు పక్షాల వారు అద్దెను ముందుగా చెల్లించడానికో, ఆలస్యంగా చెల్లించడానికో లేదా వాయిదాల పద్ధతిలో చెల్లించడానికో అంగీకరిస్తే అది అనుమతించబడుతుంది. అలాగే పనివాడు తన పనిని నైపుణ్యంతో పూర్తి చేసినప్పుడు తన వేతనాన్ని పొందే అర్హతను కలిగి ఉంటారు.
ఒకవేళ అద్దె ఒప్పందం ఏదైనా వస్తువు వినియోగంపై జరిగినట్లయితే, ఆ ప్రయోజనాన్ని పొందిన తర్వాత ప్రతిఫలం చెల్లించే బాధ్యత ఏర్పడుతుంది. అబూ హురైరా (ర) వారు కథనం చేసిన ప్రకారం దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ (స) వారు ఇట్లు సెలవిచ్చారు: "అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: ప్రళయ దినమున ముగ్గురు వ్యక్తులకు నేను విరోధిని అవుతాను: ఒకరు, నా సాక్షిగా ప్రమాణం చేసి ఆపై మోసం చేసినవాడు; రెండవవాడు, ఒక స్వతంత్రుడిని విక్రయించి ఆ సొమ్మును తిన్నవాడు; మూడవవాడు, ఒక పనివాడిని పనిలో పెట్టుకుని, అతని నుండి పూర్తి పనిని పొంది కూడా అతనికి వేతనం చెల్లించనివాడు." (బుఖారీ: 2227)
అద్దె ఒప్పందం ముగిసే సందర్భాలు:
అద్దె ఒప్పందము చేసుకున్న ఇరు పక్షాలలో ఎవరో ఒకరు మరణించినా లేదా అద్దెకు ఇచ్చిన వస్తువును విక్రయించినా ఆ ఒప్పందం రద్దు కాదు. అయితే, ఒక వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్టమైన పని కోసం అద్దెకు తీసుకోబడి, ఆ తర్వాత అతను మరణిస్తే ఆ అద్దె ఒప్పందం రద్దవుతుంది. అద్దె కాలపరిమితి ముగిసిన వెంటనే అద్దెకు తీసుకున్న వ్యక్తి ఆ వస్తువుపై తన హక్కును వదులుకోవాలి మరియు అది కదిలే వస్తువు (చరాస్తి) అయినట్లయితే దానిని యజమానికి అప్పగించాలి.
అద్దె ఒప్పందానికి మరియు విక్రయానికి మధ్య గల తేడాలు:
اختر مستوى الشرح المناسب لك
يحتوي الدرس الآن على طبقات اختيارية تساعدك على المراجعة السريعة أو التعمق دون مغادرة الدرس.
- الملخص: نظرة سريعة في نحو دقيقة.
- الأساسي: محتوى الدرس الأصلي وهو المسار المعتمد للتقدم.
- المتعمق: تفاصيل إضافية اختيارية عند توفرها.
تقدمك وإكمال الدرس يعتمدان دائما على صفحات المستوى الأساسي.
