Ka ci gaba da karatu

Bakayi rajistan shiga ba
Kayi rajista yanzu a cikin dandalin Taa domin ka fara karatu da kuma bibiyan ci gabanka tare da tara maki domin samun damar shiga gasa bayan yin rajistan

Ɓangaren yanzu model

Darasi Haya

A cikin wannan darasin zamu san ma'anar haya da kuma wasu hukunce-hukuncen ta a cikin shari'ar Musulunci.

  • Sanin abunda ake nufi da haya, da hukuncinta da kuma hikimar shar'anta ta. 
  • Sanin rukunnan ƙulla haya da sharruɗanta. 
  • Sanin nau'ukan haya da na ɗan haya. 
  • Sanin yanayin da ƙulla haya yake ƙarewa a cikinshi. 

Ma'anar haya

Shi ne yarjejeniya akan wani aiki ko amfani wanda yake halal kuma sananne daga abunda yake sananne ko abun wasaftawa wanda yake hannu na wani sanannen lokaci, da lada sananne.

Hukuncin haya a cikin Musulunci

Haya halal ne a cikin Musulunci, kuma haƙiƙa Littafin Allah mai girma da sunnan Annabi mai daraja da ijma'in malamai sunyi nuni a bisa hakan. kuma yarjejeniya ce wanda ya wajaba akan kowana ɓangare da ya lizimce ta idan aka ƙulla ta, kuma za a iya ƙulla ta da duk wani lafazin da yake nuni zuwa gare ta; kaman na baka haya, da ɗauki hayarka da sauransu na abunda aka saba dashi a al'ada.

Daga cikin dalilan halaccin haya

Allah Maɗaukakin Sarki Yace:(Ya babana ka ɗauke shi haya, domin lalle mafi alherin wanda zaka ɗauka haya shi ne mai ƙarfi amintacce) (Alƙasas: 26).

An karɓo daga Aisha Allah Ya kara mata yarda tace: "Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, shi da Abubakar sun ɗauki hayan wani mutum daga cikin bani Dayyil, a matsayin mai shiryarwa wanda zai kula musu da ababen hawansu alhali kuma ya kasance akan addinin kafuran ƙuraishawa, sai suka bashi ababen hawansu suka ce mishi ya kawo musu su zuwa kogon thauri bayan kwanaki uku, a safiyar rana ta ukun sai gashi ya kawo musu ababen hawansun" (Bukhari: 2264).

Hikimar dake cikin shar'anta haya

Haya tana amfanar da mutane da yawa a cikin rayuwarsu; domin lalle su suna da buƙatan masu gida wajen aiki, da gidajen da zasu zauna, da wuraren saya da sayarwa, da dabbobi, da motoci, da na'urori da sauransu don ɗaukan kayaki da hawa da kuma amfani dasu, kuma dayawa daga cikin mutane ba zasu iya sayan waɗannan ababen ba, sai ya kasance a cikin halalta haya akwai yalwatawa da kuma sauƙaƙawa mutane, da kuma taimaka musu wajen biyan bukƙatunsu cikin sauƙi da kuɗaɗe kaɗan tare da amfanan ɓangarori biyun, saboda haka dukkanin godiya da yabo sun tabbata ga Allah.

Nau'ukan haya (Ijarah)

١
Ta kasance akan wani sanannen abu ne kaman gida ko shago ko wani abu makamancin haka
٢
Ta kasance akan wani sanannen aiki ne; Kaman ya ɗauki hayan wani mutum domin ya gina mishi gida, ko ya shayar mishi da tsirrai, ko wani abu makamancin haka.

Nau'ukan ɗan hawa (Mataimaki)

١
Mataimaki na musamman.
٢
Mataimakin da ake tarayya a cikinshi

Mataimaki na musamman

Shi ne wanda mutum zai ɗauke shi na wani sanannen lokaci domin yayi mishi aiki, to irin wannan baya halatta a gare shi da yayiwa wani na daban aiki banda wanda ya ɗauki hayarshi, idan kuma yayi aiki a wurin waninshi a cikin wannan lokacin sai ya rage ladan aikinshi gwargwadon aikin da yayi. kuma yana cancantan ladan aikin shi ne a lokacin da ya sallama kanshi ya kuma fara aikin, kuma za a bashi cikaken ladan aikin shi idan wanda ya bashi aikin ya fasa aikin gabanin ƙarewan lokacin yarjejeniya muddin babu wani uzuri na rashin lafiya ko gazawa, sai a bashi ladan lokacin da yayi aiki a ciki kawai.

Mataimakin da ake tarayya a cikin shi

Shi ne wanda zai na amfanar da sama da mutum guda; kaman maƙeri, da masaƙi, da baduƙu, da taila, idan ya kasance zaman kanshi yakeyi kuma yana karɓan aiki ne a wurin waɗanda suke buƙatan aiki daga gare shi, to wannan baya halatta ga wanda ya bashi aiki da ya hana shi yiwa wasu aiki, kuma baya cancantan ladan aikinshi har sai yayi aikin.

Rukunnan ƙulla haya (Ijarah)

١
Masu ƙulla yarjejeniya guda biyu.
٢
Siga
٣
Amfani ko aiki.
٤
Lada ko sakamako.

Masu ƙulla yarjejeniya guda biyu

Abunda ake nufi dasu shi ne ɓangarorin yarjejeniyar (Mai bada aiki da wanda zaiyi aikin) kuma su ne masu haƙƙin bayarwa da karɓa.

