నేర్చుకుంటూ ఉండండి

మీరు లాగిన్ కాలేదు
మీ పురోగతిని తెలుసుకోవడానికి మరియు పాయింట్లను సేకరించి పోటీల్లోకి ప్రవేశించడానికి ‘త’ వేదికలో ఇప్పుడే నమోదు చేయండి, నమోదు తర్వాత మీరు నేర్చుకున్న అంశాల ఎలక్ట్రానిక్ సర్టిఫికెట్ మీకు లభిస్తుంది.

ప్రస్తుత విభాగం : model

పాఠం ఇజారా (అద్దె)

మనం ఈ పాఠంలో ఇజారా (అద్దె) యొక్క భావనను మరియు ఇస్లామీయ నియమావళిలో (షరీఅత్) దానికి సంబంధించిన కొన్ని ఆదేశాలను తెలుసుకుంటాము.

  • అద్దె యొక్క అర్థం, దాని ధర్మశాస్త్ర ఆదేశం మరియు దానిని నిర్ణయించడంలోని హితవును తెలుసుకోవడం.
  • అద్దె ఒప్పందపు మూలస్తంభాలు మరియు దాని నిబంధనలను తెలుసుకోవడం.
  • అద్దె రకాలు మరియు అద్దెకు ఉండేవారి (లేదా పని చేసేవారి) రకాలను తెలుసుకోవడం.
  • అద్దె ఒప్పందం ముగిసే సందర్భాలను తెలుసుకోవడం.

అద్దె యొక్క అర్ధం:

ఇది ఒక పనికి సంబంధించి లేదా స్పష్టంగా తెలిసిన ఒక వస్తువు నుండి పొందే అనుమతించబడిన ప్రయోజనానికి సంబంధించి జరిగే ఒప్పందం. దీనిలో కాలపరిమితి మరియు దానికి ప్రతిఫలంగా ఇచ్చే మొత్తం (అద్దె) ముందస్తుగా నిర్ణయించబడి ఉండాలి.

ఇస్లామీయ నియమావళిలో అద్దె (లీజు) కు సంబంధించిన ఆదేశం:

అద్దె (లీజు) ఒప్పందం అనుమతించబడినది మరియు ధర్మబద్ధమైనది. దీనికి పవిత్ర ఖుర్ఆన్, సున్నత్ మరియు ఇస్లామీయ పండితుల ఏకాభిప్రాయం (ఇజ్మా) ఆధారాలుగా ఉన్నాయి. ఈ ఒప్పందం పూర్తయిన తర్వాత ఉభయ పక్షాలకూ ఇది తప్పనిసరి అవుతుంది. 'నేను మీకు అద్దెకు ఇచ్చాను', 'లీజుకు ఇచ్చాను' వంటి అద్దెను సూచించే ఏ పదంతోనైనా లేదా వాడుకలో ఉన్న అటువంటి ఇతర పదాలతోనైనా ఈ ఒప్పందం కుదురుతుంది.

అద్దె అనుమతించబడినదనడానికి గల ఆధారాలలో ఒకటి:

అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "ఆ ఇద్దరిలో ఒకరు ఇలా అన్నారు: నాన్నా! ఇతనిని అద్దెకు (పనిలో) పెట్టుకోండి, ఎందుకంటే మీరు అద్దెకు పెట్టుకోదగిన వారిలో బలవంతుడు మరియు నమ్మకస్థుడు అందరికంటే ఉత్తముడు" [అల్ ఖసస్: 26].

