అల్లాహ్ తన ప్రవక్తలను మానవులుగా పంపడంలో ఒక గొప్ప వివేకం దాగి ఉంది. ప్రజలు వారిని అనుసరించడానికి, వారి ఉత్తమ గుణాలను అలవర్చుకోవడానికి మరియు వారు చేసినట్లే కర్మలు చేయడానికి ఇది ఒక నిదర్శనంగా (ఆధారంగా) నిలుస్తుంది. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ యొక్క గ్రంథాన్ని మరియు ఆయన ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి సున్నత్ (మార్గం)ను అనుసరించడంలో, వారి అడుగుజాడల్లో నడవడంలోనే ఒక ముస్లిము యొక్క ఇహలోక మరియు పరలోక సాఫల్యం దాగి ఉంది. అందుకే ప్రతి ముస్లిము దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి జీవిత చరిత్రను (సీరత్), వారి సున్నత్‌ను తెలుసుకోవడంపై ఆసక్తి కనబరచాలి; తద్వారా తన జీవితంలోని అన్ని పరిస్థితులలోనూ వాటిని ప్రతిబింబించేలా కృషి చేయాలి.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ నివాసంలో మరియు తమ భార్యలతో గడిపిన జీవితం యావత్ మానవాళికి ఒక అత్యున్నతమైన ఆదర్శం. ఈ లోకంలో తన కుటుంబం ఉత్తమ జీవితాన్ని గడపాలని, పరలోకంలో స్వర్గాన్ని పొందాలని ఆశించే ప్రతి భర్త అనుసరించవలసిన ఆదర్శమూర్తి వారు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: "నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ ను మరియు అంతిమ దినాన్ని విశ్వసించి, అల్లాహ్ ను అధికంగా స్మరించే వారికి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) జీవితంలో ఒక ఉత్తమ ఆదర్శం ఉంది." (అహ్జాబ్: 21).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలతో ప్రవర్తించిన మహోన్నతమైన గుణాలు:

ఆయిషా (ర) వారి కథనం ప్రకారం, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "మీలో అందరికంటే ఉత్తమమైన వారు, తమ భార్యాబిడ్డలతో (కుటుంబంతో) ఉత్తమంగా ప్రవర్తించేవారే. నేను నా కుటుంబంతో అందరికంటే ఉత్తమంగా ప్రవర్తించేవాడిని" (తిర్మిజి: 3895). దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ ఉమ్మత్ (అనుచర సమాజం) లోని పురుషులను తమ స్త్రీల పట్ల ఉత్తమంగా ప్రవర్తించాలని ఆజ్ఞాపిస్తున్నారు, అలా ప్రవర్తించేవారిని ప్రశంసిస్తున్నారు, ఆపై తానే అందుకు ఆదర్శమని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలకు వినోదం కలిగించడంపై ఆసక్తి చూపే వారు మరియు వారి సమ్మతమైన ఇష్టాలను నెరవేర్చే వారు.

ఆయిషా(ర) వారు ఇలా ఉల్లేఖించారు: "హబషా ప్రజలు మస్జిద్‌లో ఆడుకుంటున్న ఆటలను నేను చూస్తున్నప్పుడు, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు నన్ను తమ పైవస్త్రంతో కప్పి చాటున ఉంచారు. నాకు చూసి చూసి విసుగు వచ్చే వరకు వారు అలాగే నిలిచి ఉన్నారు. ఆటల పట్ల ఉత్సాహం చూపే చిన్న వయస్సు అమ్మాయిల మనసులను మీరు అర్థం చేసుకోండి." దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి అడుగుజాడల్లో నడవడం అంటే భర్త ఎంతో నేర్పుగా వ్యవహరిస్తూ, తన భార్య కోరికలను గమనిస్తూ ఉండాలి. ఆమెకున్న సమ్మతమైన మానసిక అవసరాలను గౌరవిస్తూ వాటిని పూర్తి చేయాలి.

భర్త తన భార్యతో సరదాగా కాలక్షేపం చేయడాన్ని దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు సమ్మతమైన కార్యంగా గుర్తించారు. దానిని తప్పుబట్టాల్సిన అవసరం లేదని చెబుతూ వారు ఇలా సెలవిచ్చారు: "ఆదం సంతానం ఆడే ప్రతి ఆట ప్రయోజనం లేనిదే, అయితే మూడు పనులు మాత్రం సరైనవే: తన విల్లుతో బాణాలను వేయడం, తన గుర్రానికి శిక్షణ ఇవ్వడంమరియు తన భార్యతో మనోల్లాసం కోసం సమయాన్ని గడపడం. ఎందుకంటే ఇవి ధర్మబద్ధమైన పనులు" (అహ్మద్ 17337).