Siga

Kuma ita ce bayarwa da karɓa da kuma duk wani abunda zai tabbatar da ƙulla yarjejeniya a dokance ko a al'adance.

Amfani ko aiki

Kuma shi ne manufar ƙulla yarjejeniyar; Sawa'an ya kasance amfanin ɗan Adam ne ko na dabba ko na wani abu na daban. a taƙaice shi ne abunda aka ƙulla yarjejeniya akanshi.

Lada (Sakamako)

Shi ne abunda za a baiwa wanda yayi aiki ko ya amfanar sakamakon aikinshi, kuma shi ne kaman kuɗi ko farashi a babin saya da sayarwa.

Sharruɗan ingancin haya (Ijarah)

١
1. Ya kasance kowanne daga cikin ɓangarori biyun zaiyi tasarrufi, domin an sharɗantawa wanda za a ƙulla yarjejeniya da shi da ya zamto wayayye ba bagidaje ba, mai hankali ba mahaukaci ba; saboda haka ƙulla yarjejeniya baya inganta da yaro ƙarami wanda bai balaga ba ko mahaukaci mara hankali, saboda ya wajaba dukkanin ɓangarorin su zamto zasu iya lizimtar yarjejeniya wajen gudanar da aikin da kuma biyan ladan aikin.
٢
Sanin abunda za a amfana da shi kaman gidan zama ko hidiman ɗan Adam.
٣
Sanin ladan (Sakamako)
٤
Abunda za ayi yarjejeniya akanshi ya zamto halal ne ba haram ba, saboda haka haya bata halatta akan kayan kiɗe-kiɗe, ko a bada hayan gida domin a mayar dashi majami'a, ko wurin sayar da giya.
٥
Sanin abunda za a bayar da hayarshi ta hanyan gani ko wasafta shi, kuma a ƙulla yarjejeniya akan dukkanin amfaninshi ba wani ɓangarenshi ba, kuma ya kasance zai iya sallama shi, kuma ya kasance amfani ne na halal, kuma ya kasance shi ne mamallakinshi ko an bashi izini akanshi.
٦
Hayar ta kasance da yardan ɓangarori biyun.
٧
Samuwan bayarwa da karɓa a tsakanin ɓangarori biyun
٨
Sanin tsawon lokacin hayan kaman wata ko shekara ko makamancinsu.
٩
Abun hayan ya kuɓuta daga duk wani aibin da zai hana amfana da shi.

Lokacin da haya take wajaba

Ijarah ko haya tana wajaba ne da yarjejeniya, kuma ya wajaba a dawar da wannan abun hayan bayan ƙarewan lokacin hayar.

Idan kuma suka yarda da ƙarin lokaci ko rage lokaci, to hakan ya halalta, kuma wanda aka baiwa aiki yana cancantan cikakken ladanshi ne idan ya gama aikin shi yadda ya kamata.

Idan kuma hayar ta kasance akan wani abu ne, to za a iya biyan kuɗi bayan cikan sharruɗan amfana da shi. Daga Abu Hurairah Allah Ya kara mishi yarda, daga Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yace: «Allah Ta'ala Yace: Mutane uku da Ni zasuyi husuma a ranar Alkiyama: Mutumin da aka ba shi domin Ni sai yayi yaudara, da mutumin da ya sayar da Ɗa yaci kuɗinshi, da mutumin da ya ɗauki hayan wani ya kammala mishi aikinshi sa'annan ya hana shk haƙƙinshi» (Bukhari: 2227).

Yanayin ƙarewan yarjejeniyar haya (Ijarah)

١
Halakar abunda aka bayar dashi haya; Kaman gida, ko mota ko waninsu.
٢
Ƙarewan lokacin hayan.
٣
Janyewa, kaman ɗaya daga cikin ɓangarori biyun ya janye sai ɗayan kuma ya amince mishi.
٤
Samun wani damuwa a tattare da abunda aka bada hayan ba daga wanda aka baiwa haya ba; Kamar rushewan gida, da lalacewan Na'ura da makamancinsu.

Kuma haya bata lalacewa da mutuwan ɗayan ɓangarori biyun, kuma ba zai sayar da abunda aka bada hayanshi ba, kuma duk wanda aka ɗauki hayarshi domin wani aiki na musamman sai ya mutu, to babu shakka wannan hayar ta lalace. kuma a duk lokacin da hayan ta ƙare to wanda ya ɗauki hayan zai cire hannunshi ya kuma miƙawa wanda ya bashi haya abunshi idan abun miƙawa ne.

Daga cikin bambance-bambancen dake tsakanin haya da sayarwa

١
Abunda aka bada shi haya baya zamtowa mallakin wanda aka baiwa a take, amma kuma abunda aka saya nan take ya zama mallakin wanda ya saya.
٢
Ba duk abunda za a iya bada hayanshi bane za a iya sayar da shi, domin ana iya ɗaukan hayar mutum Ɗa akan wani aiki, amma kuma ba za a iya sayar da shi ba domin shi ba abun kasuwa bane.
٣
Dukda cewa haya tana kama da sayarwa, saidai yawanci ita haya amfani ne ake sayarwa ba asalin abun ba kaman yadda yake a sayarwa.
٤
Haya zata iya kasancewa yanzu yanzu ko kuma nan gaba, amma kuma sayarwa bata kasancewa sai dai a cikin lokaci.

Haƙiƙa ka kammala wannan darasin cikin nasara


Ka fara jarrabawa