ఆయిషా (ర) వారి ఉల్లేఖనం : "దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు మరియు అబూ బక్ర్ (ర) వారు బనూ అద్దీల్ తెగకు చెందిన ఒక వ్యక్తిని అద్దెకు తీసుకున్నారు. ఆయన దారి చూపడంలో ఆరితేరిన మార్గదర్శి. అప్పుడు ఆయన ఖురైష్ అవిశ్వాసుల ధర్మంపైనే ఉన్నాడు. వారిరువురు తమ వాహనాలను (ఒంటెలను) అతనికి అప్పగించి, మూడు రాత్రుల తర్వాత సౌర్ గుహ వద్ద కలవాలని గడువు నిర్ణయించుకున్నారు. ఆ ప్రకారమే మూడవ రోజు ఉదయం ఆయన వారి ఒంటెలతో వారి వద్దకు వచ్చాడు." (బుఖారీ: 2264)

అద్దె విధానాన్ని ధర్మబద్ధం చేయడంలోని వివేకం:

అద్దె అనే విధానం ప్రజల జీవనోపాధిలో ఎన్నో ప్రయోజనాలను చేకూరుస్తుంది. ప్రజలకు పని కోసం వివిధ వృత్తుల వారు, నివసించడానికి ఇళ్లు, క్రయవిక్రయాల కోసం దుకాణాలు మరియు వస్తువులను మోయడానికి లేదా ప్రయాణించడానికి వాహనాలు, యంత్రాలు వంటివి అవసరమవుతాయి. చాలా మంది ప్రజలు వీటిని నేరుగా కొనుగోలు చేయలేరు, కావున అద్దె విధానం అనుమతించబడటం వల్ల ప్రజలకు ఎంతో వెసులుబాటు మరియు సౌకర్యం కలిగింది. ఇది రెండు పక్షాలకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తూ, తక్కువ ధనంతోనే వారి అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

అద్దె రకాలు:

١
నిర్దిష్టమైన వస్తువుకు సంబంధించినది: ఉదాహరణకు నివాస గృహం లేదా దుకాణం మొదలైనవి.
٢
నిర్దిష్టమైన పనికి సంబంధించినది: ఉదాహరణకు ఒక ఇంటిని నిర్మించడానికి లేదా పొలాన్ని దున్నడానికి ఒక వ్యక్తిని అద్దెకు తీసుకోవడం వంటివి.

కూలీకు తీసుకునే వ్యక్తుల (కార్మికుల) రకాలు:

١
ప్రత్యేక కూలీ కార్మికుడు:
٢
ఉమ్మడి/సాధారణ కూలీ కార్మికుడు

సొంత/ప్రత్యేక కూలీ కార్మికుడు

ఇతడు ఒక నిర్దిష్ట కాలం పాటు తన వద్ద పనిచేయడానికి ఒక వ్యక్తి అద్దెకు తీసుకున్న వాడు. ఇతడు తనను అద్దెకు తీసుకున్న యజమాని వద్ద తప్ప వేరొకరి వద్ద పనిచేయడానికి అనుమతి లేదు. ఒకవేళ ఆ నిర్ణీత సమయంలో వేరొకరి వద్ద పనిచేస్తే, ఆ పనికి తగినట్లుగా ఇతని వేతనంలో కోత విధించబడుతుంది. ఇతడు పనికి సిద్ధంగా ఉండి, పనిని పూర్తి చేసినప్పుడు వేతనానికి అర్హుడవుతాడు. ఒకవేళ అద్దెకు తీసుకున్న యజమాని గడువు ముగియక ముందే ఒప్పందాన్ని రద్దు చేస్తే, ఇతనికి పూర్తి వేతనం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే అనారోగ్యం లేదా అశక్తత వంటి కారణాల వల్ల పని నిలిచిపోతే మాత్రం, పనిచేసిన కాలానికి మాత్రమే వేతనం లభిస్తుంది.

ఉమ్మడి పనివాడు

ఇతడు తన సేవల ద్వారా ఒకరి కంటే ఎక్కువ మందికి ప్రయోజనం చేకూర్చేవాడు. ఉదాహరణకు: కమ్మరి, ప్లంబర్, పెయింటర్ మరియు దర్జీ. వీరు తమ సొంతంగా పని చేస్తూ, ఎవరైనా పని కోరితే దానిని స్వీకరిస్తారు. ఇతనిని అద్దెకు తీసుకున్న వ్యక్తి, ఇతడు ఇతరుల వద్ద పని చేయకుండా అడ్డుకోలేరు. అలాగే ఇతడు పని పూర్తి చేసిన తర్వాత మాత్రమే వేతనానికి అర్హుడవుతాడు.