ఆయిషా(ర) వారు ఒక ప్రయాణంలో దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారితో కలిసి ఉన్నప్పుడు జరిగిన ఒక సంఘటనను ఇలా ఉల్లేఖించారు: "నేను వారితో పరుగు పందెం వేయగా, నేను వారి కంటే ముందు నిలిచాను. ఆ తర్వాత నాకు కొంచెం ఒళ్లు వచ్చిన (బరువెక్కిన) సమయంలో మళ్ళీ వారితో పందెం వేశాను, అప్పుడు వారు నాకంటే ముందు నిలిచి గెలిచారు. అప్పుడు వారు, 'ఈ విజయం ఆనాటి ఓటమికి సమానం' అని సెలవిచ్చారు" (అబూ దావూద్ 2578). దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలతో ఇలాగే సరదాగా గడుపుతూ, పరిహాసం చేసేవారు; దీనివల్ల వైవాహిక జీవితం నిస్సారంగా, విసుగు పుట్టించేలా కాకుండా ఉల్లాసంగా ఉండేది.

కుటుంబ సమస్యలను పరిష్కరించడంలో దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి వివేకం.

ఏ ఇంట్లోనైనా కుటుంబ సభ్యుల మధ్య కొన్ని సమస్యలు తలెత్తడం సహజం. అటువంటి సమస్యలను ఎలా పరిష్కరించాలో దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు మనకు అత్యుత్తమ ఉదాహరణలను అందించారు. అనస్(ర) వారు ఉల్లేఖించారు: "ఒకసారి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ ఒక భార్య ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు, విశ్వాసుల మాతృమూర్తులలో (ఉమ్మహాతుల్ ముమినీన్) ఒకరు (మరొక భార్య) ఒక పాత్రలో ఆహారాన్ని పంపారు. ఆ సమయంలో ప్రవక్త వారు ఏ భార్య ఇంట్లో ఉన్నారో, ఆవిడ కోపంతో సేవకుడి చేతిని కొట్టారు. దానితో ఆ పాత్ర కింద పడి ముక్కలైపోయింది. అప్పుడు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఆ పాత్ర ముక్కలను ఏరి, అందులోని ఆహారాన్ని మళ్ళీ సేకరిస్తూ, 'మీ తల్లికి అసూయ కలిగింది' అని సెలవిచ్చారు. అనంతరం, ఆ సేవకుడిని అక్కడే ఉండమని చెప్పి, తాము ఉన్న ఇంటి నుండి మరొక మంచి పాత్రను తెప్పించారు. ఆ కొత్త పాత్రను ఎవరి పాత్ర పగిలిపోయిందో వారికి పంపించి, పగిలిన పాత్రను ఆ ముక్కలు చేసిన ఆవిడ ఇంట్లోనే ఉంచారు" (బుఖారీ 5225).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలు లేదా కుటుంబ సభ్యుల సహజసిద్ధమైన భావోద్వేగాల వల్ల కలిగే ప్రవర్తనల పట్ల ఎన్నడూ అసహనం వ్యక్తం చేయలేదు. వారు ప్రతి పరిస్థితిని ఎంతో చాకచక్యంతో మరియు వివేకంతో పరిష్కరించేవారు. ఏదైనా సందర్భం గొడవకు లేదా మనస్పర్థలకు దారితీసేలా ఉన్నా, వారు తమ విజ్ఞతతో, ఆవేశపడకుండా మరియు కోపగించుకోకుండా ఆ పరిస్థితిని మార్చివేసేవారు. తద్వారా అక్కడ నెలకొన్న ఉద్రిక్తతను తగ్గించి, అన్ని పక్షాలకు న్యాయం చేకూర్చేవారు.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలు తమపై కోపగించుకున్నా దానిని స్వీకరించేవారు మరియు ఆ కోపాన్ని వ్యక్తపరిచినా కూడా దానిని దయతో, కరుణతో ఎదుర్కొనేవారు. ఆయిషా (ర) వారు ఇలా ఉల్లేఖించారు: దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు నాతో ఇలా సెలవిచ్చారు: "నువ్వు నాపై సంతృప్తిగా ఉన్నావో లేదా కోపంగా ఉన్నావో నాకు తెలిసిపోతుంది." అప్పుడు నేను: "అది మీకు ఎలా తెలుస్తుంది?" అని అడిగాను. దానికి వారు: "నువ్వు నాపై సంతృప్తిగా ఉన్నప్పుడు 'ముహమ్మద్ ప్రభువు సాక్షిగా కాదు' అని ప్రమాణం చేస్తావు, అదే నాపై కోపంగా ఉన్నప్పుడు 'ఇబ్రాహీం ప్రభువు సాక్షిగా కాదు' అని అంటావు" అని సెలవిచ్చారు. అప్పుడు నేను: "అవును అల్లాహ్ సాక్షి! ఓ దైవప్రవక్తా! నేను కేవలం మీ పేరును మాత్రమే వదులుతున్నాను (కానీ నా హృదయంలో మీపై ప్రేమ అలాగే ఉంటుంది)" అని విన్నవించుకున్నాను (బుఖారీ: 5228, ముస్లిం: 2439).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల పట్ల చూపిన సత్ప్రవర్తన:

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలపై కరుణతో మరియు వారి పనిభారాన్ని తగ్గించడానికి ఇంటి పనులలో వారికి సహాయం చేసేవారు. అలాగే తమ వ్యక్తిగత పనులను తామే చేసుకోవడం దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి ఉన్నతమైన గుణాలలో ఒకటి.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు ఏమి చేసేవారు? అని ఆయిషా (ర) వారిని అడగగా, ఆమె(ర) ఇలా సెలవిచ్చారు: "వారు తమ కుటుంబ సభ్యుల పనులలో (సహాయం చేస్తూ) ఉండేవారు. నమాజు సమయం కాగానే నమాజు కోసం వెళ్ళేవారు" (బుఖారీ: 676). మరొక హదీసులో ఆమె ఇలా సెలవిచ్చారు: "దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ చెప్పులను తామే కుట్టుకునేవారు, తమ వస్త్రాలను తామే కుట్టుకునేవారు మరియు మీలో ఒకరు తమ ఇంట్లో ఎలాగైతే పని చేసుకుంటారో అలాగే వారు కూడా తమ ఇంట్లో పని చేసేవారు" (అహ్మద్: 25341).

భార్యల పట్ల ప్రేమను వ్యక్తపరిచే కొన్ని రూపాలు:

భార్యలను ప్రేమపూర్వకమైన పేర్లతో పిలవడం:

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఆయిషా (ర) వారితో ఇలా సెలవిచ్చినట్లు హదీసులో ఉంది: "ఓ ఆయిష్! ఇదిగో జిబ్రయీల్ నీకు సలామ్ చెబుతున్నారు" (బుఖారీ: 3768). అలాగే వారు ఆమెను "హుమైరా" అని కూడా పిలిచేవారు. (హుమైరా అంటే ఎర్రని లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగినది అని అర్థం.).

భర్త తన భార్యకు నోటి ముద్ద తినిపించడం

సఅద్ బిన్ అబీ వక్కాస్ (ర) కథనం ప్రకారం, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు వారితో ఇలా సెలవిచ్చారు: "నువ్వు దైవప్రసన్నత కోసం ఏది ఖర్చు చేసినా అది నీకు పుణ్యకార్యమే (సదకా) అవుతుంది. చివరికి నీ భార్య నోటికి అందించే ముద్ద కూడా పుణ్యకార్యమే అవుతుంది" (బుఖారీ: 2742).

భర్త తన భార్యపై ఉన్న ప్రేమను స్పష్టంగా తెలపడం:

అమ్ర్ బిన్ ఆస్ (ర) కథనం ప్రకారం, దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు వారిని(ర) 'దాతుస్ సలాసిల్' సైన్యానికి నాయకుడిగా పంపారు. వారు ఇలా ఉల్లేఖించారు: "నేను వారి వద్దకు వచ్చి, 'ప్రజలందరిలో మీకు అత్యంత ఇష్టమైన వారు ఎవరు?' అని అడిగాను. దానికి వారు, 'ఆయిషా' అని సెలవిచ్చారు" (బుఖారీ: 3662, ముస్లిం: 2384).

భార్యలు చెప్పే విషయాలను ఆలకించడం మరియు వాటికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం.

దీనికి 'ఉమ్మె జరఅ' యొక్క సుదీర్ఘ హదీసు నిదర్శనంగా ఉంది. అందులో ఆయిషా (ర) వారు పదకొండు మంది స్త్రీలకు సంబంధించిన వృత్తాంతాన్ని వివరించారు. ఆ స్త్రీలందరూ ఒకచోట కూర్చుని, తమ భర్తలతో తమకున్న సంబంధ బాంధవ్యాల గురించి ఒకరికొకరు చెప్పుకున్నారు. ఆయిషా (ర) వారు ఆ వృత్తాంతం మొత్తాన్ని పూర్తిగా వివరించే వరకు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఎంతో శ్రద్ధతో ఆలకించారు.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల కోసం చక్కగా ముస్తాబవ్వడం మరియు అందంగా కనిపించడానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం.

"దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ ఇంట్లోకి ప్రవేశించినప్పుడు మొదట ఏమి చేసేవారు?" అని ఆయిషా (ర) వారిని అడగగా, ఆమె "మిస్వాక్ చేసేవారు" అని సమాధానమిచ్చారు (ముస్లిం: 253). అలాగే ఆమె నుండి ఇలా ఉల్లేఖించబడింది: "దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారికి లభ్యమయ్యే అత్యుత్తమ సుగంధ ద్రవ్యాన్ని నేను వారికి పూసేదాన్ని. వారి తల మరియు గడ్డంలో ఆ సుగంధం యొక్క మెరుపు నాకు కనిపించేది" (బుఖారీ: 5923).