అద్దె ఒప్పందంలోని మూలస్తంభాలు/కీలకాంశాలు:

١
ఒప్పందదారులు (యజమాని మరియు అద్దెకు తీసుకునే వ్యక్తి).
٢
ఒప్పంద ప్రక్రియ (ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం).
٣
ప్రయోజనం (దేని కోసం అద్దెకు తీసుకుంటున్నారో ఆ వస్తువు లేదా సేవ).
٤
కూలీ (చెల్లించాల్సిన రుసుము లేదా వేతనం).

ఇద్దరు ఒప్పందదారులు

వీరిద్దరినీ ఒప్పందదారులు (అద్దెకు ఇచ్చేవారు మరియు అద్దెకు తీసుకునేవారు) అని అంటారు. వీరికి అద్దె ఒప్పంద ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం తెలిపే హక్కు ఉంటుంది.

ఒప్పంద ప్రక్రియ (ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం).

అంటే ప్రతిపాదన మరియు అంగీకారం; చట్టరీత్యా లేదా ఆచారరీత్యా ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసే ఏ విధమైన ప్రవర్తననైనా ఒప్పంద ప్రక్రియ అని అంటారు.

ప్రయోజనం

అద్దె ఒప్పందంలో దీనినే ప్రధాన ఉద్దేశ్యంగా పరిగణిస్తారు; అది ఒక వ్యక్తి అందించే సేవ కావచ్చు, జంతువు లేదా ఒక వస్తువు నుండి పొందే ప్రయోజనం కావచ్చు. దీని ఆధారంగానే ఒప్పందం కుదుర్చుకోబడుతుంది.

కిరాయి - బాడుగ

ఇది వస్తువుల లేదా వ్యక్తుల సేవల ద్వారా పొందే ప్రయోజనానికి బదులుగా చెల్లించే ప్రతిఫలం. విక్రయ ఒప్పందంలో ధర ఎలాగో, అద్దె ఒప్పందంలో ఇది అలా పనిచేస్తుంది.

అద్దె ఒప్పందం (ఇజారా) చెల్లుబాటు కావడానికి నిబంధనలు:

١
ఒప్పందం చేసుకునే ఇరు పక్షాల వారు ఆ ఒప్పందాన్ని నిర్వహించే అర్హతను కలిగి ఉండాలి. ఒప్పంద కర్త విజ్ఞత కలిగిన వాడై ఉండాలి మరియు అవివేకి లేదా మతిస్థిమితం లేని వాడు కాకూడదు. అలాగే మంచి చెడుల మధ్య విచక్షణ తెలిసిన వాడై ఉండాలి; కాబట్టి విచక్షణ జ్ఞానం లేని చిన్న పిల్లలు లేదా పిచ్చి వారితో కుదుర్చుకున్న అద్దె ఒప్పందం చెల్లుబాటు కాదు. ఒప్పంద కర్తకు కార్యనిర్వాహక సామర్థ్యం ఉండటం తప్పనిసరి, అనగా బాధ్యతలను నెరవేర్చే మరియు ఇతరులను బాధ్యులను చేసే యోగ్యతను కలిగి ఉండాలి.
٢
ఇల్లు నివాసయోగ్యంగా ఉండటం లేదా మనిషి సేవలు అందించడం వంటి ప్రయోజనాల గురించి స్పష్టమైన అవగాహన కలిగి ఉండాలి.
٣
అద్దెకు సంబంధించిన వివరాలను ఖచ్చితంగా తెలిసి ఉండాలి.
٤
ఆ ప్రయోజనం ధర్మబద్ధమైనదై ఉండాలి తప్ప నిషిద్ధమైనది కాకూడదు; కాబట్టి పాటలు పాడటం (గానం), ఇంటిని బహుదైవారాధనకు సంబందించిన నిర్మాణంగా మార్చడం లేదా దుకాణాన్ని మద్యం విక్రయించే స్థలంగా కేటాయించడం వంటి వాటిపై అద్దె ఒప్పందం చెల్లుబాటు కాదు.
٥
అద్దెకు ఇచ్చే వస్తువును ప్రత్యక్షంగా చూడటం ద్వారా లేదా దాని లక్షణాల ద్వారా స్పష్టంగా గుర్తించి ఉండాలి. ఒప్పందం అనేది ఆ వస్తువు యొక్క ప్రయోజనం (వినియోగం) గురించి మాత్రమే ఉండాలి తప్ప, ఆ వస్తువులోని భాగాల గురించి కాకూడదు. ఆ వస్తువును అప్పగించడం సాధ్యపడాలి. అలాగే అది ధర్మబద్ధమైన ప్రయోజనాన్ని కలిగి ఉండాలి మరియు అది అద్దెకు ఇచ్చే వారి స్వంతమై ఉండాలి లేదా దానిని అద్దెకు ఇచ్చే అధికారం వారికి ఉండాలి.
٦
ఈ లీజు అనేది ఇరుపక్షాల సమ్మతితో ఉండాలి
٧
ఇరుపక్షాల మధ్య దీని గురించి ప్రతిపాదన మరియు స్వీకరణ అనేది జరగాలి
٨
అద్దె ఒప్పంద కాలపరిమితిని ఒక నెల లేదా ఒక సంవత్సరం వంటి నిర్దిష్ట కాలంగా ఖచ్చితంగా తెలిసి ఉండాలి.
٩
అద్దెకు ఇచ్చే వస్తువు యొక్క వినియోగానికి ఆటంకం కలిగించే ఎటువంటి లోపాలు లేకుండా అది సురక్షితంగా ఉండాలి.

అద్దె చెల్లింపు విధిగా మారే సమయం.

ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నప్పుడే అద్దె చెల్లించే బాధ్యత ఏర్పడుతుంది మరియు అద్దె కాలపరిమితి ముగిసిన తర్వాత ఆ అద్దెను చెల్లించడం విధిగా మారుతుంది.

ఒకవేళ ఇరు పక్షాల వారు అద్దెను ముందుగా చెల్లించడానికో, ఆలస్యంగా చెల్లించడానికో లేదా వాయిదాల పద్ధతిలో చెల్లించడానికో అంగీకరిస్తే అది అనుమతించబడుతుంది. అలాగే పనివాడు తన పనిని నైపుణ్యంతో పూర్తి చేసినప్పుడు తన వేతనాన్ని పొందే అర్హతను కలిగి ఉంటారు.

ఒకవేళ అద్దె ఒప్పందం ఏదైనా వస్తువు వినియోగంపై జరిగినట్లయితే, ఆ ప్రయోజనాన్ని పొందిన తర్వాత ప్రతిఫలం చెల్లించే బాధ్యత ఏర్పడుతుంది. అబూ హురైరా (ర) వారు కథనం చేసిన ప్రకారం దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ (స) వారు ఇట్లు సెలవిచ్చారు: "అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: ప్రళయ దినమున ముగ్గురు వ్యక్తులకు నేను విరోధిని అవుతాను: ఒకరు, నా సాక్షిగా ప్రమాణం చేసి ఆపై మోసం చేసినవాడు; రెండవవాడు, ఒక స్వతంత్రుడిని విక్రయించి ఆ సొమ్మును తిన్నవాడు; మూడవవాడు, ఒక పనివాడిని పనిలో పెట్టుకుని, అతని నుండి పూర్తి పనిని పొంది కూడా అతనికి వేతనం చెల్లించనివాడు." (బుఖారీ: 2227)

అద్దె ఒప్పందం ముగిసే సందర్భాలు:

١
అద్దెకు తీసుకున్న వస్తువు నశించడం: ఇల్లు లేదా కారు వంటి నిర్దిష్టంగా అద్దెకు తీసుకున్న వస్తువు పూర్తిగా పాడైపోవడం లేదా నశించడం.
٢
కాలపరిమితి ముగియడం: అద్దె ఒప్పందంలో పేర్కొన్న కాలపరిమితి పూర్తవ్వడం.
٣
ఒప్పంద రద్దు (ఇఖాలా): ఇరు పక్షాలలో ఒకరు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయాలని కోరడం మరియు దానికి రెండవ పక్షం వారు అంగీకరించడం.
٤
వస్తువులో లోపం ఏర్పడటం: అద్దెకు తీసుకున్న వ్యక్తి ప్రమేయం లేకుండానే ఆ వస్తువులో లోపం సంభవించడం; ఉదాహరణకు ఇల్లు కూలిపోవడం లేదా యంత్రం పాడైపోవడం వంటివి.

అద్దె ఒప్పందము చేసుకున్న ఇరు పక్షాలలో ఎవరో ఒకరు మరణించినా లేదా అద్దెకు ఇచ్చిన వస్తువును విక్రయించినా ఆ ఒప్పందం రద్దు కాదు. అయితే, ఒక వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్టమైన పని కోసం అద్దెకు తీసుకోబడి, ఆ తర్వాత అతను మరణిస్తే ఆ అద్దె ఒప్పందం రద్దవుతుంది. అద్దె కాలపరిమితి ముగిసిన వెంటనే అద్దెకు తీసుకున్న వ్యక్తి ఆ వస్తువుపై తన హక్కును వదులుకోవాలి మరియు అది కదిలే వస్తువు (చరాస్తి) అయినట్లయితే దానిని యజమానికి అప్పగించాలి.

అద్దె ఒప్పందానికి మరియు విక్రయానికి మధ్య గల తేడాలు:

١
అద్దె ఒప్పందంలో దేనిపైతే ఒప్పందం జరిగిందో ఆ ప్రయోజనం (వినియోగం) ఒకేసారి లభించదు; కానీ విక్రయాలలో వస్తువు ఒకేసారి లభిస్తుంది.
٢
అద్దెకు ఇవ్వడానికి అనుమతించబడిన ప్రతి వస్తువును విక్రయించడానికి వీలుపడదు. ఉదాహరణకు, ఒక స్వతంత్రుడిని అద్దెకు (పని కోసం) తీసుకోవచ్చు, ఎందుకంటే ఇక్కడ ఒప్పందం పనిపై జరుగుతుంది; కానీ అతడిని విక్రయించడం నిషిద్ధం, ఎందుకంటే మనిషి అమ్ముడుపోయే వస్తువు (ఆస్తి) కాదు.
٣
అద్దె ఒప్పందం కూడా ఒక రకమైన విక్రయమే అయినప్పటికీ, ఇందులో కేవలం వస్తువు యొక్క ప్రయోజనాన్ని (వినియోగాన్ని) మాత్రమే విక్రయిస్తారు తప్ప, విక్రయ ఒప్పందంలో లాగా వస్తువును నేరుగా విక్రయించరు.
٤
అద్దె ఒప్పందం అనేది తక్షణమే అమలులోకి రావడానికి లేదా భవిష్యత్తులో ఒక నిర్దిష్ట సమయం నుండి ప్రారంభం కావడానికి వీలుంటుంది; కానీ విక్రయ ఒప్పందాలు కేవలం తక్షణమే అమలులోకి వచ్చేవిగా మాత్రమే ఉంటాయి.

మీరు విజయవంతంగా మీ పాఠాలను పూర్తి చేశారు


పరీక్ష మొదలుపెట్టండి