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల పట్ల ప్రదర్శించిన విశ్వసనీయత.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల పట్ల చూపిన విశ్వసనీయతకు (వఫా) అత్యంత స్పష్టమైన నిదర్శనం - ఖదీజా (ర) వారు మరణించిన అనేక సంవత్సరాల తర్వాత కూడా వారి పట్ల వారు కనబరిచిన ప్రేమాభిమానాలు. దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి కుమార్తె జైనబ్ (ర) వారు, అబుల్ ఆస్ - ఈయన ఇస్లాంకు పూర్వమే ఆమెను వివాహం చేసుకున్నారు మరియు బద్ర్ యుద్ధంలో ఖైదీగా చిక్కారు - ను విడిపించడానికి ఖదీజా (ర) వారి హారాన్ని పరిహారంగా పంపినప్పుడు, ఆ హారాన్ని చూసి దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తీవ్ర భావోద్వేగానికి లోనయ్యారు. అప్పుడు వారు: "మీకు సమ్మతమైతే ఆమె తరఫున ఖైదీని విడుదల చేసి, ఆమె పంపిన వస్తువును ఆమెకు తిరిగి ఇచ్చేయండి" అని సెలవిచ్చారు (అబూ దావూద్: 2692). ఖదీజా (ర) వారి పట్ల వారికున్న విశ్వసనీయత ఎంతటిదంటే, ఆమెను ఎన్నడూ చూడని మరియు ఆమె కాలంలో జీవించని ఆయిషా (ర) వారు కూడా ఆమెపై అసూయ చెందేవారు. ఆయిషా (ర) వారు ఇలా ఉల్లేఖించారు: "నేను దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారి భార్యలలో ఎవరిపై కూడా ఖదీజా (ర) పై చెందినంత అసూయ చెందలేదు, నిజానికి నేను ఆమెను చూడలేదు. కానీ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు ఆమెను ఎక్కువగా స్మరించేవారు. కొన్నిసార్లు వారు మేకను కోసి, దాని భాగాలను ఖదీజా (ర) యొక్క స్నేహితురాళ్లకు పంపేవారు. అప్పుడు నేను: 'ఈ ప్రపంచంలో ఖదీజా తప్ప మరో స్త్రీ లేనట్లుగా ప్రవర్తిస్తున్నారు' అని అన్నప్పుడు, వారు: 'ఆమె అటువంటిది (గొప్పది), ఆమెలో ఇన్ని సద్గుణాలు ఉండేవి మరియు ఆమె ద్వారానే నాకు సంతానం కలిగింది' అని సెలవిచ్చారు" (బుఖారీ: 3818, ముస్లిం: 2435). దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల పట్ల చూపిన విశ్వసనీయత.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యల మధ్య పాటించిన సమానత్వ మరియు న్యాయ సూత్రాలు.

దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్యలను గౌరవించడం మరియు వారి సలహాలు తీసుకోవడం:

దీనికి సంబంధించి హుదైబియా రోజున దైవప్రవక్త ముహమ్మద్(స) వారు తమ భార్య ఉమ్మె సలమా (ర) వారి సలహా తీసుకోవడం కంటే స్పష్టమైన ఉదాహరణ మరొకటి లేదు. ఆ రోజున ముస్లిములు పశువులను ఖుర్బానీ ఇచ్చి, క్షౌరం చేయించుకోవాలని ప్రవక్త వారు కోరినప్పుడు వారిలో ఎవరూ లేవలేదు. "అప్పుడు వారు ఉమ్మె సలమా (ర) వద్దకు వెళ్లి, ప్రజల నుండి తమకు ఎదురైన పరిస్థితిని వివరించారు. దానికి ఉమ్మె సలమా (ర) ఇలా అన్నారు: 'ఓ దైవప్రవక్తా! వారు మీరు చెప్పింది చేయాలని మీరు కోరుకుంటున్నారా? అయితే మీరు బయటకు వెళ్లి, మీ పశువును ఖుర్బానీ ఇచ్చి, మీ క్షరకుడిని పిలిచి తల క్షవరం చేయించుకునే వరకు వారిలో ఎవరితోనూ ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకండి'. వారు బయటకు వెళ్లి, ఆమె చెప్పినట్లే ఎవరితోనూ మాట్లాడకుండా తమ పశువును ఖుర్బానీ ఇచ్చి, తల క్షవరం చేయించుకున్నారు. అది చూసిన వెంటనే ప్రజలందరూ లేచి తమ పశువులను ఖుర్బానీ ఇచ్చారు మరియు ఒకరి తల ఒకరు క్షవరం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు" (బుఖారీ: 2731).